Lès 9

* 24 – 30 di ougùstùs

Kontroversianan na Jerusalèm
Sabat, 24 di ougùstùs
Lesa pa e Estudio di e Siman Akí:

Marko 11; 1 Reinan 1:32–48; Zak.9:9,10; Isa. 56:7; Jer. 7:11; Marko 12:1–34.

Versíkulo di Memoria:

“ ‘I ki ora bo boso ta para hasi orashon, si boso tin kualke kos kontra kualke hende, pordon’é, pa boso Tata den shelu tambe por pordoná boso boso ofensanan' ” (Marko 11:25, NKJV).

Un seri di sinku kontroversia entre Hesus i e lidernan religioso ta ser registrá den Marko 2 i 3 (lesa lès 3). Den e lès di e siman akí, ora Hesus yega Jerusalèm, E tin un seri di seis kontroversia ku e lidernan religioso. E dos sètnan di kontroversia ta manera paréntesisnan, unu na kuminsamentu i e otro na final di Su ministerio terenal. Kada sèt ta trata ku asuntunan importante den bida kristian. E instrukshonnan di Hesus, asta den e situashonnan polémiko akí, ta yuda guia kreyentenan tantu den asuntunan fundamental di fe komo den asuntunan práktiko di eksperensia diario.

E lidernan religioso ta bin pa konfrontá, konfundí, i derotá Hesus, pero nan no ta logra nunka. Parti di e lès di e siman akí lo inkluí analisá presis kiko ta hiba hende den oposishon na Dios, i konsiderá kiko kristiannan por hasi pa kibra ku prehuisio i papia na kurason di esnan ku ta resistí e yamada di e Spiritu.

Den Marko 11, e ministerio di Hesus lo tuma lugá den Jerusalèm pa Pasku (mart–aprel). Marko 11–16 ta kubri un tiki mas ku un siman; e tempu narativo a baha notablemente. E promé 10 kapítulonan ta kubri aproksimadamente tres aña i mei. E retraso akí ta mustra riba e importansia di e esenanan final akí.


Djadumingu

25 di ougùstùs

E Entrada Triunfal

Lesa Marko 11:1–11 i Zakarias 9:9,10. Kiko ta pasando aki?

Mitar di e storia akí ta envolví Hesus ku ta manda dos disipel bai na un pueblo den serkania pa buska un buriku pa E kore riba dje drenta Jerusalèm. Dikon ta dediká tantu tempu na e relato akí?

E kontesta ta dòbel. Di promé, e ta demostrá e podernan profétiko di Hesus, i ta engrandesé e dignidat di Su yegada i ta konekt’é na e boluntat di Dios. Di dos, e aspekto akí di e storia ta konektá na Zakarias 9:9,10, ku ta papia di e rei ku ta kore drenta Jerusalèm riba un buriku. E ta pone nos kòrda riba e entrada di Salomon den Jerusalèm riba un buriku (1 Reinan 1:32–48), ora Adonias a purba basha e trono abou, i David a ordená pa koroná Salomon inmediatamente.

“Sinkushen aña promé ku nasementu di Kristu, profeta Zakarias a pronostiká e binida di e Rei na Israel asina. E profesia akí ta bai kumpli awor. Esun ku pa asina tantu tempu a rechasá honornan real ta yega Jerusalèm awor komo e heredero primintí di e trono di David.”—Ellen G. White, The Desire of Ages, p. 569.

Jerusalèm ta situá den un region montañoso, na un haltura di masoménos 2.400 pia (masoménos 740 meter). Den tempu di Hesus su poblashon tabata kisas entre 40.000 i 50.000 hende, ma esaki a oumentá na okashon di Pasku. E siudat tabata kubri un superfisie di masoménos 250 hectar, pero e seru di e tèmpel tabata kubri alrededor di 37 di e hectarnan ei. E kompleho bunita di e tèmpel tabata dominá e siudat.

Hesus a drenta for di ost: El a baha via Seru di Oleifi i probablemente a drenta atraves di e Porta di Oro den direkshon di e Seru di Tèmpel (un porta ku awor ta será ku blòki). Henter e siudat tabata konmoví pa Su entrada, i tur hende a rekonosé e nifikashon di Su akshon simbóliko. E multitut ku tabata kompañá Hesus tabata grita “hosanna”, un palabra ku orginalmente tabata nifiká “salba awor”, pero ku finalmente a yega na nifiká “gloria na Dios”.

E tempu pa sekresia, ku Hesus a insistí riba dje a lo largu di mayoria di Marko, a pasa. Awor Hesus ta drenta Jerusalèm abiertamante, usando un akshon simbóliko real bon konosí. E ta drenta e tèmpel, pero komo ku ta lat den dia, E ta simplemente wak rònt i despues ta retirá ku e diesdos disipelnan pa Betania. Loke por a resultá den un disturbio òf revolushon ta terminá, en kambio, ku E retirando silensiosamente. Pero e siguiente dia lo ta diferente.

E idea di kore riba un buriku ta invoká e idea di humildat. Dikon esei ta un karakterístika asina importante, spesialmente pa kristiannan? Di kiko, den lus di e krus, nos mester ta orguyoso?


Djaluna

26 di ougùstùs

Un Palu Maldishoná i un Tèmpel Purifiká

Lesa Marko 11:12–26. Kiko ta nifikashon di e eventonan deskribí aki?

Mainta, biniendo for di Betania, solamente masoménos dos mia (poko mas ku tres kilometer) for di Jerusalèm, Hesus tabatin hamber. Ora El a mira un palu di figo ku blachi, El a bai na dje pa haña kisas algun fruta trempan. E akshon akí lo no a ser konsiderá hòrta, ya ku, di akuerdo ku lei di Tèstamènt Bieu, bo por a kome kuminda di kunuku òf hòfi di un bisiña pa mata hamber (Lev. 19:9, Lev. 23:22, Deut. 23:25). Ma E no a haña fruta i a bisa e palu: “ ‘Ku nunka mas niun hende por komo fruta for di bo’ ” (Marko 11:14, ESV). Tabata un akshon masha straño i atípiko pa Hesus, ma loke ta sigui djis despues ta bira ainda mas impaktate.

Loke ta sosodé despues, probablemente ta tuma lugá den Korte di e paganonan, kaminda bendementu di sakrifisio tabata tuma lugá (inisiá resientemente dor di Kaifas). Hesus ta ekpulsá e bendedónan for di e kortenan pa asina adorashon silensioso por bin bèk. Su akshon ta un ofensa direkto pa esnan na enkargo di e sistema di tèmpel.

Hesus ta vinkulá dos pasashi di Tèstamènt Bieu komo un reprenshon destruktivo di e tráfiko impio. E ta insistí ku e tèmpel mester ta un kas di orashon pa tur pueblo (Isa. 56:7), inkluyendo enfátikamente e paganonan. Despues E ta bisa ku e lidernan a kombertí e tèmpel den un kueba di ladron (Jer. 7:11). Despues, na final di e dia asombroso akí, Hesus ta bandoná e siudat huntu ku Su disipelnan (Marko 11:19).

E siguiente mainta, bayendo bèk e siudat (lesa Marko 11:20–26), e disipelnan ta keda asombrá di mira e palu di figo marchitá for di su rais. Hesus ta impartí un lès tokante orashon i pordon den Su splikashon di loke a sosodé. Kiko tur esaki ta nifiká?

E dos storianan akí ta e di kuater storia di sèntwich den Marko (lesa lès 3). Den storianan asina, ironia dramatisá ta tuma lugá ku personahenan paralelo ku ta realisá akshonnan opuesto òf personahenan opuesto ku ta realisá akshonnan paralelo. Den e storia akí, e palu di figo i e tèmpel ta den paralelo. Hesus ta maldishoná e palu pero ta purifiká e tèmpel, akshonnan opuesto. Pero ironia ta ku e lidernan religioso lo konspirá awor pa mata Hesus, i e akshon ei lo nifiká fin di e importansia di e servisionan di tèmpel, ku a ser kumplí den Hesus.

Kiko den bo bida mester ser limpiá dor di Hesus? Kon esaki ta sosodé?


Djamars

27 di ougùstùs

Ken a Bisa Ku Bo Por a Hasi Esei?

Lesa Marko 11:27–33. Ki desafio e lidernan religioso a trese pa Hesus, i kon El a reakshoná?

E dia despues ku Hesus a purifiká e tèmpel, e lidernan religioso ta konfront’E den e kortenan di tèmpel, i ta puntr’E ta ku ki outoridat El a aktua e dia anterior. Nan no ta buskando bèrdat, sino ta buskando pa koh’E den trampa. Si E bisa ku Su outoridat ta di Dios, nan lo nenga ku un simpel karpinté rural por tabatin un outoridat asina. Si E atmití ku Su outoridat ta humano, na lo despresi’E komo un bobo.

Pero Hesus ta mira atraves di nan trampa i ta bisa ku E lo kontestá nan pregunta si nan lo kontestá unu ku E ta hasi. Loke E ta puntra ta si e boutismo di Juan Boutista tabata di Dios òf di hende. Instantaneamente, e lidernan ta mira ta nan ta esnan ku a kai den trampa. Si nan bisa di Dios, Hesus lo bisa: “Dikon boso no a ker’e?” Si nan bisa di hende, nan tin miedu di reakshon di e hendenan. Asina, nan ta gaña i ta bisa ku nan no sa. Esaki ta duna Hesus e oportunidat pa nenga di kontestá nan pregunta.

Lesa Marko 12:1–12. Kon Hesus a sigui Su rechaso pa kontestá, i ki efekto esei tabatin?

Hesus ta konta un parábola tokante un kunuku di wendrùif, un doño, i hürdónan na ken e ta hür e kunuku. E storia ku Hesus ta konta tin gran similaridatnan ku e parábola di e kunuku di wendrùif ku ta ser hañá den Isaias 5, kaminda Dios ta presentá un akusashon kontra e Israel infiel. Tur hende lo a rekonosé e paralelo, spesialmente e lidernan religioso.

E storia ta desaroyá su mes den un forma masha inusual ora e hürdónan nenga di entregá un parti di e frutanan di e kunuku na e doño. En kambio, nan ta maltratá i mata su sirbidónan. Finalmente, e doño ta manda su yu stimá, ku e ta spera ku nan ta respetá. Pero no ta asina. Pa straño ku por parse, nan ta rasoná ku si nan mata e yu, e kunuku di wendrùif lo bira di nan. Nan falta di lógika ta sorprendente i e huisio ku lo ser imponé riba nan ta hustifiká.

Den e storia akí, Hesus tabata dunando e lidernan religioso un spièrtamentu solèm tokante na unda nan pasonan ta dirigiendo nan mes. Mirá den e lus akí, Su parabel ta un atvertensia amoroso delantá. No ta muchu lat pa nan kambia i evitá sierto huisio. Algun lo arepentí, kambia, i aseptá Hesus. Otronan no.


Djárason

28 di ougùstùs

Debernan Terenal i Resultadonan Selestial

Lesa Marko 12:13–27. Kiko ta pasando aki, i ki bèrdatnan Hesus ta siña?

E lidernan religioso tabata purbando di gara Hesus riba algu ku nan por a usa pa konden’E, sea dilanti e gobernador romano òf dilanti di e pueblo. Den e kontroversia akí, tabata e asuntu di paga belasting. Den e tempu i lugá akí, nenga di paga belasting por a ser interpretá komo rebelion kontra e gobièrnu romano, loke ta un ofensa serio.

E kontesta di Hesus pa duna Cesar loke ta di Cesar i na Dios loke ta di Dios a skap’E di un trampa, pero tambe a proveé instrukshon profundo riba responsabilidat di e kreyente na e gobièrnu. “El a deklará ku, ya ku nan tabata biba bou di protekshon di e poder romano, nan mester a someté na e poder ei e apoyo ku e tabata eksigí, tanten ku esaki no tabata den konflikto ku un deber superior. Pero miéntras nan ta suheto pasífiko di e leinan di e pais, nan mester a duna nan promé lealtat na Dios tur ora.”—Ellen. G. White, The Desire of Ages, p. 602.

Loke ta sigui despues ta un pregunta tokante resurekshon di e mortonan. E saduseonan tabata un grupo saserdotal ku tabata aseptá solamente e sinku bukinan di Moises komo Skritura. Nan no tabata kere den resurekshon di e mortonan. E senario ku nan ta presentá na Hesus tabata probablemente hipotétiko. E tabata envolví shete ruman hòmber i un muhé. Di akuerdo ku e lei di Moises, ora un hòmber ku a muri no a laga yunan hòmber, su ruman hòmber mester a kasa ku e biuda pa mantené propiedat den un liña familiar, i e yunan ku a nase di e union ei tabata ser konsiderá legalmente komo yunan di e defuntu (Deut. 25:5–10).

Tratando pa desakreditá e doktrina di resurekshon, e saduseonan ta mustra riba un dilema moral: ken su esposa e muhé lo tabata den resurekshon. Hesus ta kontrarestá nan argumento den dos paso, hasiendo referensia na e Skrituranan i na e poder di Dios. Di promé, E ta deskribí e poder di Dios den resurekshon i ta indiká ku e institushon di matrimonio lo no eksistí den shelu. Despues E ta defendé e doktrina di resurekshon, apelando na Eksodo 3:1–22, kaminda Dios ta indiká ku E ta e Dios di Abraham, Isaac, i Jacob. Hesus ta impliká ku esaki ta nifiká ku nan lo ser resusitá; nan no por keda morto si Dios ta e Dios di Abraham, Isaac, i Jacob, ku, pa awor, ta morto.

Si un hende mester a puntra bo: “Bo konosé e poder di Dios”? kiko lo bo a kontestá, i dikon?


Djaweps

29 di ougùstùs

E Mandamenti di Mas Grandi

Lesa Marko 12:28–34. Ki pregunta profundo e eskriba amigabel a hasi, i ki kontesta dòbel Hesus a duna?

Te na e punto akí den e Evangelio di Marko, mayoria di e lidernan religioso, ku poko eksepshon, ta oponente di Hesus. Esaki ta partikularmente bèrdat na Jerusalèm, kaminda Hesus a konfrontá e liderazgo tokante adorashon den tèmpel, algu ku ta forma e núkleo di hudaismo. Por lo tantu, pa un eskriba skucha e disputanan i apresiá e kontestanan di Hesus, ta demostrá tantu honestidat komo kurashi en bista di e enemistat pa ku Hesus. Lo tabata mas fásil pa simplemente dal un paso atras i opservá, asta si bo tabata simpatisá ku Hesus. Pero e hòmber akí no ta hasi esei.

E eskriba ta toka e núkleo di religion ku su pregunta tokante kua mandamentu ta esun di mas importante. Hesus ta kontestá ku simplesa i klaridat, sitando e Shema, e konfeshon di fe den hudaismo for di Deuteronomio 6:4 i 5. E mandamentu di mas grandi, Hesus ta bisa, ta stima Dios ku henter bo kurason, alma, mente, i forsa; es desir, ku e totalidat di bo ser. Hesus ta duna e eskriba un bonus, menshonando e di dos mandamentu di mas importante, sitando Tèstamènt bieu atrobe, e biaha akí for di Levítiko 19:18, pa stima bo próhimo manera bo mes.

Tin biaha hende ta puntra nan mes kon ta posibel pa imponé amor. E konteksto kultural di e mandato den Deuteronomio ta yuda splika esaki. E lenguahe ta bin di tratadonan antiguo entre partidonan, i e término pa “amor” ta referí na ta fiel na e rekerimentunan di e tratado, i kumpli fielmente ku nan. Pues, miéntras e no ta deskartá e konsepto di afekshon profundo entre partidonan, e ta muchu mas enfoká riba akshonnan ku ta demostrá un lealtat asina.

E eskriba tabata honesto i a mira e klaridat i simplesa di e kontesta di Hesus, i a bisa esei. Bo por imaginábo ku otro lidernan religioso a sera nan frenta, ya ku e eskriba honesto a afirmá e kontesta di Hesus komo bálido, algu ku niun otro hende tabata dispuesto pa hasi. Hesus tambe a afirmá e eskriba pa su kontesta honesto, bisando ku e no tabata leu for di e reino di Dios. No leu no ta nifiká paden. Loke e eskriba tabatin mester ainda tabata pa rekonosé ken Hesus tabata i siguiE, un stap mas leu riba e biahe di fe.

Kon nos ta siña stima Dios i stima nos próhimo manera nos mes? Dikon e Krus ta e klave pa sigui e mandamentunan akí?


Djabièrnè

30 di ougùstùs

Lesa Ellen G. White, “A Doomed People”, p. 580–588; “The Temple Cleansed Again”, p. 589–600; “Controversy”, p. 601–609, den The Desire of Ages.

“E akto di Kristu di maldishoná e palu ku Su mes poder a krea, ta para komo un spièrtamentu na tur iglesia i na tur kristian. Niun hende por biba e lei di Dios sin ministrá na otronan. Pero tin hopi hende ku no ta biba e bida mizerikòrdioso i apnegá di Kristu. Algun ku ta kere ku nan ta kristiannan ekselente no ta komprondé kiko servisio pa Dios ta impliká. Nan ta plania i studia pa komplasé nan mes. Nan ta aktua solamente ku referensia na e ami. Tempu ta di balor pa nan solamente si nan por rekolektá pa nan mes. Esaki ta nan ophetivo den tur asuntu di bida. Nan no ta ministrá pa otronan sino pa nan mes. Dios a krea nan pa biba den un mundu kaminda servisio apnegá mester ser realisá. El a diseñá nan pa yuda nan próhimo den tur forma posibel. Pero e ami ta asina grandi ku nan no por mira niun otro kos. Nan no ta den kontakto ku humanidat. Esnan ku ta biba asina, pa nan mes, ta manera e palu di figo, ku tabatin masha pretenshon pero no tabatin fruta. Nan ta opservá e formanan di adorashon, pero sin arepentimentu òf fe. Nan ta profesá di ta honra e lei di Dios, ma ta falta obediensia. Nan ta bisa, pero no ta hasi. Den e sentensia pronunsiá riba e palu di figo, Kristu ta demostrá kon abominabel e pretenshon bano akí ta den Su bista. E ta deklará ku esun ku ta peka abiertamente ta ménos kulpabel ku esun ku ta profesá di ta sirbi Dios, ma ku no ta karga fruta pa Su gloria.”—Ellen G. White, The Desire of Ages, p. 584.

Preguntanan pa Diskushon:

1
Reflekshoná riba nifikashon di e purifikashon di e tèmpel di parti di Kristu. Kon e prinsipio ei lo por a ser apliká na nos iglesia awe? Kon un purifikashon asina lo mester tuma lugá?
2
Den tur e Evangelionan, bes tras bes, Hesus ta referí na e Skrituranan i kon nan mester ser kumplí. Kiko esaki ta bisa nos tokante kon sentral nan ta pa e bida di fe? Dikon nos mester rechasá fervientemente kualke intento pa rebahá e outoridat di Skritura, spesialmente e idea ku e Skrituranan ta simplemente ideanan di hende tokante Dios, ken Dios ta, i kon E ta obra?
3
Unda e liña apropiá ta entre iglesia i estado? Kon e siñansa di Hesus den Marko 12:13–17 ta guia e diskushon akí?
4
Buska tekstonan ku ta papia tokante resurekshon. Dikon e doktrina akí ta asina sentral pa nos fe, spesialmente konsiderando e estado di e mortonan?