Lès 13

* 20 - 26 di desèmber

Skohe Awe!

Sabat

20 di desèmber

Lesa pa e Estudio di e Siman Akí:

Josué 24; Gen. 12:7; Deut. 17:19; Deut. 5:6; 1 Reinan 11:2-4; 9; 2 Tim. 4:7-8

Versíkulo di Memoria:

“I si ta parse malu pa boso sirbi SEÑOR, skohe pa boso mes awe ken boso lo sirbi. . . . Pero pa loke ta ami i mi kas, nos lo sirbi SEÑOR” (Josué 24:15, NKJV).

E último kapítulo di Josué ta poné den konteksto di un seremonia di renobashon di pakto, pero e biaha akí kondusí pa e lider di Israel di edat avansá. Aunke no ta un pakto mes sino mas bien un rapòrt di un seremonia di renobashon di pakto, e kapítulo tin e elementonan di tratadonan di suzerania di Oriente Serkano antiguo:
  1. un preámbulo den kua e suzerano, e inisiadó di e tratado, ta ser identifiká;
  2. e prólogo históriko, ku ta deskribí e relashon entre e chief i e vasayo;
  3. e stipulashonnan di e pakto ku ta pidi e vasayo pa manifestá lealtat total na e suzerano basá riba, i motivá pa, gratitut;
  4. bendishonnan pa obediensia i maldishonnan pa kibra e pakto;
  5. testigunan di e promesa di e vasayo;
  6. deposishon di e dokumento pa futuro lesamentu; i
  7. ratifikashon di e pakto.

Josué ta serka di fin di su bida; no tin niun remplaso na horizonte. E renobashon di e pakto ta un rekordatorio pa Israel ku nan rei ta Yahweh Mes i ku, si nan keda leal na djE, nan lo disfrutá di Su protekshon. Israel no tin mester di un rei humano. Komo un nashon teokrátiko, nan mester tene den mente semper ku nan úniko rei ta Señor.

* Studia e lès di e siman akí pa prepará pa Sabat, 27 di desèmber.

Djadumingu

21 di desèmber

Bo Tabata Einan!

“E ora ei Josué a reuní tur e tribunan di Israel na Shechem i a yama e ansianonan di Israel, pa nan kabesnan, nan huesnan i nan ofisialnan; i nan a presentá nan mes dilanti di Dios” (Jos. 24:1, NKJV).

Shechem tabata e lugá kaminda Abraham a traha un altar na su yegada den e tera, i kaminda Dios a dun'é e promesa di e tera pa promé biaha (Gen. 12:6-7). Awor, ora e promesanan duná na Abraham a ser kumplí, Israel ta renobá e pakto ku Dios na e mesun lugá kaminda e promé promesa a ser duná. E apelashon di Josué ta rekordá e palabranan di Jacob pa “kita e diosnan strañero ku ta meimei di boso” (Jos. 24:23, NKJV; kompará ku Gen. 35:2-4). E geografia di e evento riba su mes ta transmití e yamada pa demostrá lealtat indiviso na Señor, rechasando tur otro “dios.”

Lesa Josué 24:2-13. Kiko ta e enfoke prinsipal di e mensahe di Dios na Israel?

Dios ta e tema prinsipal di e pasado revisá: “Mi a tuma,” “Mi a duna,” “Mi a manda,” “Mi a plaga,” “Mi a hasi,” “Mi a saka boso,” “Mi a libra boso,” etc. Israel no ta e protagonista prinsipal di e narativo sino mas bien su opheto. Ta Dios a krea Israel. Si Dios no a intervení den bida di Abraham, nan lo tabata sirbi e mesun ídolonan.

Israel su eksistensia komo nashon no ta mérito di ningun di su antepasadonan sino e obra eksklusivo di e grasia di Dios. E echo ku e israelitanan ta establesé den e tera no ta un motibu pa gaba sino e motibu mes pakiko nan mester sirbi Dios. E diskurso di Señor ta kontené un kambio ku ta sosodé sinku biaha entre “abo” i “nan” (e tatanan). E tatanan i e generashon akí na Shechem ta ser tratá komo un.

Josué ta buskando pa mustra loke Moises a afirmá kaba den Deuteronomio 5:3, ku Señor no a sera e pakto solamente ku e tatanan sino ku tur esnan presente na e momentu di Josué su diskurso. E gran mayoria einan awor no a eksperensiá e Eksodo. No ta nan “tur” tabata na Horeb. Sinembargo, Josué ta bisa ku nan tur tabata einan.

Brevemente, e lèsnan di pasado mester ser apropiá pa kada generashon nobo. E Dios ku a traha pa e antepasadonan den pasado ta kla pa aktua na nòmber di e generashon presente.

Kua ta maneranan den kua nos, komo iglesia, por tin un mihó sentido di responsabilidat korporativo, esta, kapta e idea ku loke nos ta hasi ta impaktá tur hende den iglesia?


Djaluna

22 di desèmber

Den Sinseridat i Bèrdat

Kiko Josué a apelá e israelitanan na dje pa hasi? (Jos. 24:14-15). Kiko ta nifiká sirbi Señor den sinseridat i den bèrdat?

