Les 7

* 7 – 13 di mei

E Pakto ku Abraham

Sabat Atardi

Lesa pa e siman aki:

Génesis 15–19:29; Rom. 4:3,4,9,22; Gal. 4:21–31; Rom 4:11; Rom. 9:9; Amos 4:11..

Versíkulo di Memoria:

“Ma Abram a bisa: ‘Señor DIOS, kiko lo Bo duna mi, mirando ku mi ta sin yu, i e heredero di mi kas ta Eliezer di Damasko?’ ” (Génesis 15:2, NKJV).

Ku Génesis 15, nos ta yega na e momento krusial ora Dios ta formalisá Su aliansa ku Abraham. E aliansa abrahámiko ta e di dos aliansa, despues di e aliansa ku Noe.

Meskos ku e aliansa di Noe, e aliansa di Abraham ta envolví otro nashonnan tambe, pasobra finalmente e aliansa ku Abraham ta parti di e aliansa eterno, kua Dios ta ofresé na henter humanidat (Gen. 17:7, Hebr. 13:20).

E episodio akí di Abraham su bida ta yen di miedu i harimentu. Abram tin miedu (Gen. 15:1), komo tambe Sara (Gen. 18:15) i Hagar (Gen. 21:17). Abram ta hari (Gen. 17:17); Sara (Gen. 18:12), i Ishmael tambe (Gen. 21:9, ESV). E kapítulonan akí ta resoná ku sensitividat i kalor humano. Abram ta pashoná tokante e salbashon di e sodomitanan malbado; e ta kuidadoso pa ku Sara, Hagar, i Lòt; i e ta hospitalario pa ku e tres strañeronan (Gen. 18:6).

Ta den e konteksto ei ku Abram, ken su nòmber ta impliká noblesa i respetabilidat, lo haña su nòmber kambiá den Abraham, kua ta nifiká “tata di hopi nashon” (Gen. 17:5). Asina, nos ta mira aki mas indikashon di e naturalesa universal di loke Dios ta plania pa hasi a traves di Su aliansa ku Abraham.

* Studia e lès di e siman akí pa prepará pa Sabat, 14 di mei.

Djadumingu

8 di mei

E Fe di Abraham

Lesa Génesis 15:1–21 i Romanonan 4:3, 4, 9, 22. Kon Abram ta revelá loke ta nifiká biba pa medio di fe? Kiko ta nifikashon di e sakrifisio ku Dios a pone Abram ehekutá?



Dios Su promé kontesta riba e preokupashon di Abram tokante un heredero (Gen. 15:1–3) ta ku e lo haña un yu hòmber for di su “mes kurpa” (Gen. 15:4, NKJV). Ta usa e mesun lenguahe pa profeta Natan pa referí na e simia di e futuro rei mesiániko (2 Sam. 7:12). Abram a bira trankil i “a kere den SEÑOR” (Gen. 15:6), pasobra el a komprondé ku e kumplimentu di Dios Su promesa no tabata dependé riba su propio hustisia sino riba esun di Dios (Gen. 15:6; kompará ku Rom. 4:5, 6).

E noshon akí ta ekstraordinario, spesialmente den e kultura ei. Den e religion di e egipsionan antiguo, por ehèmpel, tabata evaluá huisio a base dikonta un hende su obranan di hustisia humano kontra e hustisia di e diosa Maat, ku tabata representá hustisia divino. Den un palabra, bo mester a gana “salbashon”.

Dios e ora ei ta establesé un seremonia di sakrifisio pa Abraham ehekutá. Básikamente, e sakrifisio ta mustra na e morto di Kristu pa nos pikánan. Hende ta salbá pa grasia, e regalo di e hustisia di Dios, simbolisá pa e sakrifisionan akí. Pero e seremonia partikular akí ta transmití mensahenan spesífiko pa Abram. E devoramentu di e falkinan kibradó di wesu riba e animalnan di sakrifisio (Gen. 15:9–11) ta nifká ku e desendientenan di Abram lo sufri sklabitut pa un periodo di “kuatershen aña” (Gen. 15:13), òf kuater generashon (Gen. 15:16). Despues den e di kuater generashon, e desendientenan di Abram “lo bin bèk akinan” (Gen. 15:16, NKJV).

