* 28 di òktober – 3 di novèmber
Jonás 1–4; Nahum 1:1; 2 Reinan 17:5,6; Salmo 24:1; Santiago 1:27; Isa. 6:1–8.
“Despues mi a tende e bos di Señor ta puntra: ‘Ken lo Mi manda i ken lo bai pa Nos?’ E ora ei mi a kontestá: ‘At'ami aki! Manda ami!’” (Isaias 6:8, NKJV).
No ta tur hende yamá na mishon tabata asina obediente manera Abraham. Jonás ta un ehèmpel (lesa Jonás 1–4). Dios ta yama Jonás pa sklama kontra Nínive, kapital di Asiria. E stat akí, situá den Irak moderno, tabata 560 mia for di Herusalèm, un bon luna di biahe. Jonás no solamente a nenga di bai, el a kore den direkshon kontrali. Ora el a yega Yope, el a kumpra pasashi pa bai Tarsis, awor parti sùit di Spaña. Nabegá e biahe di 2.000 mia lo a tuma por lo ménos un luna, dependiendo di e wer. Debí ku e no ker a konfrontá e rei di Siria, Jonás ta usa e luna ku lo a tum’é pa yega Nínive pa alehá di dje. Pa kiko e, un hòmber di Dios, lo a hasi esei?
E abitantenan di Nínive tabatin mal fama di ta malbado, un pueblo konosí pa nan maldat i krueldat i ku a ataká Israel i Huda. No opstante, Dios a yama Jonás pa Bai Nínive i sklama kontra su gran maldat (Jon. 1:2). E palabranan akinan ta masha similar na e palabranan ku Dios a usa ku Abraham tokante Sódoma i Gomora, den Génesis 18:20, 21. Manera nos lo mira, sinembargo, Jonás no tabata Abraham.
Kiko nos por siña for di e aktitut di Jonás tokante e èksküsnan ku nos ta hasi pa asina no hasi mishon?
* Studia e lès di e siman akí pa prepará pa Sabat, 4 di novèmber.
29 di òktober
Lesa Nahum 1:1; Nahum 3:1–4; i 2 Reinan 17:5, 6; 2 Reinan 19:32–37. Kiko e versíkulonan akí ta revelá tokante Nínive i e relashon entre Asiria i Israel? Kon e relashon akí lo por a hasi impakto riba e desishon di Jonás pa bai Tarsis en kambio?
Un di e motibunan ku kisas Jonás no tabata dispuesto pa bai Nínive tabata miedu. E asirionan tabata un enemigu formidabel, i Nínive tabata sirbi komo kapital di e reino. “Entre e siudatnan di e mundu antiguo den e dianan di Israel dividí, un di esnan mas grandi tabata Nínive, kapital di e reino asirio. . . . Den tempu di su prosperidat temporal Nínive tabata un sentro di krímen i maldat. Inspirashon a karakteris’é komo ‘e stat tur na sanger, . . . yen di mentira i hòrtamentu.’ Den lenguahe figurativo profeta Nahum a kompará e nivivitanan ku un leon kruel i yen di hamber. ‘Riba ken,’ el a puntra, ‘bo maldat no a pasa kontinuamente?’ Nahum 3:1, 19.”—Ellen G. White, Prophets and Kings, p. 265.
Nínive tabata un siudat magnífiko. Historiadónan ta konta nos ku Sanherib a ekspandé e siudat grandemente, inkluyendo konstruí e enorme palasio zùitwèst kua su so tabata midi 1.650 pia pa 794 pia. (503 pa 242 meter) i tabata kontené por lo ménos 80 kamber. El a traha tambe 18 kanal pa trese awa na e siudat for di tan leu ku 40 mia (65 kilometer). Su grandura so lo tabata intimidante.
Pero e asirionan tabata tambe sin miserikòrdia. Den su relato di e konkista di Babilonia, Sanherib tabata broma ku el a yena e kayanan ku e kadavernan di su abitantenan, hóben i bieu, i tayanan den relieve hañá durante kobamentunan ta deskribí esenanan di sòldánan borando víktimanan. Esakinan no tabata hendenan ku bo tabata ker a topa; nan no tabata kontra pa usa violensia, i gratuitamente kruel, tambe, kontra esnan ku nan no tabata gusta. En bèrdat, na e pensamentu di kana meimei di e masanan di hende na Nínive, Jonás mester a tembla di miedu.
Apesar di tur esaki, hopi bia nos ta lesa e storia di Jonás ku desaprobashon pa laga miedu para den kaminda di ehekutá e instrukshonnan di Dios. Loke nos ta faya di realisá ta ku nos por hasi e mesun kos, p.e. permití nos temornan, mas bien ku Dios, kontrolá nos.
Pensa bèk riba un momento ku bo a sinti fuertemente ku Dios tabata dirigiendo bo pa hasi algu ku, pa miedu, bo no ker a hasi realmente. Ki lèsnan bo a siña di e eksperensia ei?
30 di òktober
Ora e tormenta a bin, Jonás a duna su mes e falta (Jon. 1:1–12). Su aktitut ta revelá algu tokante e tipo di kosmovishon i komprendementu di Dios òf “diosnan” ku hopi hende tabatin e tempu ei. Miéntras vários diosnan, nan tabata kere, tabata goberná den nan vários teranan, tabata konsiderá laman e reino kaótiko di demoñonan. Den e kosmovishon di e nabegantenan, sakrifisio tabata nesesario pa kalma nan furia. Aunke Jonás tabata un hebreo, posiblemente e tabatin un kosmovishon ku tabata influensiá pa e kreensianan tradishonal di su tempu.
Lesa Jonás 2:1–3, 7–10. Kiko e versíkulonan akí ta revelá tokante kon Jonás a kuminsá komprendé e providensia di Dios?
Aunke Jonás tabata koriendo for di e teritorio kaminda e hendenan tabata reklamá Yehova komo nan Dios, el a siña (di e manera difísil) ku asta ora e tabata biahando bai den kulturanan strañero, Yehova ainda tabata soberano. E bientu i olanan tabata pertenesé na Dios. E piskánan tambe. “Tera ta di SEÑOR, i tur loke ku e ta kontené” (Salmo 24:1). Kurason di Jonás a bira na e Soberano di tera i laman i asina el a konfesá i a salba.
Nos tambe por tin malkomprendementu tokante Dios i loke E ta spera di nos. Un malkomprendementu komun ta ku Dios su deseo pa nos ta pa focus riba nos propio salbashon i pa alehá nos mes for di e maldat di e mundu rònt di nos. Aunke ta instruí nos pa mantené nos mes “liber di mancha di mundu” (Santiago 1:27), nos enfoke mester ta riba kon nos por hiba e bendishonnan di Dios i speransa na esnan den nesesidat.
Un otro malkomprendementu ku ta stòp nos di aseptá e yamada di Dios den mishon ta di kere ku éksito ta dependé di nos mes. Nos no por salba un alma mas ku Jonás por a salba Nínive. Nos por tin un mentalidat di “salbador” tokante mishon. Nos yamada no ta pa hasi e salbamentu sino pa koperá ku Dios den Su obra salbador. Nos ta duna testimonio alabando Dios pa maneranan spesífiko ku E ta kambiando nos, pero solamente Dios por hala hende na Su mes. Nos por planta simianan di bèrdat, pero solamente Dios por kombertí e kurason. Hopi bia nos ta konfundí nos ròl ku esun di Dios, loke ta sufisiente pa pone kualke hende haña un èksküs pa no testifiká. Sí, Dios a usa Jonás, pero solamente Dios, no Jonás, a kambia Nínive.
Gana alma ta difísil, demasiado difísil pa hende hasi riba nan mes. Kon nos por siña, en kambio, pa laga Dios gana alma, pero a traves di nos i nos bida i testimonio?
31 di òktober
Jonás su eksperensia den barika di e piská (lesa Jonás 2) tabata un show dramátiko di e amor i miserikòrdia di Dios, i Jonás su orashon ta revelá ku e no a hera e mensahe di amor di Dios. Pero djis pasobra e tabatin un enkuentro inkreibel ku Dios no tabata nifiká ku su kustumbernan di pensamentu i aktitutnan bieu lo a kambia fásilmente, aunke el a bai Nínive di tur manera.
Lesa Jonás 3. Kon e pueblo a reakshoná riba loke Jonás a prediká? Ki lèsnan tin akinan pa nos tokante testifikashon?
Loke sea tabata Jonás su sintimentunan personal tokante e ninivitanan, el a prediká loke Dios a bis’é pa prediká, i e resultadonan tabata asombroso. E ninivitanan tabata konmoví na arepentimentu! Sí, Jonás mester a pasa dor di hopi kos, pa hasi loke e no ker a hasi, pero ora el a hasié, Dios tabata glorifiká.
Asina, e mishon di Dios ta bai dilanti riba skoudernan di esnan ku ta dispuesto pa sakrifiká, asta si e ta sin gana. Nos balornan mester habri kaminda pa e prioridat di Dios pa esnan pèrdí. Meskos ku Jonás, tin ora nos ta tesorá prehuisionan ku ta stroba nos di alkansá un persona òf grupo.
