Lès 10 * 28 di novèmber – 4 di desèmber

Edukashon den Arte i Siensia

Sabat Atardi

Lesa pa e siman aki:

Rom. 1:18-21; Salmo 19:1-6, 96:9; Gen. 3:6; 1 Timoteo 6; Proverbionan 1; Job 38.

Versíkulo di Memoria:

“E Shelunan ta deklará e gloria di Dios; i e firmamentu ta mustra Su obra di man” (Salmo 19:1, NKJV).

Edukashon ta inkluí loke a ser yamá "arte i siensia". Pero ora nos siña òf siña otronan e arte i siensia for di perspektiva bíbliko, kiko esaki ta impliká? Nos ta simplemente ofresiendo versíkulonan bíbliko skohí ku ta relashoná ku un aspekto partikular di medisina moderno òf historia di arte, por ehèmpel? Hasiendo esaki, nos por relashoná nos lèsnan práktiko na e poder maravioso di Dios ora El a krea nos mundu kompleho. Pero un simpel inkorporashon di Skritura den un buki di lès ta solamente un partí chikitu di berdadero edukashon, e edukashon ku ta salba i redimí.

Pa un edukashon asina funshoná berdaderamente, nos mester di e Palabra di Dios pa informá e siñansa di tur disiplina, for di artenan liberal te na biologia molekular. Sin dje, nos por pèrdè for di bista e grandesa di Dios, Su soberania komo Kreador i Sostenedó di nos mundu. Ora nos ta siña pa mira kon Dios ta wak Su kreashon komo orgániko i yená ku propósito, nos ta yega mas serka na komprondé kon sierto disiplinanan por a i mester ser siñá.

E siman akí nos lo wak algun prinsipio envolví den kon nos por siña e artenan i siensianan for di e perspektiva kristian.

* Studia e lès di e siman aki pa prepará pa Sabat, 5 di desèmber.

Djadumingu29 di novèmber

Señor So

Tin evidensia di e Dios bibu den henter Su kreashon. E deklarashon akí a ser ripití asina tantu te ku el a bira klishé. Ora nos konsiderá, por ehèmpel, e kurason di Dios ora El a krea e mundu akí, ku hende a bin ta daña i deformá, nos por yega mas serka na kon nos por siña arte i siensia.

Tuma e periodo di embaraso, por ehèmpel. Biologia ta bisa nos ku bida humano nobo i inteligente ta surgi for di un webu fertilisá i ta krese te na embaraso kompletu despues di nuebe luna. E markanan di un Kreador amoroso ta a lo largu di henter e siklo akí. E bondat amoroso di Dios por ser mirá den e lugá ku un feto ta desaroyá: djis bou di e batimentu stabil di e kurason di un mama. Miéntras e feto ta krese, asina e barika di e mama tambe ta krese, hustamente su dilanti. E mama den espera ta ser hasí konsiente semper di su beibi, meskos ku nos Tata selestial ta semper konsiente di Su yunan.

Lesa Romanonan 1:18—21, Salmo 19:1—6, i Nehemias 9:6. Kiko nan ta bisa nos tokante e obra di Dios komo nos Kreador?



Asta despues di 6.000 aña di piká i míles di aña despues di e desaster global di e Diluvio, evidensia poderoso di forma aplastante ta eksistí no solamente pa Dios komo nos Kreador, sino pa e poder i amor i benevolensia di e Dios akí komo nos Kreador. Ta asina poderoso, de echo, ku Pablo, den Romanonan 1:18-21, ta bisa ku esnan ku rechasá e Dios akí lo ta "sin esküs" riba Dia di Huisio pasobra sufisiente di djE por ser siñá for di loke El a traha. Den otro palabra, nan lo no ta kapas di por apelá ignoransia!