E último esena di e seremonia di sakrifisio ta dramátiko: “un flambeu kimando ku a pasa meimei di e pidanan ei” (Gen. 15:17, NKJV). E maravia ekstraordinario akí ta nifiká Dios Su kompromiso pa kumpli ku Su aliansa di duna tera na e desendientenan di Abram (Gen. 15:18).

E límitenan di e Tera Primintí, “for di e riu di Egipto te na e gran riu, Riu Eufrates” (Gen. 15:18, NKJV) ta rekordá nos di e límitenan di e Hòfi di Eden (kompará ku Gen. 2:13, 14). E profesia akí, por lo tantu, tin mas na bista ku djis e Eksodo i un patria pa Israel. Riba e horizonte leu di e profesia akí, kaminda e desendientenan di Abraham ta tuma e pais di Kánaan, ta aparesé e idea di e salbashon di tempu di fin di e pueblo di Dios, ku lo regresá na e Hòfi di Eden.

Djaluna

9 di mei

Dudanan di Abraham

Lesa Génesis 16:1–16. Kiko ta nifikashon di e desishon di Abram pa bai ku Hagar, asta apesar di Dios Su promesa na dje? Kon e dos muhénan ta representá dos aktitut di fe (Gal. 4:21–31)?



Ora Abram a duda (Gen. 15:2), Dios, sin laga duda, a bolbe sigur’é ku e lo haña un yu hòmber. Awor, 10 aña despues, ainda Abram ta sin un yu hòmber. Asta despues di e último profesia poderoso di Dios, Abram parse a pèrdè fe; e no ta kere mas ku lo ta posibel p’e haña un yu ku Sarai. Sarai, sintiendo sin speransa, ta tuma e inisiativa i ta urgié pa rekurí na un práktika komun di e tempu ei den Oriente Serkano antiguo: tuma un supstituto. Hagar, kriá di Sarai, ta keda apuntá pa e servisio akí. E sistema ta funshoná. Irónikamente, e strategia humano akí a parse mas efisiente ku fe den e promesanan di Dios.

E pasashi ku ta deskribí Sarai su relashon ku Abram ta eko e storia di Adam i Eva den e Hòfi di Eden. E dos tekstonan ta kompartí un kantidat di motibunan komun (Sarai, meskos ku Eva, ta aktivo; Abram, meskos ku Adam, ta pasivo) i ta kompartí verbona i frasenan komun (“pone atenshon na e bos”, “tuma” i “duna”). E paralelo akí entre e dos storianan ta impliká Dios Su desaprobashon di e kurso di akshon akí.

Apòstel Pablo ta referí na e storia akí pa prueba su punto tokante obranan versus grasia (Gal. 4:23–26). Den tur dos relato,e resultado ta mesun kos: e rekompensa inmediato di obra humano pafó di e boluntat di Dios ta hiba na futuro problemanan. Nota ku Dios ta ousente durante henter e kurso di akshon. Sarai ta papia tokante Dios pero nunka ta papia kunE; ni Dios ta papia ku niun di nan tampoko. E ousensia di Dios akí ta remarkabel, spesialmente despues di e presensia intenso di Dios den e kapítulo anterior.

Despues Dios ta aparesé na Hagar pero solamente despues ku el a bandoná kas di Abram. E aparishon inesperá akí ta revelá Dios Su presensia apesar di esfuerso humano pa traha sin djE. E referensia na “e Angel di SEÑOR” (Gen. 16:7, NKJV) ta un título ku ta identifiká hopi bia ku SEÑOR, YHWH (lesa Gen. 18:1,13,22). E bia akí ta Dios kende ta tuma inisiativa i ta anunsiá na Hagar ku e lo duna lus na un yu hòmber, Ismael, ken su nòmber ta nifiká Dios ta tende (Gen. 16:11). Irónikamente, e storia, kua ta terminá ku e idea di tende (shama‘), ta eko e tendementu di e kuminsamentu di e storia, ora Abram “a skucha” (shama‘) e bos di Sarai (Gen. 16:2).



Djamars

10 di mei

E Señal di e Aliansa Abrahámiko

Lesa Génesis 17:1–19 i Romanonan 4:11. Kiko ta e nifikashon spiritual i profétiko di e rito di sirkumsishon?



E falta di fe di Abram, manera nos ta mira den e storia anterior (Genesis 16), a kibra e fluho di Abram su biahe spiritual ku Dios. Durante e tempu ei Dios tabata ketu. Pa promé bia awor, Dios ta papia ku Abram atrobe. Dios ta rekonektá ku Abram i ta tres’é bèk na e punto ora El a sera e aliansa kuné (Gen. 15:18).

Awor, sinembargo, Dios ta dun’é e señal di e aliansa ei. Eruditonan a diskutí e nifikashon di sirkumsishon pa hopi tempu, pero pasobra e rito di sirkumsishon ta envolví dramamentu di sanger (lesa Exod. 4:25), por komprond’é den konteksto di sakrifisio, ku ta nifiká ku a atribuí hustisia na dje (kompará ku Rom. 4:11).

Ta signifikante tambe ku ta deskribí e aliansa akí, indiká pa sirkumsishon, den términonan ku ta mustra bèk na e promé profesia di e Mesias (kompará Gen. 17:7 ku Gen. 3:15). E paralelo entre e dos tekstonan ta sugerí ku e promesa di Dios na Abram ta konserní mas ku solamente e nasementu físiko di un pueblo; e ta kontené e promesa spiritual di salbashon pa tur e pueblonan di tera. I e promesa di e “aliansa eterno” (Gen. 17:7) ta referí na e obra di e simia mesiániko, e sakrifisio di Kristu ku ta sigurá bida eterno na tur ku reklam’é pa medio di fe i tur loke fe ta enserá (kompará Rom. 6:23 i Tito 1:2).

Kuriosamente, e promesa akí di un futuro eterno ta kontené den e kambio di nòmber di Abram i Sarai. E nòmbernan di Abram i Sarai tabata referí solamente na nan status aktual: Abram ta nifiká “tata eksaltá” i Sarai ta nifiká “mi prensès” (e prensès di Abram). E kambio di nan nòmbernan den “Abraham” i “Sara” tabata referí na futuro: Abraham ta nifiká “tata di hopi nashon” i Sara ta nifiká “e prensès” (pa tur hende). Di forma similar, pero no sin algun ironia, e nòmber di Isaak (“e lo hari”) ta un rekordatorio di e harimentu di Abraham (e promé harimentu registrá den e Skrituranan, Gen. 17:17); e ta un harimentu di duda òf kisas, di asombro. Di kualke manera, aunke el a kere den loke Señor a primintié klaramente, Abraham ainda tabata lucha ku biba den fe i konfiansa.

Djárason

11 di mei

E Yu Hòmber di Promesa

E último esena di sirkumshon a envolví tur hende; no solamente Ismael, sino a sirkumsidá tur e hòmbernan di e kas di Abraham (Gen. 17:23–27). Ta ripití e palabra kol, “tur”, kuater bia (Gen. 17:23, 27). Ta kontra e trasfondo inklusivo akí ku Dios ta aparesé na Abraham pa konfirmá e promesa di un yu hòmber “Isaak”.

Lesa Génesis 18:1–15 i Romanonan 9:9. Ki lèsnan di hospitalidat nos ta siña di e resepshon di Abraham di su bishitantenan? Kon bo ta splika e reakshon di Dios riba e hospitalidat di Abraham?



No ta kla si Abraham tabata sa ken e strañeronan akí tabata (Hebr. 13:2), aunke el a aktua pa ku nan manera kos ku Dios Mes tabata meimei di nan. E tabata sintando “den porta di e tènt den kayente di dia” (Gen. 18:1, NKJV), i pa motibu ku bishitantenan tabata poko komun den desierto, probablemente e tabata anhelá pa topa ku nan. Abraham a kore den direkshon di e hòmbernan (Gen. 18:2), aunke e tabata 99 aña bieu. El a yama un di e personanan ei Adonai, “mi SEÑOR” (Gen. 18:3), un título hopi bia usá pa Dios (Gen. 20:4, Eks. 15:17). El a pura rònt di nan den preparashon di e kuminda (Gen. 18:6,7). El a para banda di nan, atento na nan nesesidatnan i kla pa sirbi nan (Gen. 18:8).

E komportashon di Abraham pa ku strañeronan selestial lo bira un modelo inspiradó di hospitalidat (Hebr. 13:2). De echo, e aktitut di reverensia di Abraham ta indiká un filosofia di hospitalidat. Mustra rèspèt i preokupashon pa ku strañeronan no ta djis un gesto di kortesia. Beibel ta enfatisá ku e ta un deber religioso, manera e ta dirigí na Dios Mes (kompará ku Mat. 25:35–40). Irónikamente, Dios ta identifiká mas ku e strañero ku hamber i den nesesidat, ku ku esun generoso ku ta risibí nan.

Na otro banda, e penetrashon divino den e esfera humano ta indiká Su grasia i amor pa ku humanidat. E aparishon di Dios akí ta antisipá Kristu, kende a bandoná Su hogar selestial i a bira un sirbidó humano pa alkansá humanidat (Fil. 2:7,8). Dios Su aparishon akinan ta evidensia pa e siguransa di Su promesa (Gen. 18:10, NKJV). E ta mira Sara, ku ta skonde su mes “su tras” (Gen. 18:10) i konosé su pensamentunan di mas íntimo (Gen. 18:12). E sa ku el a hari, i e palabra “hari” ta Su último palabra. Su duda ta bira e lugá kaminda E lo kumpli ku Su palabra.

Djaweps

12 di mei

Lòt na Sodoma

Lesa Génesis 18:16–19:29. Kon e ministerio profétiko di Abraham ta afektá su responsabilidat pa ku Lòt?



Abraham a kaba di ser rekonfirmá den Dios Su promesa di un yu hòmber. Sinembrgo, na lugá di gosa di e bon notisia, e ta envolví Dios den un diskushon pashoná tokante e destino di Lòt na Sodoma. Abraham no ta solamente un profeta na ken Dios ta revelá Su boluntat; e ta tambe un profeta ku ta intersedé na fabor di esnan malbado. E frase hebreo “a para dilanti di SEÑOR” (Gen. 18:22, NKJV) ta un ekspreshon pa hasi orashon.

De echo, Abraham ta desafiá Dios i ta negoshá kunE pa salba Sodoma, kaminda su subrino ta biba. Moviendo di 50 bai abou te na 10, Dios lo a salba e pueblo di Sodoma si solamente 10 sodomita tabata hustu.

Naturalmente, ora bo lesa e storia di loke a sosodé ora e dos angelnan a bin serka Lòt pa spièrt’é di loke tabata biniendo (Gen. 19:1–10), nos por mira presis kon malu i malbado e hendenan a bira. E tabata berdaderamente un lugá malbado, manera hopi di e nashonnan rònt di nan tabata; un motibu dikon, finalmente, nan a ser saká for di e tera (lesa Gen. 15:16).

“I awor e último anochi di Sodoma tabata aserkando. Ya e nubianan di vengansa tabata tira nan sombranan riba e stat konsagrá. Pero hende no a persibié. Miéntras angelnan tabata hala serka riba nan mishon di destrukshon, hende tabata soñando di prosperidat i plaser. E último dia tabata meskos ku tur otro ku a bin i a bai. Nochi a kai riba un esena di hermosura i siguridat. Un paisahe di bunitesa inigualabel tabata baña den e rayonan di e solo ku tabata bahando. E freskura di fin di dia a yama e habitantenan di e stat afó, i e multitutnan ku ta buska plaser tabata pasa bai bin, ku atenshon riba e goso di e ora.”—Ellen G. White, Patriarchs and Prophets, p. 157, 158.

Al final, Dios a salba solamente Lòt, su esposa, i su dos yunan muhé (Gen. 19:15), kasi mitar di e mínimo di 10. E kasánan di e yunan muhé, ku no a tuma e spièrtamentu di Lòt na serio, a keda den e stat (Gen. 19:14).

E pais bunita ei, e ora ei, a keda destruí. E verbo hebreo hafakh, “destruí”, ta aparesé vários bia den e pasashi akí (Gen. 19:21,25,29) i ta karakterisá e destrukshon di Sodoma (Deut. 29:23, Amos 4:11). E idea ta ku e pais a wòrdu “deklará nulo”. Meskos ku e Diluvio a “deklará nulo” e kreashon original (Gen. 6:7), e destrukshon di Sodoma ta un “deklarashon nulo” di e Hòfi di Eden (Gen. 13:10). Den e destrukshon di Sodoma, nos ta haña un prekursor di e destrukshon di tempu di fin, tambe (lesa Hudas 7).

Djabièrnè

13 di mei

Pa mas Estudio:

Lesa Ellen G. White, “The Law and the Covenants,” p 370–373, den Patriarchs and Prophets.

Abraham su súplika ku pasenshi i tenas ku Dios na fabor di e pueblo di Sodoma (Gen. 18:22–33) lo mester enkurashá nos pa hasi orashon pa esnan malbado, aunke nan ta parse di ta den un kondishon di piká sin speransa. Ademas, e reakshon atento d Dios riba e insistensia di Abraham, i Su disponibilidat pa pordoná na bienestar di solamente “dies” hende hustu ta un konsepto “revolushonario”, manera Gerhard Hasel a indiká:

“Den un forma revolushonario a kombertí e pensamentu kolektivo bieu, ku a trese e miembro inosente di e asosiashon kulpabel bou di kastigu, den algu nobo: e presensia di un remanente di hendenan hustu por tabatin un funshon di preservá pa e totalidat. . . . Pa bienestar di e remanente hustu Yahweh, den Su hustisia [tsedaqah], por a pordoná e stat malbado. E noshon akí ta ampliamente ekspandé den e ekspreshon profétiko di e Sirbidó di Yahweh kende ta obra salbashon ‘pa hopi’ ”.—Gerhard F. Hasel, The Remnant: The History and Theology of the Remnant Idea From Genesis to Isaiah, 3rd edition (Berrien Springs, MI: Andrews University Press, 1980), p. 150, 151.

“Tur rònt di nos tin almanan ku ta bahando na ruina mes sin speransa, mes teribel, manera esun ku a sosodé ku Sodoma. Tur dia e tempu di prueba di algun ta serando. Kada ora algun ta pasando mas ayá di e alkanse di miserikòrdia. I unda e bosnan di spièrtamentu i súplika pa roga e pekador pa hui for di e kondena temeroso akí ta? Unda e mannan di rèk pa hala nan bèk for di morto ta? Unda esnan ku, ku humildat i fe perseverante, ta rogando Dios p’e, ta? E spiritu di Abraham tabata e spiritu di Kristu. E Yu di Dios Mes ta e gran Intermediadó na fabor di e pekador. Esun kende a paga e preis pa su redenshon sa e balor di e alma humano.”—Ellen G. White, Patriarchs and Prophets, p. 140.

Preguntanan di Diskushon: