Lès 6 * 2 – 8 di mei

Dikon Interpretashon Ta Nesesario?

Sabat Atardi

Lesa pa e siman aki:

Lukas 24:36-45; 1 Kor. 12:10; 1 Kor. 14:26; Echonan 17:16-32; Juan 12:42, 43.

Versíkulo di Memoria:

“Ma sin fe ta imposibel pa agrad’E, pasobra esun ku ta bin serka Dios mester kere ku E ta, i ku E ta un rekompensadó di esnan ku ta busk’E diligentemente” (Hebreonan 11:6, NKJV).

Lesa Beibel ta nifiká tambe interpretá e Beibel. Pero kon nos ta hasi esei? Ki prinsipionan nos ta usa? Kon, por ehèmpel, nos ta dil ku e diferente tiponan di eskrito ku nos ta haña ei? Por ehèmpel, e pasashi ku nos ta lesando ta un parabel, un soño profétiko-simbóliko, òf un relato históriko? E desishon di un pregunta asina importante di e konteksto di Skritura ta envolví un akto di interpretashon mes.

Tin biaha algun hende ta usa e Beibel komo un orákulo divino: simplemente habri e Beibel insidentalmente pa buska un versíkulo di Beibel ku nan ta spera lo proveé guiansa. Pero konektá pasashinan di Beibel insidentalmente segun ku hende haña nan por hiba na konklushonnan hopi straño i robes.

Por ehèmpel, ora un hòmber tabata bandoná su esposa pa un otro muhé, e esposa tabata haña gran siguransa ora e tabata haña e siguiente tèkst: “I lo mi pone enemistat entre abo i e muhé” (Gen. 3:15, NKJV). E tabata konvensí, basá riba e versíkulo ei, ku e relashon di su esposo lo no a dura!

Kualke tèkst sin un konteksto ta bira rápidamente un preteksto pa un hende su mes agènda i ideanan. P’esei, tin un gran nesesidat pa nos no djis lesa e Beibel ma interpret’é korektamente.

* Studia e lès di e siman aki pa prepará pa Sabat, 9 di mei.

Djadumingu3 di mei

Presuposishonnan

Lesa Lukas 24:36-45. Kiko a prevení e disipelnan, ku tabata konosí ku Skritura, di mira e berdadero nifikashon di e Palabra di Dios, asta ora eventonan pronostiká den dje a desplegá nan dilanti?



Ningun hende ta aserká e teksto di Skritura ku un mente bashí. Tur lesadó, tur studiante di Skritura, ta aserká e beibel ku un historia partikular i eksperensia personal ku inevitablemente ta impaktá e proseso di interpretashon. Asta e disipelnan tabatin nan propio ideanan partikular di ken e Mesias tabata i kiko E tabata ser suponé di hasi, basá riba e espektativanan di nan tempu. Nan konvikshonnan fuerte a prohibí un komprondementu mas kla di e teksto bíbliko, kua ta yuda splika dikon hopi biaha nan tabata komprondé Hesus malu i e eventonan rondó di Su bida, morto, i resurekshon.

Nos tur tin un kantidat di kreensianan tokante e mundu akí, tokante realidat ekstremo, tokante Dios, etc, ku nos ta asumí òf aseptá, asta sin ripará òf inkonsientemente, ora nos ta interpretá e Beibel. Niun hende ta aserká e teksto bíbliko ku un mente bashí. Si, por ehèmpel, un hende su punto di bista kategórikamente ta ekskluí kualke intervenshon sobrenatural dor di Dios, e persona ei lo no lesa i komprondé Skritura komo un informe berdadero i konfiabel di loke Dios a hasi den historia, pero lo interpret’é di forma hopi diferente for di un hende ku aseptá e realidat di loke ta sobrenatural.

Intérpretenan di Beibel no por priva nan mes di nan propio pasado, nan eksperensianan, ideanan fiho, i noshon- i opinionnan prekonsebí. Neutralidat total, òf ophetividat apsoluto, no por ser lográ. Estudio di Beibel i reflekshon teológiko semper ta tuma lugá kontra e trasfondo di presuposishonnan tokante e naturalesa di e mundu i e naturalesa di Dios.

Pero e bon notisia ta ku Spiritu Santu por habri i koregí nos perspektiva- i presuposishonnan limitá ora nos lesa e palabranan di Skritura ku un mente habrí i kurason honesto. Beibel repetidamente ta afirmá ku hendenan ku diferente transfondonan inmensamente grandi tabata kapas pa komprondé e Palabra di Dios i ku Spiritu Santu ta guia nos “den tur bèrdat” (Juan 16:13).

Djaluna 4 di mei

Tradukshon i Interpretashon

E Beibel a ser skirbí den idiomanan hopi bieu: Tèstamènt Bieu a ser skirbí den su mayoria na Hebreo, ku un par di pasashi na Arameo, miéntras Tèstamènt Nobo a ser skirbí na Griego Koine. Mayoria di e poblashon mundial awe no ta papia i lesa e idiomanan antiguo ei. P’esei, e Beibel mester ser tradusí den diferente idioma moderno.

Pero, manera kualke bon traduktor sa, tur tradukshon semper ta envolví algun tipo di interpretashon. Algun palabra den un idioma no tin un ekivalente eksakto den un otro. E arte i abilidat di tradusí kuidadosamente i despues interpretá tekstonan ta ser yamá “hermenéutika”.

Lesa 1 Korintionan 12:10, 1 Korintionan 14:26, Juan 1:41, 9:7, Echonan 9:36, i Lukas 24:27. Den tur e pasashinan akiriba, nos ta mira e idea di interpretashon i tradukshon. Den Lukas 24:27 asta Hesus mester a splika e disipelnan e nifikashon di Skritura. Kiko esaki ta bisa nos tokante e importansia di interpretashon?



E palabra griego hermeneuo, for di kua nos tin e palabra hermenéutika (interpretashon bíbliko), ta derivá for di e dios griego Hermes. Hermes tabata ser konsiderá di ta un embahador i mensahero di e diosnan, i komo tal tabata responsabel pa, entre otro kosnan, tradusí mensahenan divino pa e pueblo.

E punto krusial pa nos enkuanto di hermenéutika ta ku, a ménos nos lesa e idiomanan original, nos úniko akseso na e tekstonan ta a traves di tradukshonnan. Afortunadamente, hopi tradukshon ta hasi un bon trabou di komuniká e nifikashon esensial. Nos no mester konosé e idioma original pa ta kapas pa komprondé e bèrdatnan krusial revelá den Skritura, asta si tin e konosementu lingwístiko ei por tabata benefisioso. Sinembargo, asta ku un bon tradukshon, un interpretashon korekto di e tekstonan tambe ta importante, manera nos a mira den Lukas 24:27. Esei ta e propósito klave di hermenéutika: pa transmití e nifikashon di tèkstnan di Beibel mas eksáktamente i pa yuda nos sa kon pa apliká e siñansa di e tèkst korektamente na nos bida awe. Manera e tèkst den Lukas akiriba ta mustra, Hesus a hasi esaki pa Su siguidónan. Imaginá bo kon lo tabata si bo tin Hesus Mes ta interpretá pasashinan di Beibel pa bo!

Djamars 5 di mei

Beibel i Kultura

Lesa Echonan 17:16-32. Den Echonan 17, Pablo a purba presentá e mensahe di e evangelio den un konteksto nobo: e filosofia di kultura griego. Kon diferente trasfondonan kultural ta impaktá kon nos ta evaluá e importansia di vários idea?



Un konosementu di e trasfondo di kultura Oriente Serkano ta di yudansa pa nos komprondé algun pasashi bíbliko. "Por ehèmpel, kultura hebreo tabata atribuí responsabilidat na un individuo pa echonan ku e no a kometé sino ku el a permití pa tuma lugá. P'esei, e eskritornan inspirá di e Skrituranan komunmente ta duna krédito na Dios pa a hasi aktivamente e loke den pensamentu oksidente nos lo a bisa ku E ta permití òf no ta prevení di tuma lugá, por ehèmpel, e echo di hasi kurason di Fárao duru". - "Methods of Bible Study", sekshon 4.p.

Kultura tambe ta lanta algun preguntanan hermenéutiko importante. Beibel ta kondishoná kulturalmente, i pues ta solamente relativo na e kultura ei den loke e ta afirmá? Òf e mensahe divino duná den un kultura partikular ta surpasá e kultura partikular akí i ta papia na tur ser humano? Kiko ta pasa si un hende su propio eksperensia kultural ta bira e base i tèst desisivo pa nos interpretashon di Skritura?

Den Echonan 17:26, apòstel Pablo ta duna un perspektiva interesante riba realidat ku hopi biaha ta ser pasá por alto ora hende ta lesa e tèkst akí. E ta deklará ku Dios a traha nos tur for di un sanger. Miéntras ku nos ta kulturalmente hopi variá, bíblikamente bisá tin un laso komun ku ta uni tur hende, apesar di nan diferensianan kultural, i esei ta pasobra Dios ta e Kreador di henter humanidat. Nos pekaminosidat i nos nesesidat di salbashon no ta limitá na un kultura. Nos tur tin mester di e salbashon ofresé na nos pa medio di e morto i resurekshon di Hesukristu.

Aunke Dios a papia na generashonnan spesífiko, El a sòru pa futuro generashonnan ku ta lesa e Palabra di Dios lo por komprondé ku e bèrdatnan ei ta bai mas aya ku e sirkunstanshanan lokal i limitá durante di kua e tèkstnan di Beibel a ser skirbí.

Komo un paralelo, pensa riba álgebra, kua promé a ser inventá den e di 9 siglo despues di Kristu na Baghdad. Esaki ta nifiká, anto, ku e bèrdatnan i e prinsipionan di e ramo di matemátika akí ta limitá solamente na e tempu i lugá ei? Naturalmente nò.

E mesun prinsipio ta apliká na e bèrdatnan di e Palabra di Dios. Aunke Beibel a ser skirbí hopi tempu pasá den kulturanan hopi diferente for di esun di nos awe, e bèrdatnan ku e ta kontené ta mes relevante pa nos awor ku nan tabata na esnan na ken nan a ser dirigí promé.

Djárason6 di mei

Nos Naturalesa Pekaminoso i Kaí

Lesa Juan 9:39-41 i Juan 12:42, 43. Kiko a stroba e pueblo den e pasashinan akí di aseptá e bèrdat di e mensahe bíbliko? Ki palabranan di spièrtamentu i koutela nos por saka for di e insidentenan akí pa nos mes?



Ta fásil pa wak bèk ku despresio na e lidernan religioso ku a rechasá Hesus apesar di un evidensia asina poderoso. Sinembargo, nos mes mester ta kuidadoso pa nos no fomentá un aktitut similar ora ta trata di Su Palabra.

No tin duda ku piká a alterá, kibra i frakturá nos relashon ku Dios radikalmente. Piká ta afektá henter nos eksistensia humano. E ta afektá tambe nos abilidat pa interpretá Skritura. No ta simplemente ku e prosesonan di nos pensamentu humano ta ser usá fásilmente pa finnan pekaminoso, sino nos mente i pensamentunan a bira korumpí pa piká i, por lo tantu, a sera pa e bèrdat di Dios. E siguiente karakterístikanan di e korupshon akí por ser detektá den nos pensamentu: orguyo, engaño propio, duda, distansia i desobedensia.

Un persona orguyoso ta elevá su mes riba Dios i Su Palabra. Esaki ta pasobra orguyo ta hiba e intérprete pa eksagerá rason humano komo e árbitro final di bèrdat, asta bèrdatnan hañá den Beibel. E aktitut akí ta disminuí e outoridat divino di Skritura.

Algun hende tin e tendensia di skucha solamente na e pensamentunan ku ta atraktivo pa nan, asta si nan ta den kontradikshon ku e boluntat revelá di Dios. Dios a spièrta nos tokante e peliger di engaño propio (Rev. 3:17). Piká tambe ta fomentá duda, den kua nos ta basilá i ta inkliná pa no kere e Palabra di Dios. Ora un hende kuminsá duda, e interpretashon di e teksto Bíbliko nunka lo hiba na siguridat. En kambio, e persona ku ta duda rápidamente ta elevá su mes na un posishon kaminda e ta husga loke ta i loke no ta aseptabel den Beibel, kua ta tereno masha peligroso pa ta parando riba dje.

Na lugá di esei, nos mester aserká e Beibel den fe i sumishon, i no ku un aktitut di krítika i duda. Orguyo, engaño propio i duda ta hiba na un aktitut di distansia pa ku Dios i e Beibel ku siguramente lo hiba na desobedensia, es desir, no ta dispuesto pa sigui e boluntat revelá di Dios.

Djaweps7 di mei

Dikon Interpretashon Ta Importante

Lesa Nehemias 8:1-3,8. Dikon un komprondementu kla di Skritura ta asina importante pa nos, no solamente komo individuonan sino komo iglesia?



E asuntu di mas importante den Beibel ta e kuestion di salbashon i kon nos ta ser salbá. Despues di tur kos, kiko mas ta importá finalmente? Ki probecho tin, manera Hesus Mes a bisa nos, si nos gana tur loke e mundu ta ofresé i pèrdè nos propio alma (Mat. 16:26)?

Pero pa sa kiko e Beibel ta siña tokante salbashon ta dependé hopi riba interpretashon. Si nos aserká i interpretá e Beibel di forma robes, probablemente nos lo yega na konklushonnan robes, no solamente den e komprondementu di salbashon sino den tur otro kos ku Beibel ta siña. De echo, asta den tempu di e apòstelnan, eror teológiko ya a slùip drenta iglesia, sin duda reforsá pa interpretashonnan falsu di Skritura.

Lesa 2 Pedro 3:15,16. Kiko esaki ta bisa nos tokante kon importante un lesamentu korekto di Skritura ta?



En realidat, si nos ta un pueblo di e Buki, ku ke biba segun Beibel i Beibel so, i nos no tin otro fuentenan outoritativo manera tradishon, kredo, òf e outoridat di siña di iglesia pa interpretá e Beibel pa nos, e ora ei e asuntu di un hermenéutika korekto di Beibel ta asina importante pasobra nos tin solamente e Beibel pa bisa nos kiko nos mester kere i kon nos mester biba.

E asuntu di interpretashon di Skritura ta vital pa e salú teológiko i misiológiko di e iglesia. Sin un interpretashon korekto di Beibel, no por tin unidat di doktrina i siñansa, i pues tampoko unidat di e iglesia i nos mishon. Un teologia malu i trosé inevitablemente ta hiba na un mishon defisiente i trosé. Despues di tur kos, si nos tin un mensahe pa duna na e mundu pero nos ta konfundí tokante e nifikashon di e mensahe, kon efisientemente nos lo ta kapas pa presentá e mensahe ei na esnan ku mester tend'é?

Djabièrnè8 di mei

Pa mas Estudio:

Lesa Ellen G. White, "What to Do With Doubt", p. 105-113, den Steps to Christ, i for di e dokumento "Methods of Bible Study" Sekshon 1: "Bible Study: Presuppositions, Principles, and Methods", Sekshon 2: "Presuppositions Arising from the Claims of Scripture" i Sekshon 3: "Principles for Approaching the Interpretation of Scripture. (Methods of Bible Study por ser hañá na www.adventistbiblicalresearch.org/materials/bible-interpretation-hermeneutics/methods-bible-study).

"Den bo estudio di e palabra, pone na e porta di investigashon bo opinionnan formá adelantá i bo pensamentunan hereditario i kultivá. Nunka lo bo alkansá e bèrdat si bo ta studia Skritura pa vindiká bo propio pensamentunan. Laga esakinan na porta, i ku un kurason arepentí drenta pa tende loke Señor tin di bisa bo. Ora e buskadó humilde pa bèrdat ta sinta na pia di Kristu, i ta siña for di djE, e palabra ta dun'é komprondementu. Na esnan ku ta muchu sabí den nan propio arogansia pa studia Beibel, Kristu ta bisa, bo mester bira mansu i humilde di kurason si bo ta deseá di bira sabí den salbashon.

"No lesa e palabra den lus di opinionnan anterior; sino, ku un mente liber di prehuisio, skudriñ'é kuidadosamente i ku hopi orashon. Si, miéntras bo ta lesa, konvikshon bini, i bo ta mira ku bo opinionnan ku bo tabata balorá no ta den harmonia ku e palabra, no purba pone e palabra pas ku e opinionnan akí. Laga bo opinionnan pas ku e palabra. No permití loke bo a kere òf praktiká den pasado kontrolá bo komprondementu. Habri e wowonan di bo mente pa kontemplá kosnan maravioso di e lei. Deskubrí kiko tin skirbí, i despues plantia bo pia riba e Roka eterno". - Ellen G. White, Messages to Young People, p. 260.

Preguntanan di Diskushon: