Lès 13

* 21 – 27 di yüni

Imágennan di e Fin

Sabat

21 di yüni

Lesa pa e Estudio di e Siman Akí:

Mat. 12:38–42; Jonas 3:5–10; Rev. 18:4; Dan. 5:1–31; Rev. 16:12–19; 2 Kron. 36:22,23.

Versíkulo di Memoria:

“Asina, el a bisa nan: ‘Mi ta un hebreo, i mi ta teme SEÑOR, e Dios di shelu, kende a traha laman i tera seku’ ” (Jonas 1:9, NKJV).

E siman akí lo ta nos último bista riba relatonan ku ta yuda aklará nos komprondementu di eventonan di último dia. E biaha akí nos lo wak e mishon di Jonas pa Nínive; e kaida di Babilonia; i e surgimentu di Ciro, e rei di Persia ku a libra e pueblo di Dios i a pèrmití nan regresá na e Tera Primintí.

Manera ku e otro storianan ku nos a analisá, e relatonan históriko akí tabatin un nifikashon profundo pa tur generashon. Pero tambe nan tin relevansia spesial pa e último generashonnan ku ta biba promé ku Kristu regresá. Es desir, nos por saka for di e relatonan históriko akí vários elemento ku por yuda nos komprondé mihó loke nos ta yama “bèrdat presente.”

Na mes momentu, nos mester kòrda un kos tokante tur e storianan akí ku ta parse di ta prefigurá eventonan di último dia: nos mester ta kuidadoso pa wak temanan i alushonnan amplio i no purba analisá kada detaye te na e punto di krea apsurdesnan profétiko. Manera den e parabelnan di Hesus, nos mester buska e puntonan i prinsipionan prinsipal. Nos no mester chika tur detaye ku speransa di haña algun bèrdat skondí. En kambio, nos mester buska e liñanan general, e prinsipionan; i for di esakinan nos por deskubrí elementonan relevante pa e último dianan.

* Studia e lès di e siman akí pa prepará pa Sabat, 28 di yüni.

Djadumingu

22 di yüni

E Profeta Ku Kièr

E storia di Jonas (lesa Jonas 1–4), miéntras ku e ta kòrtiku, ta duna un impakto konsiderabel. Hopi kreyente a haña reflehonan di nan mes den e profeta ku kièr akí. E storia ta kontené tambe tononan remarkabel di eventonan di futuro.

Lesa Mateo 12:38–42. Kua partinan di e storia di Jonas Hesus ta referí na dje ora E ta dirigí su mes na e eskribanan i fariseonan? Ki lèsnan tokante e huisio ta ser hañá den Su deklarashon?

Hesus a deklará ku E tabata mas grandi ku Jonas. E tabata sa ku bini na e mundu akí lo a nifiká e Krus, i tòg El a bini pa “buska i salba loke tabata pèrdí” (Lukas 19:10). Jonas a pasa tres dia den e piská grandi pa motibu di su mes pikánan; Hesus a pasa tres dia den graf pa motibu di esnan di nos. Esei ta loke tabata nesesario pa salba esnan pèrdí.

Awe, nos konosé Jonas komo un profeta ku kièr, imboluntario pa bai Nínive. For di un perspektiva humano, ta fásil pa komprondé: e asirionan a dirigí un régimen brutal. Muralnan asirio ta yená ku esenanan di krueldat inusual; pueblonan konkistá a ser matá ku e métodonan di mas kruel imaginabel. Ken lo ker a enfrentá e perspektiva di prediká arepentimentu den nan stat kapital?

Tin un momentu importante den e storia ku por mustra padilanti na e movemento di e remanente di e último dianan. Ora Jonas ser puntrá ken e ta, e ta kontestá: “Mi ta un hebreo; i mi ta teme Señor, e Dios di shelu, ku a traha laman i tera seku”, un deklarashon masha paresido na e mensahe di e promé angel (Jonas 1:9, NKJV; Rev. 14:7). En bèrdat, su énfasis riba Señor komo Esun “ku a traha laman i tera seku” ta, naturalmente, mustrando riba djE komo e Kreador. E echo akí ta fundamental pa dikon nos mester adorá E, i adorashon ta sentral pa eventonan di último dia.

Na mes momentu, nos tambe a ser enkargá ku prediká un mensahe potensialmente impopular den Babilonia spiritual. Bisa “sali for di dje, mi pueblo” (Rev. 18:4, NKJV) ta nifiká bisa mundu ku nan mester arepentí, un mensahe ku kasi semper a provoká un reakshon negativo di hopi hende, asta ora e ta ser entregá na e manera mas amabel posibel. Kua di nos, ora nos ta testifiká, no a yega di risibí kontestanan negativo, òf asta hostil? E ta djis bin ku e trabou.