Spesialmente den un tempu i époka den kua hopi hende a bin ta adorá e kreashon mas bien ku e Kreador, kon krusial ta pa edukashon kristian den arte i siensia semper traha for di e suposishon ku Dios ta e Kreador i e Sostenedó di tur loke ta eksistí. Na final, kualke ideologia i presuposishon ku ta nenga òf ekskluí Dios por hiba solamente na eror. Edukashon mundano kompletu ta funshoná nada mas riba e suposishon ku no tin Dios; edukashon kristian no mester kai den e trampa ei, ni e no mester operá di forma mas sutil for di prinsipionan basá riba e suposishon ku no tin un Dios. Di tur dos manera, hende ta obligá pa terminá den eror.

Djaluna 30 di novèmber

E Beyesa di Santidat

Salmo 96:9 ta bisa, "O, adorá Señor den e beyesa di santidat! Tembla Su dilanti, henter tera" (NKJV). Kon nos ta komprondé e konsepto aki, "e beyesa di santidat”? Kiko esaki mester nifiká pa un Kristian, i kon e mester impaktá loke nos ta siña tokante arte i e bunitesa ku hopi biaha ta ser asosiá kuné?



Aunke a ser bisá ku "beyesa ta den wowo di esun ku ta kontemplá", nos no mester lubidá ta ken ta Esun ku a krea e wowo na promé instante (lesa Prov. 20:12). Aunke nos mester ta kuidadoso pa no adorá e kreashon mes (wak e estudio di ayera), for di e beyesa di kreashon nos por siña tokante Dios i, en realidat, Su amor pa bunitesa. Si nos mundu kaí ainda ta asina bunita, ken por imaginá su mes kon e lo mester tabata promé ku e Kaida? I esaki ta siña nos ku Dios di bèrdat ta e Kreador di loke ta bunita.

Estudio di arte i siensia por i mester, anto, hala nos mas serka di e karakter i kurason di Dios. Pasobra nos ta parti di Dios Su propio obra di arte i fenómeno sientífiko, nos por siña tambe mas tokante nos propio identidat den Kristu.

"Dios lo tabata deseá pa Su yunan apresiá Su obranan i deleitá den e bunitesa simpel i trankil ku kua El a dòrna nos hogar terenal. E ta un stimadó di loke ta bunita, i riba tur loke ta atraktivo di pafó E ta stima bunitesa di karakter; E lo a deseá pa nos kultivá puresa i simplesa, e grasia trankil di e flornan.” — Ellen G. White, Steps to Christ, p. 85.

Lesa Génesis 3:6. Kiko e ta siña nos tokante kon bunitesa so no ta nesesariamente bon òf santu? Lesa tambe Prov. 6:25, 31:30.



Manera ku tur kos ku Dios a hasi, nos tin un enemigu ku ta tros’é i eksplot’é. No mester ta sorprendente, anto, ku bunitesa i konseptonan di bunitesa por ser usá kontra nos tambe. Pues, spesialmente den arte, edukashon kristian, guiá pa Skritura, mester yuda nos siña pa ta kuidadoso den komprondé ku no ta tur loke ta bunita ta nesesariamente bon òf santu.

Djamars1 di desèmber

Ekspertonan den Eror

Nos sa ku nos mundu tin mas ku su porshon di arte i filosofia ku no ta honra Dios. Hopi hende lo argumentá ku Kristiannan no mester ni drenta e tèntnan proverbial akí. Kristiannan Atventista di e di Shete dia mester konsiderá kuidadosamente nan propio negoshi den sirbi sierto industria, patrosinando sierto establesimentunan, konsumiendo sierto media.

Den 1 Timoteo 6, instrukshonnan kla ta ser duná na nos enkuanto di ki okupashonnan nos mester evitá, pero tambe nos ta ser duná splikashon amplio. Den 1 Timoteo 6:9, 10, kiko ta e okupashonnan kontra kua Pablo ta spièrta nos?



Lesa restu di 1 Timoteo 6. Kiko ta e okupashonnan klave ku Pablo ta sostené?



Nota kon den 1 Timoteo 6:20 kon Pablo ta spièrta nos kontra loke "loke inkorektamente ta ser yamá konosementu" (NKJV). Aunke e ta operando for di un konteksto diferente, e prinsipio ainda ta aplikabel. Es desir, pensa riba tur e informashon, tur e siñansa, tur e kreensianan, no solamente awor sino a lo largu di historia humano, ku tabata kompletamente robes. Hende, di bèrdat, por ta ekspertonan den eror.

Pa kasi 2.000 aña e hendenan di mas sabí di mundu, e ekspertonan, tabata kere ku tera tabata situá inmóbil den e sentro di universo miéntras tur e strea- i planetanan tabata sirkulá rondó di dje den sírkulonan perfekto. Algun matemátika kompliká i siensia tabata ser usá pa reforsá e kreensia akí, aunke el a resultá di ta robes den kasi tur partikular. Por lo tantu, nos lo por bisa ku e hendenan aki tabata ekspertonan den eror, i ku e siñansa akí siguramente tabata ser "inkorektamente yamá konosementu".

Djárason2 di desèmber

Bobedat i Sabiduria

Lesa Proverbionan 1. Kiko esaki ta siña nos enkuanto di kiko berdadero edukashon kristian mester trata?



Beibel ta hasi un komparashon firme entre bobedat i sabiduria. E buki di Proverbionan ta hasi bon di kòrda riba e peliger di komportashon imprudente i tene kompania di hendenan bobo. E distinshon ta kla: Dios ta deseá pa Su pueblo buska sabiduria, pa balor’é i abundá den dje.

Studiantenan di arte i siensia ta usa nan talentonan pa atkerí konosementu i pa alkansá ekselensia den nan estudionan. Maestronan di e disiplinanan akí ta hasi meskos. Nos por ta kapas di ekselensia artístiko i avansenan sientífiko pa motibu di konosementu i abilidat.

Sinembargo, for di un perspektiva kristian, kiko un konosementu di arte i siensia realmente ta nifiká si e no ta envolví sa e diferensia entre korekto i inkorekto, bon i malu, bèrdat i eror? Tur loke un hende mester hasi, por ehèmpel, ta lesa un tiki tokante e bidanan di algun di esnan konsiderá e artistanan di mas grandi di mundu pa asina mira ku tin abilidat i talento maravioso no ta igualá un bida moral òf korekto. Un hende por argumentá tambe ku gran sientífikonan ku ta envolví den e trabou di krea armanan biológiko òf kímiko di destrukshon masal kisas por ta sumamente eduká, ekstremadamente dotá, pero kiko ta e frutanan di nan trabou? Manera deklará anteriormente, konosementu, den i di su mes, no ta nesesariamente un bon kos.

Lesa Proverbionan 1:7. Kon e teksto akí ta revelá kiko ta e klave na edukashon kristian berdadero? Read Proverbs 1:7. How does this text reveal what the key to true Christian education is?



Djaweps3 di desèmber

Señor a Kontestá Job

Lesa Job 38. Kiko esaki ta siña nos tokante Dios, no solamente komo e Kreador sino komo e Sostenedó di tur bida? Kon e bèrdat importante akí mester impaktá kon nos ta komprondé arte i siensia?



"Hopi hende ta siña ku materia ta poseé poder vital, ku sierto kualidatnan ta ser impartí na materia, i despues ta ser lagá pa aktua a traves di su propio energia inherente; i ku e operashon di naturalesa ta ser kondusí den harmonia ku leinan fihá, ku kua Dios mes no por interferí. Esaki ta siensia falsu, i no ta ser sostené pa e palabra di Dios. Naturalesa ta sirbidó di Su Kreador ... . Naturalesa ta testifiká di un inteligensia, un presensia, un energia aktivo, ku ta obra den i a traves di su leinan. Den naturalesa tin e obra kontinuo di e Tata i e Yu. Kristu ta bisa: 'Mi Tata a traha te awor, i Mi ta traha.' Juan 5:17.” — Ellen G. White, Patriarchs and Prophets, p. 114.

Desafortunadamente, manera deklará anteriormente, asina hopi di siensia ta fushoná riba presuposishonnan materialista i ateista. Esaki ta nifiká, anto, ku un sientífiko lo por ta fihando su bista riba algu di apsoluto beyesa, di apsoluto komplehidat, asta di apsoluto beyesa i komplehidat huntu, i tòg afirmá ku el a surgí pa kasualidat, sin ningun pensamentu previo òf intenshon su tras.

Esaki ta, de echo, loke siensia ta afirmá tur ora. Bida riba tera, den tur su beyesa i komplehidat, for di barbulètè te na sernan humano, ta ser spliká komo nada otro sino resultado di kímikonan biónes di aña pasá ku a forma pa kasualidat den bida simpel ku, a traves di mutashon kasual i selekshon natural, a evolushoná den tur loke ta biba i ta move i ta respirá awe.

Siensia, manera e ta konstituí awe, ta argumentá ku e idea mes di un Kreador sobrenatural ta " no-sientífiko", ya ku e no por ser di tèst sientífikamente, i pues esaki ta un noshon ku siensia no por dil kuné. E presuposishon akí no ta nada ku siensia mes ta siña (de echo, siensia lo a parse di ta siña lo kontrali: tur e beyesa i komplehidat di mundu, berdaderamente, ta mustra na un Kreador), pero ta, en kambio, un posishon filosófiko imponé riba e disiplina pa sientífikonan mes.

E problema, sinembargo, ta ku Skritura ta siña ku Dios no solamente a krea tur kos pero ku E ta sostené tur kos tambe. Esaki ta nifiká ku kualke berdadero edukashon kristian den siensia lo mester funshoná for di suposishonnan radikalmente diferente ku loke siensia en general ta afirmá. Inevitablemente, konfliktonan lo tuma lugá, spesialmente ora ta trata di orígennan.

Djabièrnè4 di desèmber

Pa mas Estudio:

Dos rason ta eksistí pakiko siensia, ku tin asina tantu kos korekto, ta komprondé orígennan asina robes: na promé lugá, siensia, ku ta studia e mundu natural, mester wak solamente e mundu natural pa kontestanan; na di dos lugá, siensia ta asumí ku e leinan di naturalesa mester keda konstante. Sinembargo, tur e dos akí ta robes ora ta trata di orígennan.

Tuma esun di promé, kua ta rekerí kousanan natural pa eventonan natural. Esei ta bon pa siguimentu di horkan, pero e ta pió ku inútil pa orígennan ku a kuminsá ku "Na prinsipio Dios a krea e shelunan i e tera" (Gen. 1:1, NKJV). Kiko siensia, ku ta nenga loke ta sobrenatural den orígen, ta siña nos tokante orígennan ku tabata totalmente sobrenatural?

I e konstante di naturalesa? Esaki ta parse di tin sentido, eksepto ku Romanonan 5:12, "P'esei, meskos ku a traves di un hende piká a drenta den mundu, i morto a traves di piká, i asina morto a plama na tur hende, pasobra tur a peka" (NKJV), ta presumí ku un ambiente natural ta interumpí, i kualitativamente diferente, for di kualke kos ku siensia ta konfrontá awor. Un mundu den kua morto no tabata eksistí ta radikalmente diferente for di kualke kos ku nos por studia awe, i pa asumí nan tabata hopi similar ora nan no tabata, tambe lo hiba na eror.

Por lo tantu, siensia ta kapta orígen robes pasobra e ta nenga dos aspekto krusial di kreashon: e forsa sobrenatural su tras, i e deskonekshon físiko radikal entre e kreashon original i loke tin nos dilanti awor.

Preguntanan di Diskushon: