Lès 12

* 13 - 19 di desèmber

Dios ta Fiel!

Sabat

13 di desèmber

Lesa pa e Estudio di e Siman Akí:

Jos. 21:43-45; 2im. 2:11-13; Josué 23; Rev. 14:10-19; Deut. 6:5

Versíkulo di Memoria:

“Ni un palabra di tur e bon promesanan ku SEÑOR a hasi na e kas di Israel a frakasá, tur a sosodé” (Josué 21:45, ESV).

Ora John F. Kennedy a dirigí su mes na Merka na su inougurashon, dia 20 di yanüari 1961, su diskurso tabata solamente 1.366 palabra, pero el a laga un marka inolvidabel riba e mente merikano. Segun ku el a enkurashá su pais pa enfoká riba nan responsabilidatnan en bes di nan privilegionan, el a bisa: “Ku un bon konsenshi komo nos úniko rekompensa sigur, ku historia komo e hues final di nos echonan, laga nos bai dilanti pa dirigí e tera ku nos ta stima, pidiendo Su bendishon i Su yudansa, pero sabiendo ku aki riba tera e obra di Dios mester ta berdaderamente di nos mes.”

Segun ku Josué, e lider ansiano di e israelitanan, a sinti ku e tabata yegando e fin di su bida, el a disidí di dirigí su mes na e lidernan di e nashon i e israelitanan (Josué 23 i 24). Josué 23 ta enfoká mas riba futuro i riba kon adorá Dios: eksklusivamente. Josué 24 ta repasá e aktonan fiel di Dios den pasado, ku e propósito pa tuma un desishon tokante ken so meresé di ser adorá: Yahweh.

E siman akí nos lo studia huntu e promé diskurso di Josué, den kua e ta tira un bista bèk riba e viktorianan di Israel, pero na mes momentu ta trasa e kaminda di futuro éksito pa Israel.

* Studia e lès di e siman akí pa prepará pa Sabat, 20 di desèmber.

Djadumingu

14 di desèmber

Tur kos a Sosodé

Den Josué 21:43-45, ki kuadro e buki ta pinta di Dios? Kon e palabranan akí ta apliká no solamente na e Tera Primintí históriko sino tambe na e realidat di nos salbashon (2 Tim. 2:11-13)?

E versíkulonan aki ta konstituí e kulminashon di e buki i su resúmen teológiko. Nan ta destaká un di e temanan prinsipal di henter e buki: e fieldat di e aliansa di Yahweh, kende ta kumpli ku Su promesanan i Su huramentunan. E sekshon kòrtiku akí ta resumí tambe henter e kontenido di e buki te awor. Josué 21:43 ta papia di e alokashon i establesimentu di e tera (Josué kapítulonan 13-21), miéntras ku Josué 21:44 ta referí na viktorianan ganá riba e enemigunan i kontrol optené riba e tera (Josué kapítulonan 1-12). Tur e retrospektiva akí ta ser mirá atraves di e prisma di e fieldat di Dios. E israelitanan mester kòrda semper ku nunka nan por reklamá e viktorianan riba nan enemigunan òf e tera komo nan herensia, eksepto pa medio di e lealtat di Dios na Su palabra duná.

El a duna “henter e tera” (Jos. 21:43, NKJV, énfasis agregá), a entregá “tur nan enemigunan den nan man” (Jos. 21:44, NKJV, énfasis suministrá), i di akuerdo ku “tur loke El a hura” (Jos. 21:44, NKJV, énfasis suministrá), “tur kos a sosodé” (Jos. 14:25. NKJV, énfasis suministrá). E uso ripití di e palabra kol, “tur,” seis biaha den tres versíkulo (Jos. 21:43-45), ta enfatisá un biaha mas e bèrdat ku e tera ta e regalo di Yahweh, i Israel no por tuma ningun mérito pa risibí esaki. Tabata Señor kende a hura di “duna” e tera i ku “a entregá” nan enemigunan den nan man.

Tur e éksito di Israel mester ser atribuí solamente na e inisiativa i konfiabilidat divino di Dios. Esaki ta igualmente bèrdat tokante nos salbashon: “Pasobra pa grasia boso a ser salbá pa medio di fe. I esaki no ta di boso mes obra, e ta e don di Dios, no un resultado di obranan, pa niun hende gaba” (Efe. 2:8-9, ESV).

En bèrdat, enfatisando e fieldat di Dios, Pablo a skirbi tambe: “E dicho ta digno di konfiansa, pasobra: Si nos a muri kunE, nos lo biba huntu kunE tambe; si nos perseverá, nos lo reina kunE tambe; si nos nengu’E, e tambe lo nenga nos; si nos ta infiel, E ta keda fiel, pasobra E no por nenga Su mes” (2 Tim. 2:11-13, ESV).

Kon Dios su fieldat den kumpli ku Su promesanan ta duna nos konfiansa ku ningun di Su promesanan pa futuro lo frakasá? (Lesa 1 Kor. 10:13, 2 Kor. 1:18-20.)


Djaluna

15 di desèmber

Un Señal di Preokupashon

E konklushon glorioso di henter e sekshon (Jos. 21:43-45) ta karga denter di dje e kondishon kumplí di obediensia. Eksito nunka mester ser tumá pa algu normal; semper e ta konektá na obediensia na e Palabra di Dios. Pues, e asignashon di e tereno, ademas di ta e muestra di Dios su fieldat na Israel (Neh. 9:8), ta krea espasio pa un futuro desaroyo habrí basá riba e aktitut di Israel. Israel lo por sigurá loke a ser lográ?

Lesa Josué 23:1-5. Kua ta e puntonan di enfoke prinsipal di Josué su introdukshon?

E diskurso di Josué ta move for di e oradó bieu i di edat (enfatisá dos biaha) na e públiko ku lo mester sigui ku e mishon konfiá na nan dor di Dios. E ta deskribí kon e konkista di e tera tabata posibel: Señor a bringa pa nan. Aunke, pa motibu di nan infieldat i inkredulidat, e israelitanan mester tabata envolví den guera despues di e Eksodo, no tabata pa medio di nan poder militar sino pa medio di intervenshon di Dios ku nan a logra di poseé e tera.

Dios a duna Israel sosiegu for di su enemigunan, pero a sobra algun nashon ku ainda mester ser desapropiá. Viktoria no ta un realidat realisá, inkambiabel pa Israel sino un posibilidat semper presente dor di dependensia konstante den fieldat riba e yudansa disponibel di Dios.

Kiko ta e similitut entre kon e israelitanan a konkistá Canaan bou di liderazgo di Josué i e manera ku kristiannan awe por biba un bida spiritual viktorioso? Lesa Jos. 23:10, Kol. 2:15, 2 Kor. 10:3-5, Efe. 6:11-18.


Djamars

16 di desèmber

Límitenan Kla

Usando e mesun palabranan ku a ser dirigí na dje na kuminsamentu di e buki (Jos. 1:7-8), Josué ta deklará ku e tarea ku tabata spera Israel no ta prinsipalmente di naturalesa militar. E ta spiritual. E tin di haber ku obediensia na e boluntat revelá di Dios den e Torah.

Dikon bo ta kere ku Josué a tuma un posishon asina fuerte tokante e relashonnan di Israel ku e nashonnan rònt di dje? (Jos. 23:6-8,12,13).

E peliger ku Israel ta enfrentá no ta e menasa di e enemistat di e nashonnan restante sino e riesgo di nan amistat. Nan armanan kisas no ta representá ningun desafio pa Israel; sinembargo, nan ideologia i balornan (òf kontra-balornan) lo por proba di ta mas dañino ku kualke forsa militar. Josué ta hala atenshon di e lidernan na e echo krusial ku e konflikto ku nan tabata envolví aden ta promé, i finalmente, spiritual. P’esei, Israel tin ku mantené su identidat úniko.

E prohibishon di invoká e nòmber di un dios, hura p’e i sirbié òf bùig p’e tin di haber ku idolatria. Den Oriente Serkano antiguo, e nòmbernan di un deidat tabata representá su presensia i poder. Invoká òf menshoná nòmbernan di diosnan strañero den saludonan di tur dia òf transakshonnan komersial tabata nifiká rekonosé nan outoridat i tabata yuda hiba e israelitanan na buska nan poder den tempu di nesesidat (kompará ku Huesnan 2:1-3,11-13).

E peliger di matrimonio miksto ku e kananeonan restante a konsistí den pèrdè e puresa spiritual di Israel. E intenshon di e atvertensia di Josué no ta pa promové puresa rasial òf étniko, sino mas bien pa evitá idolatria, ku por hiba na e kolapso spiritual di Israel. E kaso di Salomon ta un ehèmpel dramátiko di e konsekuensianan spiritual tristu di matrimonio miksto (1 Reinan 3:1, 1 Reinan 11:1-8); den Tèstamènt Nobo, kristiannan ta ser atvertí abiertamente kontra buska relashonnan matrimonial ku no-kreyentenan (2 Kor. 6:14), aunke, den kaso di matrimonionan eksistente, Pablo no ta konsehá divorsio for di e kasá inkrédulo sino ta yama nan pa biba un bida kristian ehemplar ku e speransa di gana e kasá pa Señor (1 Kor. 7:12-16).

Josué su spièrtamentu kontra asosiashonnan dañino ta hiba inevitablemente na e pregunta di e relashon di e kristian ku e “mundu.” Kon nos por haña un relashon balansá ku e sosiedat ku ta rondoná nos?


Djárason

17 di desèmber

E Furia di Señor

Kon nos mester interpretá e deskripshonnan di Dios Su furia i hustisia retributivo den Josué (Jos. 23:15-16) i otro kaminda den Skritura? (Lesa tambe Num. 11:33; 2 Kron. 36:16; Rev. 14:10-19; Rev. 15:1.)

Israel ya a eksperensiá e furia di Señor durante e peregrinashonnan den desierto (Num. 11:33, Num. 12:9), i tambe den e Tera Primintí (Jos. 7:1), i tabata kompletamente konsiente di e konsekuensianan di provoká e furia di Yahweh dor di kibra e pakto flagrantemente. E versíkulonan akí ta representá e kulminashon di e severidat di e retórika di Josué. Ta spantoso pa tende ku Señor lo destruí Israel, ya ku e mesun término a ser usá anteriormente pa referí na e anikilashon di e kananeonan. Mes sigur ku e promesanan di Señor a ser kumplí fielmente tokante e bendishon di Israel, e maldishonnan di e pakto (Levítiko 26, Deuteronomio 28) tambe lo bira bèrdat si e israelitanan rechasá e pakto. Den lus di e desapropiashon i destrukshon di e kananeonan, e versíkulonan akí ta demostrá un biaha mas ku Yahweh ta finalmente e hues di henter e tera. E ta deklará guera kontra piká, irespekto unda e ta ser hañá. Israel no a ser santifiká, i no a atkerí méritonan spesial, pa medio di partisipashon den guera santu mas ku nashonnan pagano a hasi ora nan a bira despues e medio di huisio di Yahweh kontra e nashon skohí.

E ta sinta denter di e poder di eskoho di Israel pa hasi e siguridatnan glorioso di pasado e fundeshi pa enfrentá futuro.

Na promé bista, e siñansa bíbliko riba e furia di Dios ta parse di ta inkompatibel ku e afirmashon ku Dios ta amor (Juan 3:16, 1 Juan 4:8). Sinembargo, ta eksaktamente den lus di e furia di Dios ku e doktrina bíbliko di e amor di Dios ta bira ainda mas relevante. Na promé lugá, Beibel ta presentá Dios komo amoroso, ku pasenshi, apnegá i kla pa pordoná (Eks. 34:6, Mik. 7:18). Sinembargo, den konteksto di un mundu afektá pa piká, e furia di Señor ta e aktitut di Su santidat i hustisia ora e ser konfrontá ku piká i maldat. Su furia nunka ta un reakshon eksagerá emoshonal, vengativo, impredesibel. Tèstamènt Nobo ta siña ku Kristu a bira piká pa nos (2 Kor. 5:21), i, pa medio di Su morto, nos a ser rekonsiliá ku Dios (Rom. 5:10). Ken ku kere den djE lo no tin ku enfrentá e furia di Dios (Juan 3:36, Efe. 2:3, 1 Tes. 1:10). E konsepto di e furia di Dios ta presentá Dios komo e hues hustu di universo i Esun ku ta sostené e kousa di hustisia (Salmo 7:11, Salmo 50:6, 2 Tim. 4:8).


Djaweps

18 di desèmber

Pega na Dios

E úniko manera ku Israel lo por evitá e tentashon di idolatria i e furia di Dios no ta dor di kòrda konstantemente e “no mesternan” di e pakto, sino dor di fomentá un lealtat konsiente i konsistente na Señor. E mesun verbo, “pega” na Señor (lesa Deut. 4:4), ta ser usá tambe pa deskribí e pakto matrimonial ku tabata destiná entre esposa i esposo (Gen. 2:24) òf e lealtat di Ruth na Naomi (Ruth. 1:14). Ta importante pa nota ku, segun e evaluashon di Josué, tal fieldat a karakterisá Israel komo un nashon “te dia di awe.” Desafortunadamente, e mesun afirmashon lo no ta bèrdat pa periodonan mas despues di e historia di Israel, manera e buki di Huesnan lamentablemente ta demostrá (Huesnan 2:2-7, 11; Huesnan 3:7-12; Huesnan 4:1, etc.)

Josué ta hasi un apelashon na Israel pa stima Señor nan Dios (Jos. 23:11; kompará ku Deut. 6:5). Amor no por ser fòrsá; di otro manera, e lo stòp di ta loke e ta esensialmente. Sinembargo, den ki sentido amor por ser demandá?

Pa Israel por disfrutá kontinuamente di e bendishonnan di e pakto, nan lo tin ku keda leal na Dios. E hebreo ta sumamente enfátiko: “Sea masha kuidadoso pa motibu di bo mes alma.” E palabra ’ahabah, “amor,” por referí na un ekstenshon amplio di afektonan humano, inkluyendo apego amistoso, intimidat seksual, ternura materno, amor romántiko, i lealtat na Dios. Si nos komprondé amor pa Dios komo un kompromiso konsiente i deboshon na djE, e por ser imponé sin violá su berdadero naturalesa (kompará ku Juan 13:34). Dios semper tabata ke pa obediensia na Su mandamentunan lo a brota for di un relashon personal kunE (Eks. 19:4 [“Mi . . . a trese boso serka Mi mes,” NKJV], Deut. 6:5, kompará ku Mat. 22:37) basá riba loke El a hasi pa nan den Su gran mizerikòrdia i amor.

E mandamentu pa stima Dios ta ekspresá tambe e naturalesa mutuo, pero no simétriko, di amor divino. Dios ta deseá di drenta den un relashon íntimo i personal ku kada persona ku korespondé Su amor. Pues, Su amor universal pa tur hende ta konstituí e kuadro pa e manifestashon di nos amor mutuo i boluntario.

Hesus a duna un mandamentu nobo na Su disipelnan. Den ki sentido e mandamentu akí tabata nobo i bieu na mes momentu? Lesa Juan 13:34, Juan 15:17, i 1 Juan 3:11; kompará ku Lev. 19:18.


Djabièrnè

19 di desèmber

Lesa Ellen G. White, “The Last Words of Joshua,” p. 521, 522, den Patriarchs and Prophets.

“Satanas ta gaña hopi hende ku e teoria plousibel ku e amor di Dios pa Su pueblo ta asina grandi ku E lo diskulpá piká den nan; e ta representá ku miéntras e menasanan di e palabra di Dios mester sirbi un sierto propósito den Su gobièrnu moral, nunka nan lo kumpli literalmente. Pero den tur Su trato ku Su kriaturanan Dios a mantené e prinsipionan di hustisia dor di revelá piká den su berdadero karakter, dor di demostrá ku su resultado sigur ta mizeria i morto. E pordon inkondishonal di piká nunka no tabata, i nunka lo ta. Un pordon asina lo mustra e abandono di e prinsipionan di hustisia, ku ta e fundeshi mes di e gobièrnu di Dios. E lo yena e universo no kaí ku konsternashon. Dios fielmente a señalá e resultadonan di piká, i, si e spièrtamentunan akí no tabata berdadero, kon nos por tabata sigur ku Su promesanan lo a ser kumplí? E asina yamá benevolensia ei ku lo a pone hustisia un banda no ta benevolensia sino debilidat.

“Dios ta e dunadó di bida. For di prinsipio tur Su leinan a ser ordená pa bida. Pero piká a penetrá e òrdu ku Dios a establesé, i desakuerdo a sigui. Tanten ku piká ta eksistí, sufrimentu i morto ta inevitabel. Ta solamente pasobra e Redentor a karga e maldishon di piká na nos fabor ku hende por spera di skapa, den su mes persona, su resultadonan teribel.”—Ellen G. White, Patriarchs and Prophets, p. 522

Preguntanan pa Diskushon:
Repasá e evidensia di e fieldat di Dios den bo bida. Na kiko bo por mustra? Na mes momentu, kon bo ta reakshoná ora kosnan no a bai manera bo a spera òf a hasi orashon p’e, òf ora promesanan reklamá ta ser kumplí ku silensio?
Diskutí e siñansa bíbliko tokante e furia di Dios. Kon lo bo presentá e furia di Señor komo parti di e bon notisia?
Ki prinsipionan bo por saka for di e lès di e siman akí relashoná ku asosiashon ku no-kreyentenan? Kon nos por balansá tin límitenan kla pa loke ta trata nos prinsipionan i práktikanan miéntras nos ta meskla ku hende pa sirbi nan i pa wak pa nan bienestar?
Kua ta algun di e opstákulonan ku ta strobabo di pega na Señor ku henter bo kurason?