* 9 – 15 di sèptèmber
Efe. 6:10–20; Deut. 20:2–4; Rom. 13:11–14; 1 Tes. 5:6–8; 1 Kor. 15:23,24.
“Finalmente, sea fuerte den Señor, i den e forsa di Su poder. Bisti e armadura kompleto di Dios, pa boso por para firme kontra e trampanan di diabel” (Efesionan 6:10,11, NKJV).
Ku wowonan nublá, e sirbidó ta trompeká sali for di su alohamentu i ta mira un bista alarmante, un ehérsito grandi, bon ekipá i hostil ku “trupanan, kabainan, i garoshinan tur kaminda.” Papiando ku profeta Eliseo, e ta bisa e notisia di forma gagu, huntu ku su pregunta hanshá: “ ‘Ai, mi shon! Kiko nos lo hasi?’ ”.
Eliseo ta kontestá: “ ‘No tene miedu, pasobra esnan ku ta ku nos ta mas ku esnan ku ta ku nan’ ”, un kontesta ku ta faya di registrá den kara di su sirbidó. Eliseo ta hal’é serka, i ta resa p’e: “ ‘SEÑOR, habri su wowo pa e mira!’ ” Señor ta kontestá orashon di e profeta inmediatamente. E sirbidó ta kana bai na e murayanan atrobe, pero e biaha akí e velo entre loke ta visibel i loke ta invisibel ta lanta. Awor e ta mira no un ehérsito, sino dos. “I SEÑOR a habri wowo di e sirbidó i el a mira, i at'e seru tabata yen di kabai i garoshi di kandela tur rònt di Eliseo” (2 Reinan 6:15–17).
Ora e ta komponé Efesionan 6:10–20, Pablo ta resa pa un vishon mehorá pa kreyentenan pa asina nan lo ta kapas pa mira e realidat kompleto di e gran konflikto i pa saka speransa for di loke e ta revelá na nan.
* Studia e lès di e siman akí pa prepará pa Sabat, 16 di sèptèmber.
10 di sèptèmber
Studia Pablo su konklushon resonante na su karta, Efesionan 6:10–20. Kiko Pablo su gritu di bataya ta nifiká pa nos awe, komo militantenan den e gran konflikto?
Pablo ta konkluí Efesionan ku un yamada pa batayá, i ta urgi kreyentenan pa tuma nan posishon den e guera di iglesia kontra maldat (Efe. 6:10–20). E ta kuminsá ku un amonestashon general pa “sea fuerte den Señor” (Efe. 6:10), ku e ta ripití komo un yamada pa “bisti e armadura kompleto di Dios” (Efe. 6:11). E ta sostené e yamada akí spesifikando un propósito (pa ta kapas pa para kontra diabel su plannan engañoso, Efe. 6:11), i ofresiendo un rason fundamental: e bataya ta kontra forsanan spiritual poderoso di maldat (Efe. 6:12). Den un forma detayá, Pablo despues ta bolbe emití e yamada pa bataya. Kreyentenan mester “bisti e armadura kompleto di Dios” pa asina por para firme den bataya (Efe. 6:13), bisti faha, korasa, sandalia, eskudo, hèlmu, i spada (Efe. 6:14–17). Pablo ta invitá kreyentenan, awor kompletamente armá i kla pa drenta e bataya, pa hasi loke e sòldánan riba e kampo di bataya antiguo kisas lo por a hasi, i esei ta, resa (Efe. 6:18–20).
Ora e ta eko amonestashonnan di bataya òf diskursonan e anochi promé ku bataya den Tèstamènt Bieu, Pablo ta papia di e mishon di iglesia den términonan di konflikto militar i arma. Pablo ta señalá esaki den su promé mandato general: “sea fuerte den Señor, i den e forsa di Su poder” (Efe. 6:10).
Amonestashonnan di bataya den Tèstamènt Bieu (lesa, por ehèmpel, Deut. 20:2–4; Huesnan 7:15–18; 2 Kron. 20:13–20; 2 Kron. 32:6–8; Neh. 4:14,19,20) ta suprayá e idea ku Israel su éksito den bataya no ta dependé di e superioridat di su mes armanan òf un ehérsito ku ta superá su enemigunan. Mas bien, viktoria ta resultá di dependé riba e presensia i poder di Dios. E klave pa éksito no tabata konfiansa den nan mes sino konfiansa firme den e poder di Dios i Su provishon pa nan éksito. Pablo ta hasi uso balente di e temanan akí pa amonestá kreyentenan pa ta:
Kiko e spièrtamentu di Pablo ku nos no ta bringa kontra karni i sanger sino kontra enemigunan sobrenatural mester siña nos tokante unda nos úniko speransa di viktoria ta?
11 di sèptèmber
Pablo ta terminá su karta ku un yamada poderoso na bataya ku ta hala huntu temanan i ideanan importante pa e karta komo un totalidat. E ta kuminsá ku anunsiá e tema general di e konklushon, ofresé den tono di un gritu di bataya di e komandante: “Finalmente, sea fuerte den Señor, i den e forsa di Su poder” (Efe. 6:10). Restu di e pasashi, Efesionan 6:11–20, ta ilustrá i deskargá e tema grandi akí.
Lesa Efesionan 6:10–20 atrobe. Kon bo ta mira e realidat di e gran konflikto, ku ta envolví podernan sobrenatural literal, manera e ta sentral na Pablo su punto? Dikon mantené e bèrdat krusial akí nos dilanti ta asina importante pa nos den nos propio relashon diario ku Dios?
Pablo ta identifiká Kristu komo e Fuente di fortalesa di kreyentenan ku e frase, “den Señor, i den e forsa di Su poder” (Efe. 6:10) ya ku “Señor” ta referí na Kristu, manera ta e kaso konsistentemente den Efesionan (Efe. 2:21; Efe. 4:1, 17; Efe. 5:8; Efe. 6:1, 21). “E fortalesa di e iglesia ta den e omnipotensia di su Señor resusitá, e Kapitan di su guera.”—G. G. Findlay, The Epistle to the Ephesians (New York: Ray Long & Richard R. Smith, 1931), p. 398.
Pablo ta usa ripitishon den Efesionan 6:10, usando e sinónimonan poder i forsa pa suprayá su punto: e poder ku e iglesia mester ekshibí no ta inherente den kreyentenan pero e ta derivá. E ta bin di Señor, for di Kristu. Pablo ta resumí aki un tema importante di e karta, E poder di Dios kompartí ku kreyentenan (Efe. 1:19–22; Efe. 2:4–6; Efe. 3:16,17). Mester haña forsa pa kada konflikto aktual i futuro den kreyentenan su solidaridat ku e Kristu resusitá i eksaltá.
Miéntras e mandato inisial ta anunsiá Kristu komo aktivo den proveé forsa na kreyentenan (Efe. 6:10), tur tres miembro di e Deidat ta envolví den fortalesé nan pa kombate spiritual kontra maldat. Dios (e Tata) ta hasi Su propio armanan disponibel komo e “armadura di Dios” (Efe. 6:11, 13; kompará Isa. 59:17). Anteriormente, Pablo a identifiká e Spiritu komo aktivo den fortalesé kreyentenan ora el a resa pa Dios “pa medio di Spiritu Santu, E fortalesé boso ku poder den profundidat di boso ser” (Efe. 3:16). Akinan ta e Spiritu ta duna e spada, “e spada di e Spiritu, kual ta e Palabra di Dios” (Efe. 6:17). Tambe, kreyentenan mester resa “tur ora bai den Spiritu” (Efe. 6:18). Pablo ta deseá pa su oyentenan komprendé ku e Dios tres den unu ta kompletamente envolví den ekipá nan pa batayá kontra e podernan maligno akí.
12 di sèptèmber
Lesa Romanonan 13:11–14, 1 Tesalonisensenan 5:6–8, i 2 Korintionan 10:3–6. Kon e versíkulonan akí ta kompará ku Efesionan 6:10–20? Pa kiko bo ta kere ku Pablo ta usa e tipo di simbolismo akí?
Den su kartanan, frekuentemente Pablo ta usa lenguahe militar i simbolismo, invitando kreyentenan pa imitá komportashon militar ehemplar. Miéntras Efesionan 6:10–20 ta representá su uso di mas largu i mas konsentrá, lenguahe militar ta ekshibí un di su formanan prinsipal di komprendé e storia di evangelio. Despues di a konkistá e “gobernantenan i outoridatnan” na e krus (Kol. 2:15), e Kristu eksaltá awor ta detayá e resultadonan di e viktoria ei for di Su posishon komo Señor eksaltá riba e podernan (Fil. 2:9–11). Reklutando Su siguidónan komo luchadónan den e guera kósmiko, Kristu ta guia e ehérsitonan di lus den direkshon di un grandioso dia di viktoria (1 Kor. 15:54–58, 2 Tes. 2:8, Rom. 16:20). Poniendo huntu Pablo su usonan di simbolismo militar, nos ta mira ku e ta komprendé ku e konflikto entre bon i malu ta “un guera kósmiko di durashon largu: batayanan ta bai bin entre dos ehérsito ku ta enfrentá otro a traves di siglonan te ora un gana e konfrontashon final.”—Peter W. Macky, St. Paul’s Cosmic War Myth: A Military Version of the Gospel (New York: Peter Lang Publishing, Inc., 1998), p. 1.
Pablo su tema frekuente di guera kósmiko ta tambe parti di e struktura di Efesionan. Den su yamada pa bataya (Efe. 6:10–20), Pablo ta pone elementonan di e konflikto kósmiko huntu, ku ya el a usa: Dios ku ta empoderá kreyentenan ku inmenso “poder” (Efe. 1:18–20; Efe. 3:16,20); Kristu Su viktoria i eksaltashon riba e podernan (Efe. 1:20–23); kreyentenan komo un ehérsito resusitá di esnan ku un tempu tabata morto ma awor empoderá pa nan identidat ku e Kristu eksaltá i kapas pa bringa kontra nan shon anterior di skuridat (Efe. 2:1–10); e ròl di iglesia den revelá na e podernan nan kondena benidero (Efe. 3:10); e uso di Salmo 68:18 pa deskribí Kristu komo e Guerero divino ku ta konkistando (Efe. 4:7–11); i e yamada pa kreyentenan “bisti” bistí di evangelio (lesa Efe. 4:20–24). Ora yama nos pa bisti e “armadura kompleto” di Dios, nos ta bon prepará pa komprendé e ròl sentral di konflikto kósmiko, pero, tambe, nos mester permanesé firme den e siguransa ku nos tin di partisipá den e viktoria final di Kristu.
Kua ta algun di e maneranan ku abo personalmente a eksperensiá e realidat no solamente di e konflikto kósmiko akí, sino di e viktoria ku nos por reklamá pa nos mes den Hesus? Dikon komprendé Su viktoria pa nos ta asina fundamental pa nos speransa i eksperensia?
13 di sèptèmber
Pasa den Efesionan 6:10–20, i nota kada biaha ku Pablo ta usa algun forma di e verbo para. Dikon e idea akí ta asina importante p’e?
Nos mester komprendé Pablo su metáfora militar den konteksto di e kampo di bataya antiguo. Kiko tabata nifiká pa “para” (Efe. 6:11,13,14)? E verbo ta sugerí un aktitut solamente defensivo? Diskursonan di bataya, inkluí den e eskritonan di Thucydides, un di e gran outornan klásiko di literatura di bataya, ta destaká tres akshon susesivo ku mester a tuma lugá si un banda lo tabata viktorioso:
E momento klave di un bataya antiguo tabata tuma lugá ku e di dos di e tres akshonnan akí, ora e dos órdennan di bataya opuesto tabata yega dal den otro den “un teribel kakofonia di bròns, palu, i karni kibrá na wèrki,” ku outor antiguo Xenophon ta referí na dje komo e “aksidente horibel” ei.— Victor Davis Hanson, The Western Way of War (New York: Oxford University Press, 1989), p. 152, 153. Para firme, defendiendo bo posishon na e momento stratégiko akí, tabata e gran desafio di bataya antiguo. Den e bataya físiko ku tabata sigui, kada banda tabata buska impulso pa “e empuhe”.
Pablo su yamada pa bataya ta reflehá kombate den kua sòldánan tabata “bònchá huntu, dunando i risibiendo sentenar di gòlpi djaserka.”—Victor Davis Hanson, The Western Way of War, p. 152. Pablo su deskripshon di e iglesia su bataya kontra su enemigunan komo un bataya di lucha liber (Efe. 6:12; wak e estudio di djaweps) i su uso di un forma intensivo di e verbo “para” den versíkulo 13: “pa boso por resistí den e dia malu” (énfasis agregá) a konfirmá esaki.
Esaki no ta un posishon relahá! “Para”, anto, ta di ta envolví fuertemente den bataya, usando tur arma den kombate físiko, un punto opvio pa e simbolismo militar den Pablo su amonestashon anterior pa ta “para firme den ún spiritu, di ún akuèrdo, luchando huntu pa e fe di evangelio” (Fil. 1:27).
Lesa Hebreonan 12:4. Kon e versíkulo akí ta yuda kubri loke ta nifiká para den Señor? Kua ta e naturalesa korporal di e posishon akí tambe?
14 di sèptèmber
Kiko bo ta husga ku ta Pablo su propósito ora e ta nombra un variedat di título pa e podernan spiritual maligno deskribí den Efesionan 1:21, Efesionan 3:10, i Efesionan 6:10–20?
Pablo ta deskribí “nos lucha” (Efe. 6:12), usando un palabra griego pa e kompetensia entre luchadónan (palé). Ya ku tabata konsiderá lucha liber preparashon ekselente pa bataya, esaki ta un deskripshon apropiá di e kombate di arma kontra arma i man na man ku ta tuma lugá ora ehérsitonan konfrontá otro. Pablo ta enfatisando e realidat di kreyentenan su lucha djaserka kontra e podernan maligno. Ata aki e títulonan ku e ta duna nan:
| Efesionan 1:21 | Efesionan 3:10 | Efesionan 6:12 |
|---|---|---|
| Tur gobièrnu | e gobernantenan | e gobernantenan |
| (tur) outoridat | e outoridatnan | e outoridatnan |
| (tur) poder | e forsanan mundial di e skuridat akí | |
| (tur) dominio | e forsanan spiritual di maldat den e lugánan selestial | |
| tur nòmber ku ta wòrdu mentá |
Den su deskripshonnan amplio “tur nòmber ku ta wòrdu mentá,” Efe. 1:21; “e forsanan spiritual di maldat den e lugánan selestial,” Efe. 6:12) Pablo ta afirmá ku tur poder sobrenatural i maligno ta supordiná na Kristu (Efe. 1:21). Sinembargo, den kualke bataya, nunka ta un bon strategia pa supestimá e forsanan na e banda opuesto. Pablo ta spièrta ku nos no ta konfrontá solamente enemigunan humano, sino “forsanan spiritual di maldat den e lugánan selestial” (Efe. 6:12), guiá pa un general astuto, diabel (Efe. 6:11). Sinembargo, miéntras nos mester ta alerta kontra nos enemigunan poderoso, nos no mester laga nan intimidá nos. Dios ta presente huntu ku nos den e bataya (Efe. 6:10) i a supli nos ku e mihó armamentu, Su propio armadura, e “armadura di Dios” (Efe. 6:11; kompará Isa. 59:15–17). El a pone na nos disposishon Su bèrdat, hustisia, pas, fe, i salbashon, i Spiritu Santu (Efe. 6:13–17). Ku Dios bayendo nos dilanti i nos siendo ekipá di pia te kabes den e armadura ku El a supli, nos no por faya (Rom. 16:20; 1 Kor. 15:23, 24; 2 Tes. 2:8).
Kiko e realidat di e podernan sobrenatural maligno akí, kontra ken nos, nos mes, ta totalmente indefenso, mester siña nos enkuanto di pa kiko nos mester tene duru na Señor Hesus, kende no ta solamente mas grandi ku e podernan akí sino ya a derotá nan?
15 di sèptèmber
“Nos trabou ta unu agresivo, i komo sòldánan fiel di Hesus, nos mester karga e bandera manchá ku sanger hiba den e fòrtinan di e enemigu. ‘Nos no ta lucha kontra karni i sanger, sino kontra prinsipadonan, kontra podernan, kontra e gobernadónan di e skuridat di e mundu akí, kontra maldat spiritual den lugánan haltu.’ Si nos ke konsentí pa baha nos brasanan abou, pa baha e bandera manchá ku sanger, pa bira katibu i sirbidónan di Satanas, nos por libra di e konflikto i e sufrimentu. Pero por haña e pas akí solamente na pèrdida di Kristu i shelu. Nos no por aseptá pas riba kondishonnan asina. Laga tin guera, guera, na fin di historia di tera, mas bien ku pas a traves di apostasia i piká.”—Ellen G. White, The Review and Herald, 8 di mei 1888.
Kon Efesionan 6:10–20 ta relashoná ku e buki di Revelashon? E pasashi ta ekshibí e mesun punto di bista básiko di eventonan di último dia, òf eskatologia, ku e motibu di bataya den e buki di Revelashon (lesa Revelashon 12, Rev. 16:12–16, Rev. 19:17–21, Rev. 20:7–10). Den tur dos, e pueblo di Dios ta bou di atake pa e enemigu ku ta “den lugánan selestial” i “ta aktivo i poderoso den e eternidat" (òf siglo) presente. Den tur dos, “e kuadro di e futuro eternidat” ta enkurashá e pueblo di Dios. Ademas, “tur dos senario ta mustra eksplísitamente na e bataya final ora vense e enemigu kompletamente, despues di kua e eternidat nobo lo establesé pa semper,” un era nobo den kua “e estado glorioso final di e pueblo di Dios” i “e kondena eterno di e enemigu” lo ta evidente. (Lesa Yordan Kalev Zhekov, Eschatology of Ephesians (Osijek, Croatia: Evangelical Theological Seminary, 2005), p. 217, 233–235.)
Ki ora bo a konfrontá mas klaramente e podernan di skuridat? Kiko bo a haña tabata e
strategianan di
mas útil na e
momentonan ei?
Informá pa Efesionan 6:10–20, kon lo bo a ministrá na un hende ku ta parse spesialmente oprimí
pa “forsanan
spiritual di maldat” (Efe. 6:12)?
Kon nos ta diserní mihó i rechasá “e trampanan di diabel” (Efe. 6:11)? Por ehèmpel,
kuantu bia bo ta
sinti bo mes kla pa entregá bo fe pasobra bo ta sinti ku bo ta demasiado pekaminoso, demasiado
korupto, pa ta salbá?
Ken ta pone e pensamentu ei den bo kabes, Kristu òf e forsanan di skuridat? Spesialmente na
momentonan manera esei,
dikon bo mester reklamá hopi di e promesanan maravioso ku a duna nos den Hesus?