* 28 di yanüari – 3 di febrüari
Deut. 28:1,2,12; Mat. 6:24; 1 Juan 2:15; Prov. 22:7; Prov. 6:1-5; Deut. 15:1-5.
“Esnan riku ta goberná riba esnan pober,i e fiadó ta sirbidó di esun ku ta fia” (Proverbionan 22:7, NKJV).
Un definishon di debe ta “biba awe riba loke bo ta spera di gana den futuro”. Awendia debe parse di ta un forma di bida, pero e no mester ta e norma pa kristiannan. Beibel ta deskurashá debe. Den Skrituranan tin por lo ménos 26 referensia na debe, i tur ta negativo. E no ta bisa ku ta un piká pa fia plaka, pero sí e ta papia tokante e konsekuensianan di hasi esei ku hopi bia ta malu. Ora el a konsiderá obligashonnan finansiero, Pablo a konsehá: “Rindi, pues, na tur, loke bo debe nan: impuesto na esun ku bo debe impuesto, tributo na esun ku bo debe tributo, rèspèt na esun ku bo debe rèspèt, honor na esun ku bo debe honor. No debe niun hende nada, eksepto pa stima otro” (Rom. 13:7,8, NKJV).
Dikon debe ta un plaga kasi internashonal na tur nivel, personal, kolektivo, i gubernamental? Tur sosiedat semper tabatin a lo ménos un porsentahe chikitu ku tabata den debe. Pero awendia un porshon muchu mas grandi di hende ta den debe, i kasi nunka e no ta na nan benefisio.
E siman akí nos lo konsiderá e motibunan pa debe i kon atendé kuné. Bo por ta sin debe, pero bo por kompartí e informashon balioso akí ku famia i amigunan ku lo por benefisiá di dje.
* Studia e lès di e siman akí pa prepará pa Sabat, 4 di febrüari.
29 di yanüari
Lesa Deuteronomio 28:1,2,12. Kua ta Dios su ideal pa su yunan respekto debe? Kon nan por optené e ideal akí? I aunke e konteksto akí ta hopi diferente for di esun di nos, kua prinsipionan nos por saka for di e konteksto akí i apliká na esun di nos mes awor?
Estudionan ta mustra ku tin tres motibu primordial ku hende ta drenta den difikultat finansiero. Nan ta poné akinan den órden di e frekuensia di mas grandi.
E promé ta ignoransia. Hopi hende, asta esnan eduká, ta finansieramente analfabeto. Simplemente nunka nan tabata eksponé na e prinsipionan bíbliko òf asta sekular di maneho di plaka. Tin speransa, sinembargo! E lès akí lo proveé un deliniashon simpel di e prinsipionan akí i kon pa apliká nan.
E di dos motibu pa difikultatnan finansiero ta kudishi, òf egoismo. Komo kontesta riba propaganda i deseo personal, hende simplemente ta biba mas ayá di nan medionan. Nan no ta dispuesto pa biba den, kore, òf bisti loke nan por permití nan mes realmente. Hopi di e mesun hendenan akí ta sinti tambe ku simplemente nan ta muchu pober pa debolbé diesmo. Komo konsekuensia, nan ta biba nan bida sin e sabiduria i bendishon primintí di Dios (lesa Mal. 3:10,11; Mat. 6:33). Tin speransa pa e hendenan akí tambe, pero e ta rekerí un kambio di kurason, i un spiritu di satisfakshon.
E di tres motibu ku hende ta haña nan mes den difikultat finansiero ta kontratempu personal. Nan por a eksperensiá un malesa serio sin seguro di salú adekuá. Un kompañero di matrimonio ku ta malgastá plaka por a bandoná nan. Un desaster natural por a kaba ku nan poseshonnan. Of nan por a nase i lanta den pobresa ekstremo. Tin speransa pa e hendenan akí tambe. Aunke nan kaminda ta mas difísil, nan por vense nan problemanan. Kambio por bini den forma di sosten di amigunan kristian; konseho i/òf asistensia di konseheronan religioso; trabou duru kombiná ku un bon edukashon; i e bendishon i providensia di Dios.
Loke sea e motibu ta, asta si ta un persona su mes falta, por aliviá debe. Sinembargo, esnan den debe mester hasi algun kambio den nan bida, nan gastunan, i nan prioridatnan finansiero.
Lesa 1 Timoteo 6:6-9. Kiko Pablo ta bisando aki ku nos tur mester pone atenshon na dje? Kiko e palabranan akí ta nifiká pa bo, i di ki manera bo por sigui mihó loke e Palabra ta siñando nos aki?
30 di yanüari
Nos ta sernan material, i nos ta biba den un mundu material, un mundu ku, tin biaha, por ta hopi atraktivo. Bo mester ta trahá di stal i zeta sintétiko, no karni i sanger, pa bo no sinti, tin biaha, e atrakshon di poseshonnan material i e deseo pa rikesa. Na un momento òf otro, ken no a fantasiá tokante ta riku òf gana loteria?
Aunke nos tur ta enfrent’é, i no tin nada malu den i di su mes pa traha duru pa gana un bon bibá òf asta ta riku, niun di nos mester sukumbí pa e trampa di hasi plaka, rikesa i poseshonnan material nos ídolonan. A primintí nos poder divino pa keda fiel na loke nos sa ku ta korekto. Esaki ta importante, pasobra e tentashon pa rikesa i poseshonnan material a hiba na ruina di hopi alma.
Lesa Mateo 6:24 i 1 Juan 2:15. Aunke ta ekspres’é di forma diferente, kua ta e tema komun hañá den nan tur dos?
Desafortunadamente, amor pa mundu por ta asina fuerte ku hende lo drenta den debe pa asina, manera nan ta spera, satisfasé e amor ei. (Nunka e no ta funshoná; lesa Ekl 4:8.)
I pasobra debe ta un di e redanan di Satanas ku e ta pone pa almanan, e tin sentido ku Dios lo gusta mira Su yunan liber di debe. El a duna nos konseho a traves di Beibel i e don profétiko ku lo hiba nos na libertat finansiero.
Lesa Salmo 50:14,15. Ku ki aktitut e pueblo di Dios mester biba? Kiko ta nifiká "kumpli ku bo promesanan"?
Nos ta drenta den nos miembresia di iglesia ku alabansa i gradisimentu na nos Dios, kende a krea i a redimí nos. Na punto 9 (di 13) di nos votonan boutismal, a puntra nos: "Bo ta kere den organisashon di iglesia? Ta bo propósito pa adorá Dios i pa sostené iglesia ku bo diesmo i ofrendanan i ku bo esfuerso personal i influensia?" Komo Atventistanan di e di Shete Dia, nos tur a bisa sí. Asina ta ku e teksto akí (Salmo 50:14,15) ta un promesa na esnan ku ta ofresé gradisimentu na Dios i ta kumpliendo fielmente ku nan promesanan.
Kiko bo eskohonan ta bisa bo di kon bon bo ta atendé ku e atrakshon di mundu? Dikon traha duru pa gana un bon bibá no nesesariamente ta mesun kos ku hasi rikesa òf plaka un ídolo? Kon nos por siña e diferensia?
31 di yanüari
Lesa Proverbionan 22:7. Den ki sentido nos ta bou di sklabitut di e fiadó?
Kiko por hasi pa skapa for di e fenómeno desafortuná akí ? Si bo tin debe, e siguiente deliniashon lo yuda bo kuminsá un proseso di eliminashon di debe. E plan ta simpel. E tin un premisa i tres paso.
E premisa ta un kompromiso ku Dios pa ta fiel den debolbé Su diesmo santu i pa nos tin akseso na Su sabiduria i bendishon. E ta ansioso pa bendishoná esnan ku obedes'E.
Paso unu ta pa deklará un suspenshon di pago riba debenan adishonal: no mas gastamentu riba krédito. Si bo no fia plaka, bo no por haña bo den debe. Si bo no fia mas plaka, bo no por haña bo den mas debe.
Paso dos ta pa hasi un pakto ku Dios ku for di e punto akí en adelante, segun ku E bendishoná, lo bo paga bo debenan mas lihé posibel. Ora Dios bendishoná bo finansieramente, usa e plaka pa redusí gastu, no pa kumpra mas kos. E paso akí ta probablemente esun di mas krusial. Ora mayoria hende haña plaka inesperá, nan ta simplemente gast'é. No hasié; en kambio, aplik'é na bo plan di redukshon di debe.
Paso tres ta e parti práktiko. Traha un lista di tur bo debenan, for di esun di mas grandi te na esun di mas chikí, den órden di ariba bai abou. Pa mayoria famia e hipotek di kas ta na tòp di e lista, i un karchi di krédito òf debe personal ta te abou. Kuminsá hasi sikiera e pago mínimo riba kada un di bo debenan riba un base mensual. Despues, dupliká òf oumentá bo pagonan den kualke forma ku bo por riba e debe den bòm di e lista. Lo bo keda felismente sorprendí kon lihé bo por eliminá e debe di mas chikí. Despues usa e sèn ku bo tabata pagando riba e debe te abou pa agregá na e pago básiko riba e siguiente debe segun ku bo ta hala bai mas ariba riba e lista. Segun ku bo ta eliminá bo debenan di mas chikí di interes haltu, lo bo hasi un kantidat sorprendente di sèn liber pa pone riba e siguiente debenan mas haltu.
Dios klaramente no ke pa nos tin debe. Unabes hasi e pakto, hopi famia ta deskubrí ku Dios ta bendishoná nan den formanan inesperá, i e debe ta baha mas lihé ku nan a antisipá. Siguiendo e tres pasonan simpel akí, hopi famia a bira liber di debe. Abo tambe por! Poniendo Dios na promé lugá, lo bo risibí Su sabiduria i bendishon pa manehá loke El a konfiá bo kuné.
"Laga bo kondukta ta sin kudishi; sea kontentu ku e kosnan ku bo tin. Pasobra E Mes a bisa: 'Lo Mi no laga bo nunka ni bandoná bo' " (Hebr. 13:5, NKJV). Kon aplikando e palabranan akí lo por yuda hende grandemente evitá di haña nan den debe?
1 di febrüari
Beibel ta masha kla ku Dios no ke pa Su yunan bira responsabel pa e obligashon di debe di otronan. Den e buki di Proverbionan, Señor a spièrta nos kontra fiansa, es desir, para bòrg òf para garantia pa un otro persona.
Lesa Proverbionan 6:1-5, Proverbionan 17:18, i Proverbionan 22:26. Kua ta e mensahe aki?
Para bòrg usualmente ta tuma lugá ora un persona ku poko krédito buska un fiansa for di un institushon ku ta duna krédito i no ta kualifiká pa un fiansa. E ofisial di fiansa lo bisa e persona no kualifiká ku si e haña un amigu ku bon krédito pa firma huntu kuné, e ora ei banko lo duna e fiansa i tene esun ku para bòrg responsabel den kaso di un no kumplimentu.
Tin biaha un ruman di iglesia lo bin serka bo i pidi bo pa para bòrg p’é. Bo kontesta mester ta: "Beibel ta bisa ku nunka mi no mester hasi esei." Por fabor, komprendé ku Beibel ta enkurashá nos pa ta di yudansa pa esnan den nesesidat, pero nos no mester bira responsabel pa nan debenan.
Tin biaha teenagernan ta pidi nan mayornan pa para bòrg pa kompra di nan promé outo. Of hóbennan adulto lo pidi mayornan pa para bòrg pa un fiansa komersial. E mesun kontesta ta apliká. Ta apropiá pa yuda otronan si tin un nesesidat real, pero no bira garantia pa e debenan di otronan. Estudionan ta mustra ku 75 porshento di esnan ku a para bòrg ta terminá hasiendo e pagonan!
Lesa Proverbionan 28:20 i 1 Timoteo 6:9,10. Kua ta e spièrtamentu aki?
Strategianan pa bira riku lihé ta otro trampa finansiero; nan ta kasi garantisá pa hiba na ruina finansiero pa esnan ku keda atrapá den nan. Ora e ta zona muchu bon pa ta bèrdat, seguramente e ta. Hopi hende ta heridá emoshonalmente i finansieramente. Un tragedia adishonal ku e plannan malbado akí ta ku, den hopi kaso, individuonan mester a fia sèn pa bira embolbí den nan na promé lugá. Hopi bida i famia a keda ruiná pa strategianan di bira riku lihé ku ta terminá hasiendo solamente e estafadónan ku ta inventá nan riku, a kosto di esnan ku ta kai den nan trampa. Ora un amigu, òf asta un ser kerí, purba hinka bo den un di e strategianan akí, kore. No kana. Kore, mas duru ku bo por.
2 di febrüari
Lesa Deuteronomio 15:1-5. Kiko Señor a rekerí di Su pueblo manera ta revelá den e versíkulonan akí?
Den harmonia ku otro statutonan di shete aña (Eks. 21:2; Lev. 25:3,4), no solamente e katibunan òf sirbidónan i e tera tabata regulá, sino tambe e fiadónan. Pasobra e fiadónan no ker a pordoná niun debe, e tempu mas largu ku un hende por tabata den debe tabata shete aña. Loke sea mas ku nos por saka for di e versíkulonan akí, nan ta mustra ku Señor ta preokupá tokante e tipo di problemanan finansiero akí, spesialmente ora ta trata di kompañeronan israelita. E versíkulonan akí ta mustra tambe ku Señor ta rekonosé e realidat di debe, no importá kon malu e tabata generalmente. Tambe El a enfatisá ku mester evit’é mas tantu posibel.
Awe, en kambio, hopi parti di mundu tin fiansanan pa 30 i 40 aña pa kompranan di kas. Ta parse ku un motibu ku kasnan ta kosta asina tantu ta ku krédito ta disponibel pa proveé fiansanan pa kumpra nan.
Mientrastantu, hopi hende, mayornan, i studiante ta pensa riba fia sèn pa un edukashon. Komo regla, haña un grado universitario lo mehorá un persona su kapasidat di entrada pa restu di su bida. Algun hende kisas lo tin ku fia algun sèn pa paga pa nan edukashon, pero tene e faktornan akí den mente. Bo mester pag'é bèk ku interes. Purba haña tur e supsidio i bekanan ku bo por kualifiká p’e. Traha i spar tur loke bo por pa skol. Sigui solamente kursonan ku lo hiba na un trabou. Laga mayornan yuda. Den tempunan di Beibel, mayornan tabata duna nan yunan tera di kunuku pa asina nan por tabatin un bibá. Awe e "herensia" ei probablemente lo mester tabata un edukashon pa asina nan por bira adultonan independiente.
Den un mundu ideal, lo no tabatin fiamentu ni debe. Pero komo ku nos no ta biba den un mundu ideal, kisas lo por tin momentonan den kua ta nesesario pa fia. Solamente sea sigur ku bo tin e mihó dil posibel, i e mihó tasa di interes disponibel. E ora ei, fia lo mínimo ku bo mester, i pag’é mas rápido posibel pa spar riba kostonan di interes. En prinsipio, sinembargo, te na kualke medida humanamente posibel, nos mester trata di evitá debe, i ora nos sigui prinsipionan finansiero bíbliko den nos bida diario, nos por hasi muchu mas pa evitá debe innesesario i e tenshon teribel ku e por pone riba nos i nos famianan.
Si bo a fia hende sèn, kon honesto i hustu i amabel bo ta den bo trato ku nan? Kon lo bai ku bo dilanti di Dios ora bo mester respondé pa e tratonan ei? (Lesa Ekl. 12:14)
3 di febrüari
Ta haña e proseso di tres paso di eliminashon di debe en realidat riba un página di e eskritonan di Ellen G. White. A añadí énfasis pa resaltá e puntonan.
"Sea determiná pa nunka mas hinka bo mes den un otro debe. Ninga bo mes mil kos mas bien ku drenta den debe. Esaki tabata e maldishon di bo bida, hinka bo mes den debe. Evit'é manera lo bo hasi ku sende paga.
"Hasi un pakto solèm ku Dios ku mediante Su bendishon lo bo paga bo debenan i despues no debe niun hende nada, aunke bo biba di papa i pan. ... No tambaliá, deskurashá, òf bira bèk. Ninga loke bo gusta, ninga e indulgensia di apetit, spar bo sènnan i paga bo debenan.
"Paga nan mas lihé posibel. Ora bo por ta un hende liber atrobe, no ta debe niun hende nada, lo bo a logra un gran viktoria." — Counsels on Stewardship, p. 257.
Si bo mester di yudansa adishonal pa bira liber di debe, purba e puntonan akí:
Establesé un presupuesto. Traha un presupuesto simpel, manteniendo un registro di tur bo entrada i gastunan/kompranan durante un periodo di tres luna. Hopi hende ta keda sorprendé ora nan haña sa kuantu sèn nan ta gasta riba artíkulonan innesesario.
Destruí karchinan di krédito. Karchinan di krédito ta un di e kousanan prinsipal di debe familiar. Nan ta asina fásil pa usa i asina difísil pa paga bèk. Si bo deskubrí ku bo no ta pagando e total di e karchinan tur luna, òf ku bo ta usando nan pa kumpra artíkulonan ku di otro forma lo bo no a kumpra, bo mester destruí bo karchinan di krédito promé ku nan destruí bo òf bo matrimonio òf tur dos.
Kuminsá ku medidanan ekonómiko. Tin biaha nos no ta konsiente kuantu nos por a spar riba nos gastunan mensual ku solamente ta kuidadoso ku algun di e kosnan chikitu ku nos ta kumpra. Nan ta akumulá rápidamente.
E kantidat di debe ku hopi nashon, komo tambe individuonan, a tuma riba nan mes, ta asombroso.
Kua tabata bo mes eksperensia ku debe i e problemanan ku debe a krea pa bo òf otronan?
Kiko bo iglesia lokal lo por hasi pa yuda miembronan siña manehá debe òf problemanan finansiero
en general?
Kua ta algun promesa di Beibel ku bo por reklamá pa yuda protegé bo mes for di e tentashon di
mundu i e peligernan finansiero ku kudishi por plantia na nos?