Lès 12 * 14 - 20 di mart

Di Nort i Zùit pa e Tera Bunita

Sabat Atardi

Lesa pa e siman aki:

Daniel 11; Dan. 8:3-8, 20-22; Isa. 46:9,10; Dan. 8:9,23; Mat. 27:33-50.

Versíkulo di Memoria:

“I algun di esnan di komprondementu lo kai, pa refiná nan, purifiká nan, i hasi nan blanku, te na e tempu di e fin; pasobra ta ainda pa e tempu stipulá" (Daniel 11:35, NKJV).

Segun ku nos ta kuminsá e kapítulo desafiante aki, un par di opservashon mester ser hasí na prinsipio. Na promé lugá, Daniel 11 ta para den paralelo ku e skemanan profétiko previo den Daniel. Meskos ku den kapítulonan 2, 7, 8, i 9, e mensahe profétiko ta ekstendé for di e dianan di e profeta te na e fin di tempu. Na di dos lugá, un suseshon di e podernan mundial ta aparesé, podernan ku hopi biaha ta oprimí e pueblo di Dios. Na di tres lugá, kada skema profétiko ta kulminá ku un final felis. Den Daniel 2, e piedra ta destruí e estatua; den Daniel 7, e Yu di Hende ta risibí e reino; i den Daniel 8 i 9, e santuario selestial ta ser purifiká pa medio di e obra di e Mesias.

Kapítulo 11 ta sigui tres punto básiko. Di promé, e ta kuminsá ku e reinan Perso i ta diskutí nan destinonan i e tempu di fin, ora e rei di nort ta ataká e seru santu di Dios. Di dos, un suseshon di batayanan entre e rei di nort i esun di zùit i kon nan ta afektá e pueblo di Dios ta ser deskribí. Di tres, e ta konkluí ku un final felis ora e rei di nort ta afrontá su morto banda di e "seru santu glorioso" (Dan. 11:45). Un konklushon positivo asina ta señalá e fin di maldat i e establesimentu di e reino eterno di Dios.

* Studia e lès di e siman aki pa prepará pa Sabat, 21 di mart.

Djadumingu15 di mart

Profesianan Tokante Persia i Gresia

Lesa Daniel 11:1-4. Kiko nos ta mira aki ku ta rekordá nos di algun di e profesianan previo ku nos a mira den Daniel?



Gabriel ta bisa Daniel ku ainda lo lanta tres rei for di Persia. Nan lo ser siguí pa e di kuater rei, ku lo ta esun di mas riku di tur i lo provoká e Griegonan. Despues di Siro, tres rei susesivo ta ehersé dominio riba Persia: Cambises (530-522 P.K.), E Smerdis Falsu (522 P.K.), i Darío I (522-486 P.K.). E di kuater rei ta Herhes, menshoná den e buki di Ester komo Asuero. E ta hopi riku (Ester 1:1-7) i ta reuní un ehérsito inmenso pa invadí Gresia, manera a ser pronostiká den e profesia. Pero, apesar di su poder, e ta ser rechasá dor di un forsa mas chikitu di sòldánan Griego balente.

No ta difísil pa rekonosé Alejandro Magno komo e rei poderoso ku ta aparesé den Daniel 11:3, i ku ta bira e gobernante apsoluto di e mundu antiguo. Na edat di 32 aña, el a muri sin laga un heredero pa goberná e imperio. Asina e reinado a ser dividí entre su kuater generalnan: Seleuco riba Siria i Mesopotamia, Ptolomeo riba Egipto, Lisímaco riba Trasia i porshonnan di Asia Menor, i Cassander riba Masedonia i Gresia.

Kompará Daniel 11:2-4 ku Daniel 8:3-8, 20-22. Kon e tèkstnan akí huntu ta yuda identifiká Alejandro komo e poder aki?



Kiko nos por siña di e variedat akí di nòmber-, fecha-, lugá-, i eventonan históriko? Na promé lugá, nos ta siña ku profesia ta ser kumplí manera el a ser pronostiká dor di e mensahero divino. E Palabra di Dios nunka ta faya. Na di dos lugá, Dios ta Señor di historia. Nos lo por haña e impreshon ku e suseshon di podernan polítiko, lidernan, i reinonan ta ser impulsá dor di e ambishon di emperador-, diktador-, i polítikonan di tur tipo. Sinembargo, Beibel ta revelá ku Dios ta den kontròl total i lo move e wil di historia di akuerdo ku Su propósito divino, kua finalmente lo hiba na e eradikashon di maldat i e establesimentu di e reino eterno di Dios.

Djaluna 16 di mart

Profesianan di Siria i Egipto

Lesa Daniel 11:5-14. Kiko ta tumando lugá aki?



Ku morto di Alejandro Magno, e inmenso imperio Griego a ser dividí entre su kuater generalnan. Dos di nan, Seleuco na Siria (Nort) i Ptolomeo na Egipto (Zùit), a logra establesé dinastianan ku lo a bringa otro pa kontròl di e tera.

Mayoria studiantenan di Beibel ta komprondé e gueranan entre e rei di Nort i e rei di Zùit profetisá den Daniel 11:5-14 komo refiriendo na e hopi batayanan ku ta envolví e dos dinastianan akí. Di akuerdo ku e profesia, un intento lo a ser hasí pa uni e dos dinastianan akí pa medio di matrimonio, pero e aliansa ei lo a dura kòrtiku (Dan. 11:6). Fuentenan históriko ta informá nos ku Antiochus II Theos (261-246 P.K.) ñetu di Seleucus I, a kasa ku Berenice, un yu muhé di e rei Egipsio, Ptolemy II Philadelphus. Sinembargo, e akuerdo ei no a dura, i e konflikto ku direktamente a envolví e pueblo di Dios pronto a reanudá. Asina, Daniel 11 ta dil ku algun evento importante ku lo toka bida di e pueblo di Dios durante e siglonan despues ku profeta Daniel disparsé for di esena.

Atrobe, nos por hasi e pregunta di dikon Señor ta revelá ku antisipashon tur e detayenan akí tokante gueranan ku ta envolví reinonan bringando otro pa supremasia den e partí ei di mundu. E rason ta simpel: e gueranan akí ta afektá e pueblo di Dios. Asina Señor ta anunsiá di antemano e hopi desafionan ku Su pueblo lo afrontá den e añanan ku ta bin. Tambe, Dios ta Señor di historia, i ora nos kompará e registro profétiko ku e eventonan históriko, nos por bolbe mira ku e palabra profétiko ta ser kumpli manera a ser pronostiká. E Dios ku ta pronostiká e kambionan di e reinonan Helenistiko ei bringando otro ta e Dios ku konosé e futuro. E ta digno di nos konfiansa i fe. Esaki ta un Dios grandi, no un ídolo fabriká dor di imaginashon humano. No solamente E ta dirigí e kurso di eventonan históriko, sino E por dirigí tambe nos bida si nos permitiE hasi esaki.

Djamars 17 di mart

Roma i e Prens di e Pakto

Lesa Daniel 11:16-28. Ounke e tèkst ta difísil, ki imágennan bo por haña ku ta aparesé otro kaminda den Daniel?



Un transishon den poder di e reinan helenístiko na Roma pagano parse di ta ser deskribí den Daniel 11:16: "Ma esun ku bin kontra dje lo hasi di akuerdo ku su mes boluntat, i ningun hende lo por para kontra dje. E lo para den e Tera Glorioso ku destrukshon den su poder" (NKJV). E Tera Glorioso ta Yerusalèm, un área kaminda Israel antiguo a eksistí, i e poder nobo ku ta tuma e área ei over ta Roma pagano. E mesun evento ta ser representá tambe den e ekspanshon horizontal di e kachu chikitu, kua ta alkansá e Tera Glorioso (Dan. 8:9). Asina ta parse kla ku e poder na enkargo di mundu na e momentu akí ta Roma pagano.

Algun pista adishonal den e tèkst bíbliko ta reforsá e persepshon akí. Por ehèmpel , "esun ku ta imponé impuestonan" mester referí na Caesar Augustus. Ta durante su reinado ku Hesus a nase, miéntras ku Maria i Hosé ta biaha pa Bètlehèm pa e senso (Dan. 11:20). Tambe, di akuerdo ku e profesia e gobernante akí lo ser remplasá pa un "persona despresiabel" (Dan. 11:21). Manera historia ta mustra, Augustus a ser remplasá pa Tiberius, un yu hòmber adoptivo di Augustus. Tiberius ta konosí di tabata un persona ekséntriko i despresiabel.

Mas importante ainda, di akuerdo ku e tèkst bíbliko, tabata durante e reinado di Tiberius ku e "prens di e pakto" lo a ser kibrá (Dan. 11:22). Esaki klaramente ta referí na e krusifikashon di Kristu, tambe yamá "Mesias e prens" (Dan. 9:25; lesa tambe Mat. 27:33-50), ya ku E ta ser ehekutá durante e reinado di Tiberius. E referensia pa Hesus aki komo "e prens di e pakto" ta un markadó poderoso ku ta yuda mustra nos e fluho di eventonan históriko, dunando e lesadónan atrobe evidensia poderoso di e konosementu adelantá sorprendente di Dios. Dios tabata korekto riba tur loke ku a sosodé promé den e profesianan akí, pues siguramente nos por konfi'E riba loke E ta bisa ku lo sosodé den futuro.

Djárason18 di mart

E Siguiente Poder

Lesa Daniel 11:29-39. Kiko ta e poder akí ku ta surgi despues di Roma pagano?



Daniel 11:29-39 ta referí na un sistema di poder nobo. Aunke e sistema akí ta para den kontinuashon ku e Imperio Romano pagano i ta heredá algun karakterístika di su predesesor, na mes momentu e ta parse di ta diferente den algun aspekto. E tèkst bíbliko ta bisa ku “e lo no ta manera esun di promé òf e último" (Dan. 11:29, NKJV). Segun ku nos ta wak mas leu, nos ta mira ku e ta aktua manera un poder religioso. E ta dirigí su atake prinsipalmente na Dios i Su pueblo. Laga nos wak algun di e akshonnan kometé dor di e rei akí.

Di promé, e lo aktua "furioso kontra e aliansa santu" (Dan. 11:30, NKJV). Esaki mester ta un referensia na e pakto di salbashon di Dios, kua e rei akí ta oponé.

Di dos, e rei akí lo produsí forsanan ku lo "profaná e santuario" i kita e "sakrifisionan diario" (Dan. 11:31). Nos a nota den Daniel 8 ku e kachu chikitu ta tira e fundeshi di e "santuario" di Dios abou i ta kita e "sakrifisionan diario" (Dan. 8:11). Esaki mester ser komprondé komo un atake spiritual kontra e ministrashon di Kristu den e santuario selestial.

Di tres, komo konsekuensia di su atake riba e santuario, e poder akí ta pone e "abominashon di desolashon" (NKJV) den e tèmpel di Dios. E ekspreshon paralelo "transgreshon di desolashon" ta mustra na e aktonan di apostesia i rebelion dor di e kachu chikitu (Dan. 8:13).

Di kuater, e poder akí ta persiguí e pueblo di Dios: "algun di esnan ku tin komprondementu lo kai, pa refiná nan, purifiká nan, i hasi nan blanku, te na e tempu di fin" (Dan. 11:35, NKJV). Esaki ta kòrda nos riba e kachu chikitu, kua a tira algun di e ehérsito i algun di e streanan abou i a trapa nan (Dan. 8:10; kompará ku Dan. 7:25).