Kuantu di Jonas bo ta haña den bo mes? Kon bo por bai mas ayá di e aktitut robes akí?


Djaluna

23 di yüni

Un Obra di Arepentimentu

Jonas tabatin un mensahe masha distinto pa e hendenan di Nínive. “I Jonas a kuminsá drenta e stat riba e promé dia di e kaminata. Despues el a grita i a bisa: ‘Kuarenta dia mas, i Nínive lo ser destruí!’ ” (Jonas 3:4, NKJV). Ta parse basta kla: e lugá tabata kondená. Al fin i al kabo, esei no tabata un palabra direktamente di un profeta di Señor?

Sinembargo, kiko a pasa ku Nínive?

Lesa Jonas 3:5–10. Dikon e profesia akí no a kumpli?

Sí, henter e stat a arepentí, i e desaster pronostisá a ser evitá, por lo ménos pa un tempu. “Nan destino a ser evitá, e Dios di Israel a ser halsá i honrá den henter e mundu pagano, i Su lei a ser reverensiá. Ta te hopi aña despues Nínive a bira víktima di e nashonnan rònt di dje, pa motibu ku el a lubidá riba Dios i pa medio di orguyo i gabamentu.”—Ellen G. White, Prophets and Kings, p. 271.

Nos por spera algu manera esaki den e último dianan, ku e último mensahe na e mundu kaí? Si, i nò. Es desir, lo tin, tur kaminda na mundu, hopi hende ku ta hasi kaso di e yamada: “Sali for di dje, mi pueblo, pa boso no kompartí den su pikánan, i pa boso no risibí di su plaganan” (Rev. 18:4, NKJV). Tur kaminda na mundu, hende lo tuma nan posishon i, den desafio di e bestia, lo “warda e mandamentunan di Dios, i e fe di Hesus” (Rev. 14:12). E hendenan akí, meskos ku esnan na Nínive, lo ser librá di e huisio ku ta kai riba esnan pèrdí.

Algun profesia, manera Dios su anunsio ku Nínive lo a ser destruí, ta kondishonal. (Nínive lo a ser destruí a ménos ku e pueblo bira for di nan maldat [lesa Jer. 18:7–10].) Sinembargo, algun profesia no ta bini ku e kondishonnan akí. Nan ta bai ser kumplí, sin importá e kontesta humano. E profesianan mesiániko di e promé i segundo binida di Kristu, e marka di e bestia, e dramamentu di e plaganan, persekushon di tempu di fin, esakinan no ta kondishonal; nan lo tuma lugá sin importá kiko hende hasi. Loke hende hasi, i e eskohonan ku nan ta hasi, lo determiná en kambio na ki banda nan lo ta segun ku eventonan final, pronostiká dor di e profetanan, ta desaroyá.

Ki eskohonan bo ta hasiendo awor ku lo por yuda determiná ki eskohonan lo bo hasi ora e asuntu di adorá Dios òf e imágen surgi riba mundu?


Djamars

24 di yüni

E Fiesta di Belsasar

Despues ku e stat di Nínive a ser humiliá (612 B.C.) dor di un ehérsito di koalishon ku a inkluí tantu medo- komo babilonionan (liderá pa tata di Nabukodonosor), e stat di Babilonia a eksperensiá un rebibamentu, manera e stat no a mira for di e dianan di Hammurabi, nan gran dunadó di lei. Bou di Nabukodonosor, kende awor tabata liber di e problema di invashonnan asirio, e stat di Babilonia a krese den rikesa i influensia, te na e punto ku e nashonnan bisiña no tabatin masha opshon ku rekonosé su dominio ku mala gana. E tabata reina di mundu, i nashonnan ku tabata deseá di prosperá a deklará nan lealtat na dje.

Mientrastantu, te asina leu ku nos por bisa, Nabukodonosor a muri komo un kreyente, profesando ku e Dios di Daniel tabata, enbèrdat, e gobernante legítimo di tur nashon (Dan. 4:34–37). E siguiente relato ku Daniel ta proveé ta esun di su susesor, e viseregente Belsasar.

Lesa Daniel 5:1–31. Ki mensahenan spiritual importante nos por saka for di e relato akí? Kiko finalmente a pone Belsasar trompeká?

Kisas e parti di mas tristu, di mas trágiko di e relato akí ta ser hañá den Daniel 5:22. Despues di a konta e rei e kaida i despues e restourashon di Nabukodonosor, Daniel ta bis’é: “Ma abo, su yu, Belsasar, no a humiliá bo kurason, ounke bo tabata sa tur esaki” (NKJV). Es desir, aunke e tabatin e oportunidat di konosé e bèrdat, aunke e por a asta presensiá personalmente loke a pasa ku Nabukodonosor, el a skohe pa ignorá e susesonan akí i, en kambio, a sigui e mesun rumbo ku a trese su predesesor asina tantu problema.

Manera Nabukodonosor a hasi dor di lanta e estatua di oro, Belsasar tabata desafiá abiertamente loke e Dios di Daniel a pronostiká. Dor di usa e artíkulonan di tèmpel na un manera profano, probablemente e tabata enfatisá e echo ku Babilonia a konkistá e hudiunan i awor tabata poseé e artíkulonan religioso di nan Dios. Ku otro palabra, nan tabatin supremasia ainda riba e Dios akí kende a pronostiká nan destrukhon.

E tabata, enbèrdat, un akto di desafio total, aunke Belsasar tabatin mas ku sufisiente evidensia, prueba, pa sa mihó. E tabatin sufisiente konosementu di kabes pa sa e bèrdat; e problema, en kambio, tabata su kurason. Den e último dianan, segun ku e krísis final ta estayá riba mundu, hende lo ser duná e oportunidat pa konosé e bèrdat tambe. Loke ta determiná nan eskoho, meskos ku Belsasar, lo ta nan kurason.


Djárason

25 di yüni

E Sekamentu di Eufrates

Un di e puntonan fuerte di Babilonia tabata e manera ku Riu Eufrates tabata kore bou di su murayanan, i tabata proveé e stat ku un suministro ilimitá di awa. El a proba tambe di ta su debilidat. Nitocris, un reina babilóniko antiguo, a krea obranan di tera kantu di e riu pa desaroy’é komo un ruta pa e stat. Den e proseso, ela desviá e riu manda den un pantano pa permití e obreronan traha kómodamente. Ciro a realisá ku e por a hasi e mesun kos: seka Eufrates sufisiente pa e por a marcha ku su trupanan kómodamente bou di e muraya. Unabes paden di e murayanan di e stat, el a haña e murayanan di defensa ku tabata sigui e riu dor di e stat sin vigilansia, i e stat a kai den un solo anochi. E historiadó griego antiguo Herodotus ta bisa nos ku “esnan ku tabata biba den sentro di Babilonia no tabatin niun idea ku e suburbionan a kai, pasobra tabata un tempu di fiesta, i tur hende tabata baila, i entregá nan mes den plaser.”—Herodotus, The Histories, trad. Tom Holland (New York: Penguin, 2015), p. 94. Por tin kualke duda ku esaki ta e mesun fiesta manera ta ser deskribí den Daniel 5?

Lesa Daniel 5:18–31 i Revelashon 16:12–19. Ki paralelonan bo ta haña entre algun di e plaganan di Revelashon i e storia di e kaida di Babilonia?

Ora Hesus ta splika kon diserní e señalnan di tempu, El a spièrta Su disipelnan: “Vigilá antó, pasobra boso no sa ki ora boso Señor ta bini. Ma sa esaki, ku si e doño di kas tabata sa ki ora e ladron lo a bini, e lo a vigilá i no a pèrmití pa kibra drenta den su kas” (Mat. 24:44, NKJV). Meskos ku den e kaida di Babilonia, e aparishon repentino di Kristu lo kohe Babilonia moderno di sorpresa. E no tin mester di ta asina, sinembargo; nos a ser duná amplio evidensia di e pronto binida di Hesus den un multitut di profesianan detayá.

Mundu lo no ser kohé pa sorpresa djis pasobra e ta ignorante di loke Dios a pronostiká; e lo keda sorprendí pasobra el a skohe pa no kere loke Dios a bisa ku lo a sosodé.

Lesa Revelashon 16:15. Asta meimei di e spièrtamentunan di tempu di fin akí, kua mensahe di evangelio ta ser hañá einan? Kiko ta nifiká pa no “kana sunú”?


Djaweps

26 di yüni

Ciro, e Ungí

Ora Ciro a sakia e stat di Babilonia, e añanan di koutiverio pa e pueblo di Dios a terminá, i e personan a pèrmití e hudiunan bolbe na e Tera Priminti i rekonstruí e tèmpel. Bou di Ciro, e imperio perso a bira esun di mas grandi den historia, ku loke e historiadó Tom Holland ta yama “e aglomerashon di teritorionan di mas grandi ku mundo a yega di mira.”—Dominion (New York: Basic Books, 2019), p. 25.

Manera tabata kustumber meimei di e personan, Ciro tabata asta ser yamá “e Gran Rei” òf “Rei di reinan.”

Ciro ta prefigurá loke lo sosodé ora Kristu regresá pa Su iglesia: E ta e Rei ku ta bini for di ost (kompará ku Mat. 24:27), hasiendo guera kontra Babilonia, i liberando Su pueblo finalmente pa skapa for di Babilonia i regresá na e Tera di Promesa. (Lesa Rev. 19:11–16.) Esaki ta e motibu pakiko Dios ta referí na Ciro komo “Su ungí” (Isa. 45:1, NKJV); no solamente e perso famoso akí a liberá e pueblo di Dios, sino su kampaña kontra Babilonia ta tambe un tipo di e segundo binida di Kristu.

Lesa 2 Krónikanan 36:22,23. Den ki formanan e storia di Ciro ta paralelo na esun di Nabukodonosor? Den ki forma e ta diferensiá? Kiko ta nifikashon di e dekreto? Al fin i al kabo, kon el a impaktá henter e promé binida di Hesus siglonan despues?

E órden original di e bukinan di Tèstamènt Bieu a ser kambiá den nos tempu pa terminá ku Malakias, pero originalmente, ta aki ta kaminda Tèstamènt Bieu a kaba, ku e deklarashon akí di Ciro. E siguiente episodio den e kanòn di Skritura lo tabata Mateo, ku ta kuminsá ku e nasementu di Kristu, e antitípiko Ciro. Ciro lo a orkestrá e rekonstrukshon di e tèmpel terenal; Hesus lo a inougurá Su ministerio den e santuario selestial, loke ta hiba na Su regreso i nos liberashon.

Ciro, naturalmente, no tabata un representashon perfekto di Kristu; ningun tipo ta kuadra perfektamente ku antitipo, i nos mester ta kuidadoso pa no lesa demasiado den kada detaye chikitu. No opstante, e ta funshoná ampliamente komo un tipo di “Salbador.”

Ki fasinante ta ku Dios lo a usa un rei pagano na un manera asina remarkabel pa hasi Su boluntat. Apesar di kon kosnan ta parse nos di pafó, kon nos por siña e bèrdat ku, riba término largu, Señor ta bai okashoná eventonan di tempu di fin manera a ser profetisá?


Djabièrnè

27 di yüni

Lesa Ellen G. White, “The Unseen Watcher,” p. 535–538, den Prophets and Kings.

“Kada nashon ku a subi e esenario di akshon a ser pèrmití pa okupá su lugá riba tera, pa e echo por ser determiná si e lo kumpli ku e propósitonan di e Vigilante i Esun Santu. Profesia a deskribí e surgimentu i progreso di e imperionan grandi di mundu: Babilonia, Medo-Persia, Gresia i Roma. Ku kada un di esakinan, manera ku e nashonnan di ménos poder, historia a ripití su mes. Kada un tabatin su periodo di prueba; kada un a frakasá, su gloria a disparsé, su poder a bai. Miéntras ku nashonnan a rechasá e prinsipionan di Dios, i den e rechaso akí a kousa nan propio ruina, tòg un propósito dominante i divino a obra klaramente atraves di siglonan.”—Ellen G. White, Prophets and Kings, p. 535.

Den Jeremias 18, Jeremias ta opservá un alfarero hasiendo loke un alfarero ta hasi: basha i forma loke ku e ta trahando riba dje. Ta e imágennan akí, esun di un alfarero ku ta forma su klei, Dios ta usa pa splika e prinsipio di kondishonalidat den profesia bíbliko. I djis pa sigurá ku nos ta komprondé, Señor ta papia atraves di Jeremias, bisando: “Na momentu ku Mi papia tokante un nashon i tokante un reino, pa rank’é afó, pa tumb’é i pa destruyé, si e nashon di ken mi a papia bira for di su maldat, lo Mi arepentí di e desaster ku Mi a pensa pa trese riba dje. I na momentu ku Mi papia tokante un nashon i tokante un reino, pa edifik'é òf pa plant'é, si e hasi maldat den Mi bista pa asina e no obedesé Mi bos, e ora ei lo Mi arepentí di e bondat ku kua lo Mi a benefisi’é” (Jer. 18:7–10, NKJV).

Preguntanan pa Diskushon:
Pensa riba e deklarashon di Hesus ku e huisio lo ta mas fásil pa Nínive ku pa e pueblo di Dios ku a desviá for di e bèrdat. (Lesa Mat. 12:39–42.) Ki lès e iglesia di Dios por saka for di e spièrtamentu akí?
Tuma nota di e deklarashon di Ellen G. White ku, ku kada imperio ku ta sigui, “historia a ripití su mes.”—Ellen G. White, Prophets and Kings, p. 535. Kiko bo ta mira komo hilunan komun entre tur e imperionan menshoná den profesia? Na ki manera nan a sigui e mesun kaminda profétiko? Kon nos mundu aktual ta siguiendo nan tambe?
Pensa riba e idea ku hopi bes no ta e mente, e intelekto, ta tene hende for di fe, sino e kurason. Kon e konosementu akí lo por impaktá e manera ku bo ta duna testimonio na otronan?