Enfrentá nos prehuisionan ta rekerí humildat. Mishon ta rekerí tambe tempu i energia emoshonal. Invertí den bida di otronan i realmente kuida nan por ta agotador. Den un era ora nos tur ta bou di strès manteniendo nos propio bida i problemanan, proveé sosten emoshonal por parse demasiado agotador.
I finalmente, ta envolví den mishon ta rekerí hopi bia pa nos kambia e manera kon nos ta sinti tokante i uso di nos plaka. Sea ta relashoná ku proveé kuido pa hende, kumpra literatura i materialnan di alkanse, òf paga pa servisionan òf komodidatnan pa traha tempu pa trabou mishonero, tin gastunan relatá na mishon. Kua forma ku e por tuma, trabou mishonero ta rekerí sakrifisio.
E bon notisia ta ku apesar di Jonás su defisiensianan, Dios a obra poderosamente tresiendo e ninivitanan na arepentimentu. Lástimamente Jonás no a kompartí den e bendishon di e goso di shelu.
Ki sakrifisio Dios ta pidiendo bo pa hasi, òf ta kla pa hasi, pa bienestar di kompartí Su amor ku un otro hende? Kon kompletamente bo ta konfia ku E lo kumpli ku Su promesa pa enrikesé bo bida a traves di sakrifisio?
1e di novèmber
“SEÑOR, mi por a pensa e kos akí for di dia mi tabata na mi pais. Ta pa evitá esaki, promé mi ta ker a hui bai Tarsis, pasobra mi tabata sa ku Bo ta un Dios yen di ternura i mizerikòrdia, ku no ta rabia lihé. Bo ta yen di amor. Bo ta menasá ku kastigu, haña duele i pordoná” (Jonás 4:2). Ki un bunita orashon di parti di Jonás. Of e tabata?
Lesa Jonás 4. Kiko tabata falta e hòmber akí?
Jonás tabatin un odio asina profundo pa e pueblo ku Dios a mand’é serka dje ku el a sinti ku tabata mihó e muri ku pèrdè kara ora revelá e frakaso di su predikamentu di fin di mundu kontra Nínive. Jonás tabata ke pa Nínive ta e siguiente Sódoma i Gomora. E tabata spera riba e huisio di Dios kontra e hendenan odiá akí. Ora esaki no a sosodé, su vishon di mundu a sakudí te na e núkleo, i Jonás lo a preferá muri ku permití su mundu bira kabes abou.
Pa di dos bia den e storia di Jonás, Dios ta konfront’é, no ku un predikashi òf un dicho sino ku un eksperensia. Kosmovishonnan no ta forma riba pedido. Ni nan no ta kambia pasobra nos ta tende algu nobo òf diferente. Kosmovishonnan hopi bia ta forma i kambia basá riba eksperensianan di bida i kon ta interpretá òf splika nan.
E eksperensia nobo ku Dios a duna tabata pa yuda Jonás rekonosé su propio kosmovishon deformá. Dios a laga un mata krese milagrosamente grandi sufisiente pa ofresé sufisiente sombra pa protegé Jonás for di e solo kayente. Jonás tabata gradesidu, no pa Dios, kende a ehekutá e milager, sino pa e mata. Mas bien ku mir’é komo un milager inmeresí, el a mir’é komo un bendishon apropiá i bon meresí ku a sigui su bon obranan. Ora e mata a muri, e tabata un kontratempu ku a pone Jonás bira rabiá i insigur den su balor propio, i su pensamentunan a bira di suisidio.
E bos di korekshon amabel di Dios ta sigui e eksperensia, yudando Jonás mira kon bobo tabata pa e balorá un mata mas ku e hopi míles di hòmber, muhé, i muchanan na Nínive, komo tambe nan animalnan.
E storia no ta resolvé ku un final di arepentimentu di Jonás. Mas bien, e storia no terminá ta bira na nos. Kiko nos lo hasi ku e preokupashon di Dios pa e malbadonan, pa e agresornan, pa esnan no alkansá a lo largu di henter mundu?
2 di novèmber
E storia di Jonás ta mas ku asombroso. E echo ku Dios por a salba e ninivitanan apesar di e testimonio pober di Jonás ta un rekordatorio rígido ku nos ròl ta meramente pa ta un kanal pa Dios, kende so por konvensé i kombertí kurasonnan. E ta un rekordatorio ku Dios ta buska solamente mensaheronan dispuesto i humilde ku ta sigui Su direkshon.
Lesa Isaias 6:1–8. Kua ta e idea sentral ekspresá den e pasashi akí?
E yamada tei. Dios ta buskando boluntarionan dispuesto. Nos mester kontestá e yamada ei sumitiendo na Su liderazgo, skuchando pa tende Su bos, i despues skohiendo pa obedesé loke sea E bisa nos.
E storia di Jonás tambe ta revelá e amor di Dios pa hendenan ku ta biba kaminda no ta sinti Su amor i no ta tende Su bos. Meskos ku Dios tabatin duele di Nínive, E tin duele di e miónes ku ta biba den siudatnan awendia, kaminda edifisionan ta remplasá palunan i flornan, i bochincha konstante ta hasié difísil pa ta ketu i skucha. Di Nínive Dios a bisa: nan “no sa e diferensia entre nan man drechi i man robes” (lesa Jon. 4:11). Dios tin mester di mensaheronan ku ta dispuesto na hiba Su mensahe di speransa na esnan aplastá ku e beheit i kosnan mahos di bida.
Desafio: Riba un blachi di papel bashí òf den bo diario di orashon, traha un lista di 10 hende ku bo sa ku no ta kreyente. Nos lo yama nan bo “disipelnan”. Nombra nan na nòmber si ta posibel. Tene e lista akí serka di bo, i pa restu di e kuartal, resa diariamente pa kada un di bo 10 disipelnan. Resa ku Dios lo yuda bo bira amigu kasual ku esnan ku ta konosí. Resa pa bo por desaroyá amistatnan mas profundo, mas serkano, i di konfiansa ku bo amigunan kasual. Segun ku bo ta profundisá bo relashonnan, vigilá i skucha kuidadosamente pa asina bo por identifiká nan nesesidatnan, heridanan, i doló spesífiko. Despues resa ku Dios lo topa nan den e área di nesesidat ei.
Desafiá: Skohe un siudat serka di bo komo tambe un siudat den un otro parti di mundu. Kuminsá resa pa e hendenan ku ta biba i traha den kada un. Pidi pa Dios lanta un presensia atventista fuerte ku por kompartí e bèrdat manera nos konos’é, e bèrdat tokante e pronto binida di Hesus.
3 di novèmber
Ellen G. White tin un spièrtamentu fuerte pa esnan ku ta luchando pa sigui e yamada di Hesus pa testifiká na esnan rònt di nan.
“E èksküsnan di esnan ku ta faya di hasi e trabou akí no ta aliviá nan di e responsabilidat, i si nan skohe pa no hasi e trabou akí, nan ta neglishá e almanan pa ken Kristu a muri, neglishá nan responsabilidat duná di Dios, i ta registrá den e bukinan di shelu komo sirbidónan infiel. E pastor ta traha manera e Maestro a hasi, pa ta un forsa i bendishon pa otronan, ora e sera su mes for di esnan ku tin mester di su yudansa? Esnan ku neglishá interkambio personal ku e hendenan, ta bira egoséntriko, i mester di e mesun eksperensia di pone nan mes den komunikashon ku nan rumannan, pa nan por komprendé nan kondishon spiritual, i sa kon pa alimentá e tou di Dios, dunando na kada un su porshon di alimento na su tempu. Esnan ku neglishá e trabou akí ta manifestá ku nan mester di renobashon moral, i e ora ei nan lo mira ku nan no a karga e karga di e trabou.”—Ellen G. White, The Advent Review and Sabbath Herald, 30 di ougùstùs 1892.
Miéntras esakinan ta palabranan hopi fuerte ku ta destaká e importansia ku Dios ta pone riba mishon, E no ta laga nos sin speransa. “Den e enkargo duná na dje, a konfia Jonás ku un responsabilidat pisá; sinembargo, Esun ku a pidié pa bai tabata kapas pa sostené Su sirbidó i dun’é éksito. Si e profeta a obedesé sin kuestioná, e lo a skapa hopi eksperensia amargo, i lo a keda bendishoná abundantemente. Sinembargo, den e ora di desesperashon di Jonás, Señor no a bandon’é. A traves di un seri di prueba i providensianan straño, e profeta su konfiansa den Dios i den Su infinito poder pa salba, lo a rebibá.”—Ellen G. White. Prophets and Kings, p. 266.
Meskos ku Jonás, nos por haña mas fásil pa pone èksküsnan pa no partisipá den mishon. Nos motivashon pa e èksküsnan akí por ta un di hopi. Sinembargo, nos yamada na mishon no ta ménos spesífiko ku e yamada di Jonás tabata. E pregunta ta: Kon lo bo skohe pa kontestá?
Ki èksküsnan bo tabata tentá pa usa pa no ta enbolbí den mishon? Kiko ta bo Nínive?
Pensa riba kon presioso e bèrdat ta ku nos komo atventista di shete dia tin. Pensa riba kon
bendishoná bo ta di tin e bèrdatnan akí. Kiko ta wanta bo di kompartí ku otronan loke nos ta
stima
asina tantu?
Kon bo por siña, pa grasia di Dios, vense kualke miedu ku lo bo por tin tokante testifikashon i
mishon?