Lès 10

* 30 di novèmber – 6 di desèmber

E Kaminda, Bèrdat, i Bida

Sabat, 30 di novèmber
Lesa pa e Estudio di e Siman Akí:

Juan 13:1–20; Juan 14:1–3; Dan. 7:27; Juan 14:5–11; Juan 1:14; Kol. 1:16,17; Juan 5:38–40.

Versíkulo di Memoria:

“Niun hende a mira Dios nunka. E úniko Yu, ku ta den skochi di e Tata, ta E a deklar’E” (Juan 1:18, NKJV).

E Evangelio di Juan ta partí den kuater sekshon prinsipal: E Prólogo (Juan 1:1–18), e Buki di Señalnan (Juan 1:19–12:50), e Buki di Gloria (Juan 13:1–20:31), i e Epílogo (Juan 21:1–25). Nos estudio te asina leu a enfoká prinsipalmente riba e Prólogo i e Buki di Señalnan, splikando ken Hesus ta pa medio di Su milagernan (señalnan), diálogonan, i siñansanan. Awor e lèsnan ta move partikularmente pa e di tres sekshon di Juan, e Buki di Gloria.

Ta interesante pa bisa ku e famoso shete deklarashonnan di “AMI TA” ta forma un brùg atraves di e Buki di Señalnan i e Buki di Gloria. Esakinan ta “e pan di bida” (Juan 6:35,41,48,51), “e lus di mundu” (Juan 8:12, Juan 9:5), “e porta” (Juan 10:7,9), “e bon wardadó” (Juan 10:11,14), “resurekshon i bida” (Juan 11:25), “e kaminda, bèrdat, i bida” (Juan 14:6), i “e berdadero mata di wendrùif” (Juan 15:1,5).

E lès di e siman akí lo kuminsá ku e propósito di e diskurso di despedida i su introdukshon ku e episodio signifikante di Hesus labando pia di Su disipelnan. Despues e lo bira na e deklarashon di “AMI TA” den kapítulo 14 (“Ami ta e kaminda, bèrdat, i bida”).

* Studia e lès di e siman akí pa prepará pa Sabat, 7 di desèmber.

Djadumingu

1e di desèmber

Mi a Duna Boso un Ehèmpel

E diskurso di despedida (Juan 13–17) ta proveé instrukshon pa e disipelnan di Hesus tokante futuro. Su patronchi literario ta similar na e despedida di Moises den Deuteronomio òf Jacob bendishonando su yunan (Génesis 47–49) òf David instruyendo Salomon (1 Krónikanan 28,29). Hesus ta konsolá Su disipelnan tokante Su partida. E ta primintí un sustituto ku ta represent’E (Spiritu Santu; Juan 14–16). E ta pronostiká ku ta bini fèrdrit (Juan 15–16), i E ta animá e disipelnan pa keda fiel (Juan 15).

Lesa Juan 13:1–20. Kiko a pasa aki, i dikon e storia akí ta asina importante? Ki lèsnan Hesus a purba siña?

Den e parti ei di mundu den tempu di Hesus, hende tabata bisti sandalia òf tabata kana pia abou. E pianan tabata bira yen di stòf i shushi. Tabata kustumber pa un sirbidó òf katibu laba pia di esnan ku bini na un komementu. Pero no tabatin niun sirbidó presente pa e funshon akí riba e anochi ku Hesus a kome Su último kuminda ku Su disipelnan promé ku Su aresto.

Pa sorpresa di tur hende, Hesus Mes a lanta for di e sena i a laba nan tur su pia. Juan 13:4,5 ta konta e akshonnan di Hesus paso pa paso. E ta ser kontá ku tantu detaye pa enfatisá ku e Maestro a realisá e akto di humildat inkreibel akí.

Kontando tokante e reakshon di Pedro, Juan 13:8–11 ta profundisá e sensashon di konsternashon i inkomprenshon di e disipelnan riba e akshonnan di Hesus. Kon Hesus, e Maestro, e Mesias, por tabata hasiendo un tarea asina humilde? Pedro a nenga di permití Hesus laba su pia, ma Hesus a bis’é ku si e no a koperá, e lo no tabatin parti ku Hesus. E ora ei Pedro a pidi pa mas, ekspresando su deseo di ta konektá totalmente ku Hesus.

E nifikashon di Hesus su akshon ta mará na ken E ta. E ta deklará den Juan 13:13 ku E ta Maestro i Señor. Esei ta loke nan tabata yam’E, i E ta indiká ku ta asina. E títulonan akí ta ekspresá outoridat i poder.

Sinembargo, Hesus ta siña ku poder i outoridat mester ser usá pa servisio, no pa eksaltashon propio. Iglesia Atventista a brasa e sentido akí di Hesus su ehèmpel, i a tuma loke ta yama korektamente e Ordenansa di Humildat komo un servisio preparatorio pa e Sena di Señor.

Kiko e Ordenansa di Humildat ta siñabo tokante sigui den e pasonan di Hesus i kon sirbi otronan humildemente?


Djaluna

2 di desèmber

Lo Mi Bini Atrobe Sigur

Lesa Juan 14:1–3. Den ki konteksto Hesus a bisa e palabranan akí?

Na final di Juan 13, Hesus ta bisa ku E ta bai (Juan 13:33). Esaki ta provoká un pregunta di Pedro tokante unda E ta bai (Juan 13:36). E disipelnan no ta komprondé ku Hesus ta papiando tokante Su morto, resurekshon, i asenshon. Pedro ta bisa ku e ta kla pa duna su bida p’E (Juan 13:37). Esaki ta momento ku Hesus ta pronostiká e negashon di Pedro (Juan 13:38).

Ta den e konteksto akí Hesus ta bisa Su disipelnan pa no laga nan kurason bira preokupá (Juan 14:1). E verbo preokupá ta ser tradusí na griego komo tarassō , ku ta nifiká agitá, perturbá, trastorná, konfundí. No ta sorprendente ku e disipelnan lo a ser konfundí ku e palabranan di Hesus.

Pero, pa kontrarestá nan temornan, E ta papia tokante e kas di Su Tata, kaminda tin hopi kamber (no manshon, sino kamber manera den un posada). E ta bai aya pa prepará un lugá pa nan. Su palabranan ta wak mas ayá di e tormenta benidero di e krus na e momento ora E lo bini bèk pa redimí Su pueblo. E ta wak e momento ora henter e tragedia ku piká akí terminá pa semper (lesa Dan. 7:27).

Hesus ta bisa: “ ‘Si Mi bai ..., lo Mi bin atrobe i risibí boso serka Mi, pa kaminda Mi ta, ei boso tambe por ta’ ” (Juan 14:3, NKJV). E ta klaramente un promesa di Su segundo binida.

Kiko ta e base pa konfiansa den e promesa ei? Hopi hende lo a bisa e kumplimentu di profesia di Beibel, i esei siguramente ta bèrdat. Pero den Juan 14:3, e base ta ser deklará di forma diferente. Den e versíkulo akí, lo Mi bin, ta en realidat den tempu presente na griego (Mi ta biniendo). Esaki ta un uso di e tempu presente na griego yamá presente futurístiko. E ta un evento di futuro ku ta papia di dje ku asina siguransa ku e ta ser deskribí komo si fuera e ta pasando kaba. Pues, ta hustu pa tradusí e frase komo: Lo Mi bini atrobe sigur.

E base di nos speransa den e regreso di nos Señor no ta simplemente kumplimentu di profesia di Beibel. E ta tambe, i mas sigur ainda, basá riba nos konfiansa den e Hende ku a hasi e promesa. El a bisa ku E lo bini bèk sigur pa Su pueblo. Nos por pone nos konfiansa den e promesa ei pa motibu di Esun ku a hasié.

Kiko e krus ta siña nos tokante e siguransa di Kristu su segundo binida? Sin e Segundo Binida, ki bon e morto di Hesus a hasi pa nos na e promé binida?


Djamars

3 di desèmber

Ami ta e Kaminda, Bèrdat, i Bida

Lesa Juan 14:5,6. Ki pregunta Tomas a hasi tokante unda Hesus tabata bai? Kon Hesus a reakshoná?

E pregunta di Tomas ta parse bastante lógiko. Si bo no sa unda un hende ta bai, kon bo por sa e kaminda pa sigui e persona ei? Hesus ta bòltu e pregunta i ta indiká ku E Mes ta e kaminda. E kaminda na kiko? E kaminda na e Tata. Den e Prólogo (Juan 1:1–18), e konekshon íntimo entre e Palabra (logos), Hesu-Kristu, i e Tata ta ser enfatisá.

Juan 1:18 ta bisa ku e unigénito (mihó tradusí aki komo úniko) Dios ta Esun ku a hasi e Tata konosí. Hasi konosí den e teksto akí ta e verbo griego exēgeomai, ku ta nifiká splika, interpretá, eksponé. Nos ta haña e palabra exegesis for di esaki. E ta nifiká resaltá e nifikashon. Pues, Hesu-Kristu ta e konekshon na e Tata, Esun ku ta splika òf interpretá e Tata na un mundu kaí. Konsekuentemente, E ta e kaminda òf berea na e Tata. Sin djE nos ta limitá den nos komprondementu.

Lesa Juan 14:7–11. Kon Hesus a klara e mal komprondementu di Felipe?

Felipe ta pidi pa mira e Tata, algu ku niun ser humano pekaminoso por hasi i biba (kompará ku Eks. 33:17–34:9, Juan 1:18). Hesus ta reprendé e falta di komprondementu i ta indiká ku si bo a mir’E, bo a mira e Tata (Juan 14:9). Konsekuentemente, ta evidente ku Hesus ta e kaminda na Dios. Sin djE, e kaminda ta bira skur i insigur. E ta e lus ku ta iluminá e kaminda na Dios.

Hesus ta uni tres término: kaminda, bèrdat, i bida. E término kaminda ta ser usá solamente den Juan 1:23 tokante Juan Boutista ku ta prepará e kaminda pa Hesus, i e ta ser usá aki den Juan 14:6. Pero bèrdat i bida ta temanan prinsipal den e Evangelio. Nos estudio riba djárason i djaweps lo enfatisá e konsepto di bèrdat, un tópiko krusial, spesialmente den un mundu kaminda e idea mes di “bèrdat” ta ser kuestioná.

Dikon ta asina trankilisante pa realisá ku Hesus ta e mihó revelashon ku nos lo tin aki di kon Dios Tata ta?


Djárason

4 di desèmber

AMI TA e Bèrdat

Lesa Juan 1:14,17; Juan 8:32; Juan 14:6; i Juan 15:26. Kon Juan ta konektá e konsepto di bèrdat direktamente na Hesus?

Bes tras bes den e Evangelio di Juan, bèrdat ta ser konektá na Hesus, na Su Tata, i na Spiritu Santu. Bèrdat ta ser konektá ku Hesus, e Palabra (logos), i ku lus, den kontraste ku skuridat (Juan 1:1–14, Juan 3:19–21). I tambe, falsedat ta ser konektá ku diabel i piká (Juan 8:44–46). Konsekuentemente, bèrdat den Juan no ta simplemente un asuntu di echo i figura. E ta envolví kosnan asina sí, pero mas ku esaki, e idea di bèrdat ta kontené un aspekto moral di fieldat na Dios i na Su boluntat.

“Tin hopi hende ku ta sklamando pa e Dios bibu, anhelando pa e presensia divino. Teorianan filosófiko òf ensayonan literario, pa briante ku nan por ta, no por satisfasé e kurason. E afirmashonnan i inventonan di hende no tin niun balor. Laga e palabra di Dios papia ku e hendenan. Laga esnan ku a tende solamente tradishonnan i teorianan i normanan humano tende bos di Esun kende Su palabra por renobá e alma na bida eterno.”—Ellen G. White, Christ’s Object Lessons, p. 40.

Pensa riba loke ta nifiká pa Hesus ta e Bèrdat. Hesus ta e logos, e Palabra ku tabata huntu ku Dios for di prinsipio i ku tabata e Kreador di tur kos kreá (Juan 1:1–4). Un ku e Tata for di eternidat pa eternidat, Hesus tin e karakterístikanan di e Tata, i pues ta e “AMI TA” tambe. Su ser no ta suheto na niun hende òf nada otro. Nada ku ta eksistí, inkluyendo konosementu, ta eksistí fuera di djE. I tur kos sí ku ta eksistí, ku tabata kreá, tabata kreá solamente pa medio di Hesus i ta eksistí solamente den djE tambe. “Pasobra pa medio di djE tur kos ku ta den shelu i riba tera a ser kreá, visibel i invisibel, sea ta trononan òf dominionan òf prinsipadonan òf podernan. Tur kos a ser kreá pa medio di djE i p’E. I E ta promé ku tur kos, i den djE tur kos ta eksistí” (Kol. 1:16,17, NKJV).

Hesus no ta simplemente e personifikashon di e bèrdat. E ta e Bèrdat. Bèrdat no ta un konsepto òf un konstrukshon. E ta un Persona!

E bèrdat, Hesu-Kristu, por ser kompará ku e solo ku ta iluminá mundu (Juan 8:12). E ta paralelo na loke C. S. Lewis a deklará tokante kristianismo: “Mi ta kere den kristianismo meskos ku mi ta kere ku solo a sali, no solamente pasobra mi ta mir’e, sino pasobra atraves di dje mi ta mira tur otro kos.”—“Is Theology Poetry?” (n. p.: Samizdat University Press, 2014), p. 15, originalmente presentá na 1944.

Ta pa medio di Hesus, e Bèrdat, nos por interpretá e mundu rònt di nos korektamente.


Djaweps

5 di desèmber

E Skrituranan i e Bèrdat

Den henter e Evangelio, Skritura ta hunga un ròl importante den konta nos tokante Esun ku ta e kaminda, bèrdat, i bida. Den tur e Evangelionan, meskos ku den henter Beibel, tantu Tèstamènt Bieu komo Nobo, e Skrituranan ta hunga un ròl klave den revelá bèrdat. Esaki ta spesialmente bèrdat ora ta trata siña nos tokante ken Hesus ta i loke El a bin hasi.

Lesa Juan 5:38–40. Kiko Hesus ta bisando aki tokante e Skrituranan?

Hesus i Su disipelnan tabata referí bes tras bes na Skritura pa afirm’E komo e Mesias. Kristu a bisa: “ ‘Si boso a kere Moises, boso lo a kereMi; pasobra el a skirbi tokante Mi. Ma si boso no ta kere su eskritonan, kon boso lo kere Mi palabranan?’ ” (Juan 5:46,47, NKJV).

Lesa Lukas 24:27. Dikon ta importante ku Hesus a mustra promé na e Skrituranan pa asina revelá e nifikashon di Su ministerio?

Na un otro kaminda, miéntras Kristu tabata sita for di e buki di Eksodo, El a bisa: “ ‘Boso no a lesa kiko a ser bisá dor di Dios ... ?’ ” (Mat. 22:31, NKJV). Zakarias a referí na e promesanan di Dios ku “El [Dios] a papia atraves di Su profetanan santu, ku tabata tei for di ora mundu a kuminsá” (Lukas 1:70, NKJV). Den su predikashi riba dia di Pentekòster, Pedro a bisa: “ ‘E Skritura akí mester a ser kumplí, ku Spiritu Santu a papia anteriormente pa medio di boka di David’ ” (Echonan 1:16, NKJV).

Beibel no ta un buki di teksto riba siensia. E no ta splika kon sples e atom òf realisá sirugia serebral. Pero e ta hasi algu ainda mas signifikante. E ta proveé e konteksto denter di kua nos universo tin nifikashon. E ta e yabi ku ta habri e porta, e lus ku ta hasi posibel pa mira. Sin dje, nos lo tabata den skuridat tokante eksistensia di Dios, Su ròl den universo, nos propio orígen, nifikashon di bida, i futuro.

Kiko ta algun bèrdatnan ku nos ta siña den Beibel ku siensia, asta den teoria, nunka por siña nos?


Djabièrnè

6 di desèmber

Mas Estudio:

Lesa Ellen G. White, “ ‘The Light of Life,’ ” p. 463–475, den The Desire of Ages; E. Edward Zinke, “The Authority of the Bible and the Certainty of the Second Coming,” The Certainty of the Second Coming (Hagerstown, MD: Review and Herald Publishing Association, 2000), p. 23–36.

Ora Hesus a bisa: “Ami ta lus di mundu”, E “tabata den e korte di e tèmpel ku tabata spesialmente konektá ku e servisionan di e Fiesta di Tabernakel. Den sentro di e korte akí tabatin dos pilá haltu, ku tabata sostené kandelarnan grandi. Despues di e sakrifisio di anochi, tur e lampinan tabata ser sendé, i nan tabata tira nan lus riba Jerusalèm. E seremonia akí tabata den konmemorashon di e pilá di lus ku a guia Israel den desierto, i tabata ser konsiderá tambe komo mustrando na e binida di e Mesias. Anochi ora e lampinan tabata ser sendé, e korte tabata un esena di gran goso....

“Den e iluminashon di Jerusalèm, e hendenan tabata ekspresá nan speransa di e binida di e Mesias pa drama Su lus riba Israel. Pero pa Hesus e esena tabatin un nifikashon mas amplio. Manera e lampinan radiante di e tèmpel tabata iluminá tur rònt di nan, asina Kristu, e fuente di lus spiritual, ta iluminá e skuridat di mundu. Sinembargo, e símbolo tabata imperfekto. E gran lus ei ku Su propio man a establesé den e shelunan tabata un representashon mas berdadero di e gloria di Su mishon.

“Tabata mainta; solo a kaba di sali riba Seru di Oleifi, i su rayonan tabata kai ku brio ku ta blèndu riba e palasionan di marmer, i tabata iluminá e oro di e murayanan di tèmpel, ora Hesus, mustrando riba dje, a bisa: ‘Ami ta lus di mundu.’ ”—Ellen G. White, The Desire of Ages, p. 463, 464.

Preguntanan pa Diskushon:
Den klas, papia tokante boso kontesta riba e pregunta final di djaweps. Kua bèrdatnan krusial ku Beibel ta siña nos no por, asta den prinsipio, siña nunka for di siensia? Por ehèmpel, e Krus? Of e Resurekshon? Of e Segundo Binida? Ki otro bèrdatnan bíbliko importante mester ser revelá na nos ku, di otro manera, nos lo no konosé nan nunka?
Pensa riba e kaida di Lucifer, un ser perfekto ku asina tantu konosementu intelektual di Dios i di kon Dios ta. I tòg, asta ku tur esei, el a rebeldiá kontra djE. Kiko esaki ta bisa nos tokante e realidat di boluntat liber, e mesun boluntat liber ku nos tin, i dikon, di momento pa momento, nos tin ku skohe pa someté e boluntat ei na Dios?