Di sinku, e rei akí "lo halsa i engrandesé su mes riba tur dios, e lo papia blasfemianan kontra e Dios di diosnan" (Dan. 11:36, NKJV). Manera tabata di spera, e kachu chikitu tambe ta papia "palabranan grandioso" (Dan. 7:8, NKJV), asta kontra Dios (Dan. 7:25).

Djaweps19 di mart

Eventonan Final

Lesa Daniel 11:40-45. Kiko ta pasando aki?



E siguiente frasenan ta yuda nos komprondé e tèkst akí:

Tempu di Fin: E ekspreshon "tempu di fin" ta aparesé solamente den Daniel (Dan. 8:17; Dan. 11:35,40; Dan. 12:4,9). Investigashon di e profesianan di Daniel ta indiká ku e tempu di fin ta ekstendé for di e kaida di e papado den 1798 te na e resurekshon di e mortonan (Dan. 12:2).

Reí di Nort: E nòmber aki na promé lugá ta designá geográfikamente e dinastia seléusida, pero despues e ta referí na Roma pagano i finalmente papal. Komo tal, e no ta deskribí un ubikashon geográfiko sino e enemigu spiritual di e pueblo di Dios. Ademas, nos mester nota tambe ku e rei di Nort ta representá un falsifikashon di e berdadero Dios, kende den Beibel ta asosiá simbólikamente ku e Nort (Isa. 14:13).

Rei di Zùit: E nòmber aki na promé lugá ta designá e dinastía Ptolemaika na Egipto, zùit di e Tera Santu. Pero segun ku e profesia ta desaroyá, e ta atkerí un dimenshon teológiko, i ta ser asosiá dor di algun erudito ku ateismo. Manera Ellen G. White, komentando riba e referensia na Egipto den Revelashon 11:8, ta bisa, "Esaki ta ateismo". - The Great Controversy, p. 269.

E seru santu glorioso: Den tempunan di Tèstamènt Bieu e ekspreshon akí tabata referí na Sion, e kapital i kurason di Israel i geográfikamente situá den e Tera Prirnintí. Despues di e Krus, e pueblo di Dios ya no ta ser definí mas dor di liñanan étniko i geográfiko. Por lo tantu , e seru santu mester ta un designashon simbóliko di e pueblo di Dios plamá den henter e mundu.

Asina, kisas, nos por interpretá eventonan di e forma akí:

  1. E rei di Zùit ta ataká e rei di Nort: e Revolushon Franses a trata na eradiká religion i derotá e papado pero a faya.
  2. E rei di Nort ta ataká i derotá e rei di Zùit: e forsanan di religion enkabesá pa e papado i su aliadonan finalmente lo vense e forsanan di ateismo i lo forma un koalishon ku e enemigu vensí.
  3. Edom, Moab, i e pueblo prominente di Ammon lo skapa: algun di esnan no kontá entre e berdadero pueblo di Dios lo uni ku e tou den e último ora.
  4. E rei di Nort ta prepará pa ataká e seru santu pero ta yega na su fin: e forsanan di maldat ta ser destruí, i e reino di Dios ta ser establesé.

Djabièrnè20 di mart

Pa mas Estudio:

Ta interesante ku, a lo ménos den referensia na Daniel 11:29-39, Martin Luther a identifiká e abominashon di desolashon den Daniel 11:31 ku e papado i su doktrinanan i práktikanan. Por lo tantu, e korelashon di Daniel 11 ku Daniel 7 i 8 ta reforsá e punto di bista di Luther i hopi otro komentarista Protestant ku e institushon di e papado i su siñansanan ta konstituí e kumplimentu di e profesianan akí den historia. Den konekshon ku esaki, Ellen G. White ta bisa: "Niun iglesia denter di e límitenan di hurisdikshon Romano a ser lagá hopi tempu na pas den e goso di libertat di konsenshi. Asina ku e papado a optené poder, el a ekstendé su brasanan pa aplastá tur ku a ninga di rekonosé su gobièrnu, i un tras di otro e iglesianan a someté na su dominio". - The Great Controversy, p. 62.

Preguntanan di Diskushon: