* 1 – 7 di yüli
Efe. 1:3–14; Efe. 2:6; Efe. 3:10; Kol. 1:13,14; Deut. 9:29.
“Bendishoná sea e Dios i Tata di nos Señor Hesu Kristu, Kende a bendishoná nos ku tur bendishon spiritual den e lugánan selestial den Cristo.” (Efesionan 1:3, NKJV).
Bintisinku aña despues di a bira e promé persona ku a kana riba luna, Neil Armstrong a skirbi un nota di gradisimentu na e tim kreativo ku a diseñá e trahe espasial, Extravehicular Mobility Unit (EMU), den kua el a dal e stapnan históriko ei. Miéntras el a yam’é “nave espasial di mas fotografiá den historia” i tentando ku e tabata eksitoso den skonde “su okupante mahos” for di bista, Armstrong a gradisí “e gang di EMU” na Johnson Space Center pa e trahe “difísil, fidedigno i kasi konfortabel” ku a preservá su bida, mandando nan “balor di un kuart siglo di gradisimentu i felisitashon.”
Pablo ta kuminsá su karta na e Efesionan ku un mahestuoso nota di danki, alabando Dios pa e bendishonnan ku El a basha, bendishonnan mes esensial pa bida di kreyentenan manera un trahe espasial ta pa un hende ku ta kana riba luna. Pablo ta argumentá ku Dios tabata trahando riba e bendishonnan esensial akí desde “promé ku fundashon di mundu” (Efe. 1:4) i ta alabá Dios pa a obra a traves di siglonan na fabor di kreyentenan.
Pablo su apertura akinan ta hasi Efesionan spesialmente balioso ora el a demostrá kon adorá Dios i alabá Dios pa e hopi bendishonnan ku El a proveé.
* Studia e lès di e siman akí pa prepará pa Sabat, 8 di yüli.
2 di yüli
Un nota di gradisimentu generalmente ta inkluí un deskripshon di e regalo òf regalonan risibí. Pablo ta inkluí un lista largu di regalonan den Efesionan 1:3–14 ora e ta gradisí Dios pa e bendishonnan di e evangelio.
Pablo ta alabá Dios pa e echo ku El a “bendishoná nos den Kristu ku tur bendishon spiritual” (Efe. 1:3, ESV). Ku e bendishonnan ta spiritual (griego, pneumatikos) ta sugirí ku nan ta bin a traves di e Spiritu (pneuma), indikando e final di Pablo su bendishon, ku ta selebrá e obra di Spiritu Santu den bida di kreyentenan (Efe. 1:13,14).
Efesionan 1:3–6 ta kontené lenguahe inspiradó tokante kon Dios ta mira nos den Kristu. Promé ku kreashon di mundu, Dios a skohe nos den Kristu i a determiná ku nos mester para “santu i sin fayo” den Su presensia (Efe. 1:4; kompará Efe. 5:27) manera yunan hòmber i muhé apresiá pa birtut di tantu Kreashon komo Redenshon den Kristu (Efe. 1:5). Desde promé ku solo a kuminsá bria, tabata Su strategia ku nos lo tabata “aseptá den esun Stimá” (Efe. 1:6, NKJV). En breve, ta intenshon di Dios pa nos ta salbá. Nos ta pèrdè salbashon solamente pa motibu di nos mes eskohonan pekaminoso.
Kiko e frase “den e regionnan selestial” ta nifiká den Efesionan (e úniko lugá ku ta uz’é den Tèstamènt Nobo)? Studia e uzonan di e frase. (Lesa Efe. 1:3,20; Efe. 2:6; Efe. 3:10; Efe. 6:12; kompará e uzo di “den shelu,” Efe. 3:15, Efe. 4:10, Efe. 6:9.)
Den Efesionan e frasenan “den regionnan selestial” i “den e shelunan” òf “den shelu” ta mustra na shelu komo e lugá di biba di Dios (Efe. 1:3, Efe. 6:9), na e lugá di podernan spiritual (Efe. 1:10, 20, 21; Efe. 3:10, 15; Efe. 6:12), i na e lugá di Kristu Su eksaltashon na man drechi di e Tata (Efe. 1:20). Kreyentenan tin akseso na e “regionnan selestial” akí den presente komo e esfera kaminda ta ofresé bendishonnan spiritual a traves di Kristu (Efe. 1:3, Efe. 2:6). Aunke “e regionnan selestial” a bira un lugá di bendishon pa kreyentenan, ainda nan ta e lugá di konflikto di podernan malbado ku ta lucha pa e soberania di Kristu (Efe. 3:10, Efe. 6:12).
Reflekshoná riba Efesionan 1:4, ku ta bisa ku a skohe nos den djE, Kristu, “promé ku El a krea mundu.” Kiko esei ta nifiká? Kon e ta revelá nos Dios Su amor pa nos i Su deseo pa nos ta salbá?
3 di yüli
Piká tabata un forsa skur i dominante den bida di e oudiensia di Pablo. Pablo por deskribí nan den nan eksistensia anterior komo e mortonan bibu, “boso delitonan i pikánan” (Efe. 2:1) sinembargo “kanando” òf bibando manera Satanas tabata manda nan (Efe. 2:1–3). Sklavisá na piká i Satanas, nan no tabata kapas pa libra nan mes. Nan tabatin mester di reskate. Dios a hasi esei a traves di Su akshonnan miserikòrdioso den Kristu, i Pablo ta selebrá dos bendishon nobo di e grasia di Dios den bida di kreyentenan: redenshon i pordon.
Lesa Efesionan 1:7,8. “Redenshon” ta un idea ku ta uza frekuentemente den Tèstamènt Nobo. Kompará e uzonan di e idea den Kolosensenan 1:13, 14; Tito 2:13, 14; i Hebreonan 9:15. Kua temanan e pasashinan akí tin en komun ku Efesionan 1:7,8?
E palabra griego tradusí “redenshon” den Efesionan 1:7 ta apolutrōsis, originalmente uzá pa kumpra libertat di un katibu òf paga pa libra un prezu. Bo por tende eko di e bos di e bendedó di katibu bendiendo su merkansia na findishi i e sleipmentu friu di e buinan di un katibu. Ora Tèstamènt Nobo ta diskutí redenshon, e ta enfatisá e preis haltu di laga e katibunan liber.
Nos libertat ta bini na un preis ekstremo: “Den djE [Hesus] nos tin redenshon pa medio di Su sanger” (Efe. 1:7). E idea di redenshon ta selebrá tambe Dios Su generosidat miserikòrdioso ora El a paga e preis haltu di nos libertat. Dios ta duna nos nos libertat i dignidat. Nos no ta sklavisá mas!
“Ta redimí ta nifiká ser tratá komo un persona, no un opheto. E ta: bira un siudadano di shelu, mas bien ku un katibu di tera.”—Alister E. McGrath, What Was God Doing on the Cross? (Grand Rapids, MI: Zondervan, 1992), p. 78.
Nota kuidadosamente ku e idea ku Dios ta paga e preis di redenshon na Satanas ta unu medieval, no unu bíbliko. Dios no debe ni ta paga Satanas nada.
E benefisionan di Kalvario ta inkluí tambe “e pordon di nos pikánan” (Efe. 1:7). Riba e krus, Kristu a tuma riba Su mes e preis di nos piká, tantu di pasado komo futuro, “kanselá e dokumento di nos debe ku su stipulashonnan, ku tabata akusá nos” (Kol. 2:14). Hasiendo Su obra di redenshon i pordon pa medio di Kristu, Dios ta aktuando komo nos Tata generoso, ku e “rikesa di Su grasia” ku El a “drama riba nos” (Efe. 1:7,8).
Kiko ta nifiká pa bo ku a traves di e sakrifisio ekspiatorio di Kristu bo ta pordoná i redimí? Ke tal si bo ta sinti ku bo ta indigno di dje? (Indisio: bo ta indigno; esei ta henter e punto di e krus.)
4 di yüli
Kiko ta Dios Su “plan pa e kumplimentu di e tempunan” i kon ekstensivo su alkanse ta? Efe. 1:9,10.
Pablo ta uza tres etikèt pa e plan di Dios. E ta
Kiko ta Dios Su plan final? Pa uni tur kos, tur kaminda, den Hesus.
E término ku Pablo ta uza pa deskribí e plan ta unu pintoresko (griego, anakephalaiōsasthai), “dirigí” òf “resumí” tur kos den Kristu. Den práktika di kontabilidat antiguo, bo tabata “suma” un kolumna di figura i pone e total te ariba. Hesus ta na kabes di e plan eskatológiko i final di Dios. El a traha e plan kristoséntriko akí “promé ku El a krea mundu” (Efe. 1:4) i ta asina amplio ku e ta abarká tur tempu (“e kumplimentu di e tempunan,”) i espasio (“tur kos . . . tur kos den shelu i riba tera”). Pablo ta anunsiá unidat den Kristu komo e meta grandioso i divino pa e universo.
Ora Pablo ta diskutí Dios Su “plan pa e kumplimentu di e tempunan” (Efe. 1:10), e ta kompartí e tema ku e lo tehe a lo largu di su karta. Dios ta kuminsá Su plan pa unifiká tur kos, ankrá den e morto, resurekshon, i eksaltashon di Hesus (Efe. 1:15–2:10), fundando e iglesia i unifikando elementonan distinto di humanidat, hudiu i pagano, den dje (Efe. 2:11–3:13).
Di e manera akí, e iglesia ta mustra e podernan di maldat ku e plan di Dios ta na kaminda i nan gobièrnu divisor lo terminá (Efe. 3:10). Manera Beibel ta bisa otro kaminda: “pasobra diabel a baha bini serka boso, yen di rabia, pasobra e sa ku e tin tiki tempu” (Rev. 12:12).
E último mitar di Pablo su karta ta habri ku un yamada pashoná pa unidat (Efe. 4:1–16) i ta sigui ku un spièrtamentu largu pa evitá komportashon ku ta daña unidat i, en kambio, pa konstruí solidaridat ku kompañeronan kreyente (Efe. 4:17–6:9). Pablo ta konkluí ku e imágen eksitante di e iglesia komo un ehérsito unifiká, partisipando ku vigor den trese pas den nòmber di Kristu (Efe. 6:10–20).
Kon bo por rekonosé i selebrá ku e redenshon ku bo a eksperensiá den Kristu Hesus ta parti di algu amplio i grandioso, un parti integral di e plan studiá i final pa uni tur kos den Kristu?
5 di yüli
“Den djE tambe nos a optené un erensia, siendo predestiná konforme e propósito di Esun ku ta obra tur kos segun e konseho di Su boluntat, pa nos ku a konfia den Kristu promé por ta pa e alabansa di Su gloria” (Efe. 1:11,12).
E kreyentenan na Efeso parse a pèrdè un sentido kla di ken nan ta komo kristiannan, di a “pèrdè kurashi” (lesa Efe. 3:13). Konforme loke el a afirmá anteriormente (Efe. 1:3–5), Pablo ta deseá atrobe pa fortifiká nan identidat komo kristiannan. Kreyentenan no ta víktimanan di desishonnan pa loko, arbitrario pa vários deidat òf podernan astrológiko. Nan ta yunan di Dios (Efe. 1:5) i tin akseso na hopi bendishon a traves di Kristu, basá riba e konsehonan profundo i desishonnan eterno di Dios. Ta Dios Su propósito, konseho, i boluntat (Efe. 1:11) ku ta obrando den nan bida konforme e plan ainda mas amplio di Dios pa uni tur kos den Kristu (Efe. 1:10). Nan por tin konfiansa inkebrantabel ora nan ta para dilanti di nan Dios i den e efektividat di e bendishonnan ku E ta proveé. Nan bida mester grita e mensahe di Efesionan 1:3–14: Bendishoná sea e Dios i Tata di nos Señor Hesu-Kristu!
Kompará e uzonan di e idea di “herensia” den Efesionan 1:11,14,18. Dikon bo ta kere ku e idea akí ta importante pa Pablo?
Bo a yega di risibí un herensia komo resultado di morto di un hende? Kisas un familiar a laga un tesoro balioso pa bo òf un montante konsiderabel di plaka. Den bista di Pablo, pa birtut di e morto di Hesus, kristiannan a risibí un herensia for di Dios (Efe. 1:14) i ta bira un “herensia” pa Dios (Efe. 1:18).
Den Tèstamènt Bieu, tin ora ta pensa di e pueblo di Dios komo siendo Su “herensia,” òf patrimonio (Deut. 9:29, Deut. 32:9, Zak. 2:12). E sentido akí di ta òf bira patrimonio di Dios ta kla den Efesionan 1:18 i ta e nifikashon probabel di e palabra den Efesionan 1:11 tambe (ku mester tradusí e ora ei, “Den djE nos a bira un patrimonio”). Komo un elemento sentral den nan identidat kristian, Pablo ta deseá pa kreyentenan konosé nan balor na Dios. Nan no solamente ta poseé un herensia for di Dios (Efe. 1:14, Efe. 3:6, kompará Efe. 5:5), sino nan ta Dios Su patrimonio.
Kiko ta e diferensia entre traha pa haña algu i hered’é en kambio? Kon e idea akí ta yuda nos komprendé kiko a duna nos den Hesus?
6 di yüli
Den Efesionan 1:13, 14 Pablo ta konta brevemente e storia di kombershon di su lektornan. Kua ta e pasonan den e storia ei?
Ora Pablo ta eksplorá e importansia di Spiritu Santu den bida di kreyentenan, e ta uza dos imágen òf metáfora pa e Spiritu. Esun di promé ta deskribí Spiritu Santu komo un “seyo,” identifikando un presensia seyadó di e Spiritu ku ta tuma lugá for di e momento di kombershon. Den tempunan antiguo, tabata uza seyonan pa un variedat amplio di funshonnan: pa outentiká kopianan di leinan i akuerdonan, pa validá e ekselensia òf kantidat di kontenido di un baki (p.e., Ezek. 28:12), òf pa testiguá transakshonnan (p.e., Yer. 32:10–14,44), kontratonan, kartanan (p.e., 1 Reinan 21:8), tèstamèntnan, i adopshonnan. Imprimí riba un opheto, un seyo tabata anunsiá tantu propiedat komo protekshon. E presensia di Spiritu Santu den nan bida ta marka kreyentenan komo pertenesiendo na Dios i ta transmití Dios Su promesa pa protehá nan (kompará Efe. 4:30). Nan tabata “seyá ku e Spiritu Santu primintí” (Efe. 1:13).
“Pablo ta deklará klaramente ku na momento ku un hende duna su bida na Hesus i kere den djE, Spiritu Santu ta seya (verbo griego: sphragizō) e kreyente den Kristu ei pa e dia di redenshon. Bèrdat maravioso ku ta liberá i trankilisá! E Spiritu di Dios ta marka siguidónan di Kristu ku e seyo di salbashon mesora ku nan kere pa promé biaha.”—Jiří Moskala, “Misinterpreted End-Time Issues: Five Myths in Adventism,” Journal of the Adventist Theological Society 28, no. 1 (2017), p. 95.
E di dos imágen ku Pablo ta uza pa Spiritu Santu ta esun di “garantia.” Spiritu Santu ta e garantia di nos herensia, ku ta wak padilanti na e momento ora E duna e herensia den su totalidat (kompará 2 Kor. 1:22, 2 Kor. 5:5).
E palabra tradusí “garantia” (arrabōn) tabata un palabra fiá ku tabata uza ampliamente den e griego komun òf koiné di tempunan di Tèstamènt Nobo pa indiká un “promé entrega,” depósito,” òf “pago parsial” ku ta rekerí pa e pagadó hasi pagonan adishonal.
Nota ku kreyentenan no ta paga e depósito akí, sino ta risibié for di Dios. E presensia tesorá di Spiritu Santu den bida di kreyentenan, Pablo ta bisa, ta un promé entrega di e herensia kompletu di salbashon i redenshon ku lo bini huntu ku e regreso di Kristu. Nos trabou ta pa risibí ku un kurason gradesidu i sumiso loke a ofresé nos den Hesus.
7 di yüli
Efesionan 1: 3–14 ta siña ku Dios ta predeterminá futuro di sernan humano, i ta predestiná algun pa bida eterno i otronan pa morto eterno? Hopi hende, desafortunadamente, ta kere esaki. Konsiderá, sinembargo, e ideanan akí:
Kua argumentonan lo bo a añadí na esnan duná akiriba ku ta sostené e idea ku Dios no ta piki i skohe promé di a krea nos, ken lo ta salbá i ken lo ta pèrdí?
Ken su eskoho ta disidí finalmente si un persona tin salbashon den Hesus òf nò?
“Den djE nos tin redenshon pa medio di Su sanger, e pordon di nos pikánan, segun e rikesa di Su grasia” (Efe. 1:7). Kon e versíkulo akí ta revelá e realidat di salbashon pa medio di fe so i no pa medio di e obranan di lei?