Lès 13

Bùig pa Babilonia

1. Kon nos storia den Daniel 3 ta relashoná ku Revelashon?

Revelashon 13:15. Tantu ku no ke adorá e imágen di e bestia mester ser matá.

NOTA: Den e último dianan, e pueblo di Dios lo ser fòrsá un biaha mas pa adorá kontrali na konsenshi òf ser matá. Nan lo tin ku skohe entre obedesé e lei di Dios òf e leinan di hende.

2. Kua ta e mensahe di e tres angelnan di Revelashon 14?

Revelashon 14:7. Teme Dios i dun'E gloria; pasobra e ora di su huisio a yega i adorá Esun ku a traha shelu i tera, i laman i e fuentenan di awa.

Revelashon 14:8. I un otro angel a sigui bisando: "Babilonia a kai, a kai, e stat grandi ei, pasobra el a hasi tur nashon bebe di e biña di e rabia di su fornikashon."

Revelashon 14:9,10. Si un hende adorá e bestia i su imágen i risibí su marka riba su frenta òf den su man, e tambe lo bebe di e biña di e rabia di Dios.

NOTA: Beibel ta bisa nos den Revelashon 14:6-14 ku den e último dianan, e tremendo mensahe akí di tres punto di speransa i spièrtamentu lo bai na henter mundu pa prepará hende pa e regreso di Hesus. Un di e mensahenan akí ta spièrta kontra di adorá e bestia i risibí su marka. Den e lès aki, nos lo identifiká e bestia. Den Lès 14, nos lo identifiká e marka. Bida eterno mes por ta den wega, pues hasi orashon sinseramente pa Dios su guia i komprondementu segun ku bo ta studia.

3. Kiko un bestia ta representá den profesianan di Beibel?

Daniel 7:23. E di kuater bestia lo ta e di kuater reino riba tera.

Daniel 7:17. E bestianan grandi akí, ku ta kuater, ta kuater rei.

Daniel 8:21. I e chubatu karné ta e rei di Gresia.

NOTA: Den profesia di Beibel, un bestia ta representá un gobièrnu, reino òf poder polítiko. Dios ta usa bestia pa simbolisá gobièrnunan, manera nos ta hasi awe: un águila (Estádos Unídos di Amérika), un ber (Rusia), etc. Den Beibel, “bestia” no ta un término irrespetuoso. E no ta sugerí karakterístikanan di bestia. E bestia ku tin e marka ta ser representá den Revelashon 13:1-10,15-18. Por fabor, tuma tempu pa lesa e versíkulonan akí promé ku sigui ku pregunta 4.

4. Kon Beibel ta identifiká e bestia?

Revelashon 13:1. I mi a para riba e santu di laman, i a mira un bestia ta subi sali for di laman, i e tabatin shete kabes i dies kachu, i riba su kachunan dies korona, i riba su kabesnan e nòmber di blasfemia.

NOTA: Den Revelashon 13:1-10,15-18, Dios ta duna 10 pista pa yuda nos identifiká e bestia. E ta duna nos un lista largu di karakterístika pa nos por ta apsolutamente sigur di e identidat di e bestia.

  1. Ta subi sali for di laman (versíkulo 1)
  2. Ta risibí su poder, trono i outoridat for di e dragon (versíkulo 2)
  3. Ta bira un poder mundial (versíkulonan 3,7)
  4. Ta kulpabel di blasfemia (versíkulonan 1,5,6)
  5. Ta goberná pa 42 luna profétiko (versíkulo 5)
  6. Ta risibí un herida mortal ku ta kura (versíkulo 3)
  7. Ta un poder religioso ku ta risibí adorashon (versíkulonan 4,8)
  8. Ta persiguí e santunan di Dios (versíkulo 7)
  9. Tin e number misterioso 666 (versíkulo 18)
  10. Ta ser dirigí pa un hòmber supremo (versíkulo 18)
Solamente un poder ta kuadra ku tur 10 di e markanan di identifikashon akí: e papado. Pero pa nos por ta sigur, nos lo konsiderá nan kuidadosamente un pa un, kuminsando ku pregunta 5.

5. E bestia akí ta sali for di laman. Kiko laman, òf awa, ta simbolisá?

Revelashon 17:15. E awanan ku bo a mira ... ta pueblonan, i multitutnan, i nashonnan, i lenganan.

NOTA: Den profesia, awa ta representá multitutnan grandi di hende, òf áreanan densamente poblá. Profesia a pronostiká ku e bestia lo a sali for di meimei di e nashonnan establesí di e mundu konosí e tempu ei. E papado a surgi den Europa oksidental, pues e ta kuadra ku Punto 1. Pero ke tal di e otro nuebe puntonan di identifikashon?

6. Ken ta duna e bestia su poder i posishon?

Revelashon 13:2. I e dragon a dun’é su poder, i su trono, i gran outoridat.

NOTA: E bestia, ku tin un marka ku nos mester evitá, a optené su poder, outoridat i stat kapital for di e dragon. Segun Revelashon 12:3-5, e dragon ta e poder ku a buska pa destruí e yu Hesus na momentu di Su nasementu. Tabata Satanas ku a inspirá Herodes, un rei di e imperio romano pagano, pa mata tur e bebinan maskulino na Bethlehem (Mateo 2:13,16). Na ken Roma pagano a duna su outoridat i siudat kapital? Historia ta mustra kla ku Roma pagano a entregá su poder i siudat kapital na e iglesia di Roma. E siguiente sita históriko ta típiko: “E iglesia romano ... a pusha su mes den e lugá di e Imperio-Mundial Romano, di kua e ta e kontinuashon aktual. ... E Papa, ku ta yama su mes ‘Rei’ i ‘Pontifex Maximus,’ ta e susesor di Cesar.”* Pues Punto 2 ta kuadra ku e papado tambe.

*Adolph Harnack, What Is Christianity? [Kiko Ta Kristianismo?] (New York: Putnam, di dos edishon, revisá, 1901), p. 270.

7. Kon trasendente e influensia di e bestia ta?

Revelashon 13:3. I henter tera a keda asombrá i a sigui tras di di e bestia.

NOTA: Niun hende lo a kuestioná ku durante Edat Medio, e papado enbèrdat tabata un poder mundial. De echo, e palabra “katóliko” ta nifiká “universal.” Nos por mira ku Punto 3 tambe ta kuadra ku e papado.

8. Kiko ta sali for di boka di e bestia?

Revelashon 13:6. I el a habri su boka den blasfemia kontra Dios, pa blasfemá su nòmber.

NOTA: Beibel ta definí blasfemia komo hende ku ta pretendé di ta pordoná piká (Lukas 5:21) i ku ta pretendé di ta Dios (Juan 10:33). E papado ta reklamá ku kurashi e poder pa pordoná piká. Tuma nota di e siguiente sekshon for di un katekismo katóliko: "E Saserdote ta pordoná e pikánan berdaderamente, òf e ta deklará solamente ku nan ta ser transferí? E Saserdote ta pordoná e pikánan realmente i berdaderamente den birtut di e poder duná na dje dor di Kristu."1 E papado ta pretendé tambe ku e papa ta igual ku Dios. Papa Leo XIII a bisa: “Nos [e papanan] tin riba e tera akí e lugá di Dios Todopoderoso.”2 At’akí un otro deklarashon asombroso tokante e papa: “Bo ta un otro Dios riba tera.”3 Pues Punto 4 tambe ta kuadra ku e papado.

1Deharbe, S.J., A Complete Catechism of the Catholic Religion [Un Katekismo Kompleto di Religion Katóliko] (New York: Schwartz, Kirwin & Fauss, 1924), p. 279.
2Christopher Marcellus, Oration in the Fifth Lateran Council [Orashon den e di Sinku Konsilio Laterano], Seshon IV (1512), manuskrito SC, tomo 32, kol. 761 (Latin).
3Papa Leo XIII, Karta Ensíkliko “The Reunion of Christendom,” [E Reunion di Kristianismo], fechá 20 di yúni 1894, trans. den The Great Encyclical letters of Pope Leo XIII [E Gran kartanan Ensíkliko di Papa Leo XIII] (New York: Benziger, 1903), p. 304.

9. Kuantu tempu e promé bestia akí lo a goberná?

Revelashon 13:5. I poder a ser duná na dje pa sigui kuarentidos luna.

NOTA: Kòrda ku den profesia, un dia profétiko ta igualá un aña literal (Ezekiel 4:6). E periodo di tempu akí ta ser referí na dje bes tras bes den profesia komo tres aña i mei, 42 luna, òf 1.260 dia. Basá riba e kalènder di 30 dia ku e hudiunan tabata usa, tur tres periodo di tempu ta totalisá e mesun 1.260 dianan profétiko, òf 1.260 aña literal. E poder mundial di Roma papal a bira ofisial na A.D. 538, ora ku e dekreto di Emperador Justiniano ku a hasi e papado supremo no a ser oponé mas. E papado a haña loke a parse di ta un sla mortal na 1798 ora e papa a ser kapturá dor di e general di Napoleon, Alexander Berthier. Lo bo nota ku e periodo di tempu entre A.D. 538 i 1798 ta eksaktamente 1.260 aña. Punto 5 tambe ta kuadra ku e papado.

10. Kiko a pasa ku e bestia despues di e 42 lunanan?

Revelashon 13:3. I mi a mira un di su kabesnan komo si fuera e tabata heridá pa muri; i su herida mortal a ser kurá i henter mundu a keda asombrá i a sigui tras di e bestia.

NOTA: Manera ya menshoná, e papado a risibí loke a parse di ta un herida mortal na 1798 ora General Berthier a hiba e papa prezu na Fransia, kaminda el a muri den eksilio.1 Mitar di Europa a pensa ku e suseso akí a señalá fin di e papado, ma Dios a bisa ku e herida lo a kura i ku e poder i influensia di e papado lo a ser restourá te ora ku henter mundu lo a sigui su liderazgo. Malachi Martin, konosedó perfekto di Vatikano, ta revelá lo siguiente den su buki The Keys of This Blood: “E papa ta e persona mihó konosí di siglo 20 (p. 123), a forma relashonnan personal ku e lidernan di 91 pais (p. 490), i ta prepará pa gobernashon mundial awor” (p. 143).2 Asta un nobato lo a rekonosé ku awendia e papado ta, den hopi forma, e poder ku mas influensia riba tera. I ku kada biahe ku e papa hasi, su poder i influensia ta krese. Un multiple di miónes rònt mundu ta wak e papado komo e úniko speransa pa unidat mundial, pas i desensia, eksaktamente manera Dios a pronostiká. E papado ta kuadra klaramente ku Punto 6.

1Joseph Rickaby, "The Modern Papacy," “[E Papado Moderno]” Charlanan riba e Historia di Religion, (London: Sosiedat di Bèrdat Katóliko, 1910), Tomo 3, Charla 24, p. 1.
2Malachi Martin, The Keys of This Blood [E Yabinan di E Sanger Akí] (New York: Simon & Schuster, 1990).

11. E bestia ta un poder religioso?

Revelashon 13:15. I ta pone ku tur hende ku no ke adorá e imágen di e bestia mester ser matá.

NOTA: Ta opvio ku e entidat akí lo tabata enbolbí den asuntunan spiritual. E palabranan “adorá” òf “a adorá” ta ser usá sinku biaha den Revelashon 13 ora ta referí na e poder akí. Siguramente ningun hende ta duda ku e papado ta kuadra ku Punto 7.

12. Kiko e bestia ta hasi ku e santunan?

Revelashon 13:7. I a ser permití na dje pa hasi guera ku e santunan i pa vense nan.

NOTA: Ta konosementu komun ku e papado sí a persiguí i destruí kristiannan ku konsenshi, spesialmente durante Edat Media, e periodo kulminante di su kontrol. Hopi historiadó ta bisa ku mas ku 50 mion hende a muri pa nan fe durante e periodo akí di gran tribulashon. Aparentemente e iglesia a sinti ku e tabata hasiendo Dios un fabor dor di eliminá “herehia.” E papa a pidi pa e iglesia ser pordoná pa su atrosidatnan, pero e echo ta keda ku el a persiguí i destruí sí. E papado ta kuadra ku Punto 8 tambe.

13. Kua ta e number misterioso ku ta identifiká e bestia?

Revelashon 13:18. Su number ta seisshentisesentiseis.

NOTA: Den Revelashon 13:18, Dios ta bisa pa konta e number di e bestia su nòmber i ku e ta e number di un hende. Ora nos pensa riba e papado, e hòmber ku nos ta pensa riba dje naturalmente ta e papa. Kon ta su nòmber? Un di e títulonan ofisial di papa ta “Vikario di e Yu di Dios,” ku ta “Vicarius Filii Dei” na latin (e idioma ofisial di iglesia). Artíkulonan di korant, ora ta referí na e papa komo “Vikario di Kristu,” hopi bes lo enserá e palabranan den komiya pa mustra ku nan ta un tradukshon di su título, òf nòmber. E buki di Revelashon ta bisando ku e balor di sifra romano di e lèternan di su nòmber lo ta igual na 666. Laga nos wak si Punto 9 ta kuadra ku e papado òf nò:

VICARIUS FILII DEI
V = 5 F = 0 D = 500
I = 1 I = 1 E = 0
C = 100 L = 50 I = 1
A = 0 I = 1
R = 0 I = 1
I = 1
U = 5
S = 0
Total = 112 Total = 53 Total = 501
Total: 112 + 53 + 501 = 666

No mester keda niun duda. Nos a mustra ku tur 10 karakterístika deskribí den Revelashon 13:1-8, 15-18 ta kuadra ku e papado. I e poder akí tin un marka spesífiko ku nos no ta riska risibí.

Awor, por fabor, tene kuenta ku tin hopi kristian katóliko romano piadoso i amoroso ku Dios ta konta komo Su yunan. Tambe tabatin hopi papa mizerikòrdioso i balente ku a stima Dios. E lès akí no ta un atake riba nos amigunan katóliko. E ta un atake riba diabel, ku ta atraé iglesianan for di bèrdat bíbliko. Sinembargo, Dios Mes a bisa nos ku e institushon akí tin un marka ku nos no ta riska risibí. Protestantnan, katólikonan, hudiunan i no-kristiannan sinsero tur lo ta ansioso pa deskubrí kiko e marka akí ta pa asina nan por evitá di risibí esaki. Laga nos gradisí Dios ku den Su palabra El a eksponé e plannan mahos di satanas pa destruí nos tur.

Den nos siguiente lès, nos lo identifiká klaramente e “marka” di e bestia. Si bo risibí e marka di e bestia, lo bo bai pèrdí. Hopi hende lo deskubrí ku evitá e marka lo enbolbí un lucha tremendo. Pero Dios por duna nos e fe di Shadrach, Meshach, i Abednego, ku tabata dispuesto pa enfrentá morto pa asina honra Dios.

14. Bo ta dispuesto pa sigui Hesus unda ku E hiba bo, aunke bo por pèrdè bo amigunan?