E apelashon di Josué ta ekspresá klaramente e echo ku Israel tin ku disidí pa sea, atraves di lealtat na nan Kreador, mantené nan unikidat i biba den e tera, òf kai bèk den e echo di ta un entre hopi pueblo idólatra, sin identidat, propósito òf mishon kla. E eskoho ta di nan. Josué su apelashon ta dòbel: Israel mester teme Señor i sirbiE “den sinseridat i den bèrdat.”

Teme Señor no ta nifiká un bida di temblamentu perpetuo i insiguridat emoshonal. E ta referí mas bien na e reverensia i temor ku ta surgi for di rekonosementu di e grandesa, santidat i eternidat insondabel di Dios na un banda i e chikitu ku nos ta, nos pekaminosidat i finitut na otro banda. Teme Dios ta un noshon konstante di e magnitut di Su demandanan, un rekonosementu ku E no ta solamente nos Tata selestial sino tambe nos Rei Divino. Un konsiensia asina lo hiba na un bida di obediensia na Dios (Lev. 19:14, Lev. 25:17, Deut. 17:19, 2 Reinan 17:34). Miéntras ku “temor” ta deskribí e aktitut interno ku mester karakterisá un israelita, e resultado práktiko di reverensia na Dios ta sirbishi.

E sirbishi ku ta ser rekerí di Israel ta karakterisá pa dos término hebreo: “den sinseridat” i “den bèrdat.” E promé término (tamim) ta ser usá mayoria biaha komo un athetivo pa deskribí e perfekshon di e animal di sakrifisio. E di dos término ku ta deskribí e sirbishi di Israel ta “bèrdat,” òf “fieldat” (hebr. ’emet). E término generalmente ta konotá konstansia i stabilidat. Normalmente e ta referí na Dios, kende su karakter ta karakterisá intrínsikamente pa fieldat, ku ta ser manifestá pa ku Israel.

Un persona fiel ta un hende ku ta konfiabel i digno di konfiansa. Básikamente, Josué ta pidiendo Israel pa demostrá e mesun lealtat na Dios ku Dios a desplegá pa ku Su pueblo den transkurso di nan historia. No ta simplemente kumplimentu eksterno ku Su rekisitonan sino loke ta surgi for di un konsistensia interno indiviso di e kurason. Nan bida mester reflehá gratitut na Dios pa loke El a hasi pa nan. Básikamente, ta e manera kon nos awe mester relashoná ku Hesus tambe.

Kiko ta nifiká pa bo pa sirbi Señor “den sinseridat” i “den bèrdat”? Kua ta algun di e faktornan di distraishon den bo bida ku ta stroba bo deboshon kompletu na Dios?


Djamars

23 di desèmber

Liber pa Sirbi

Komo un lider berdadero i fiel, Josué ta respetá e boluntat liber di su pueblo i ta deseá ku Israel lo a sirbi Señor pa eskoho liber mas bien ku obligashon. Esei tabata eksaktamente e punto tresé dor di e uso deliberá di e verbo “skohé” (lesa Jos. 24:22). Den otro pasashinan baḥar, “skohe,” ta deskribí Yahweh su elekshon di Israel (Deut. 7:6-7; Deut. 10:15; Deut. 14:2). Israel ta liber pa bisa “nò” na Yahweh despues di nan elekshon divino, ma esei lo tabata sin sentido i apsurdo. Israel por bisa “sí” na Dios i sigui biba, òf nan por bira lomba p’E i stòp di eksistí.

Kiko tabata Israel su kontesta riba e apelashon di Josué? (Jos. 24:16-18). Dikon bo ta kere ku Josué a reakshoná riba nan kontesta na e manera ku el a hasi? (Jos. 24:19-21).

Den nan kontesta kategórikamente positivo, e israelitanan ta rekonosé ku e Dios di e patriarkanan i di nan tatanan ta awor tambe “ nos Dios” (Jos. 24:17-18, NKJV), ken nan ta dispuesto pa sirbi ku lealtat indiviso. Despues di un afirmashon inkuestionabel asina di nan lealtat, nos lo a spera palabranan di afirmashon i enkurashamentu di Josué. Sinembargo, esaki no ta e kaso. E diálogo entre Josué i e pueblo ta tuma un buèlta radikal den kua Josué ta parse di ta hunga e ròl di e defensor di diabel. E ta kambia di papia tokante e providensia mizerikòrdioso di Dios den pasado pa menasá e israelitanan ku un kuadro di un Dios ku no ta fásil pa sirbi.

Josué konosé e instabilidat di e promé generashon, ku a primintí di obedesé Dios den términonan similar (Eks. 19:8, Eks. 24:3, Deut. 5:27), sinembargo ku a lubidá nan promesanan miéntras ku e palabranan tabata riba nan lepnan ainda (Eksodo 32). Pues, Josué, pa medio di retórika, ke hasi e israelitanan konsiente di vários kos.

  • Di promé, e desishon pa sirbi Dios ta unu serio. E lo mester forma henter e nashon di akuerdo ku e revelashon di Dios. E bendishonnan di sigui tras di e meta ei ta evidente, pero e konsekuensianan di desobedensia tambe mester ser komprondé kompletamente. Pordon di piká no ta un derecho di humanidat imposibel pa kita sino un milager di e grasia di Dios.
  • Di dos, e desishon di e israelitanan pa sirbi Dios mester ta nan propio desishon, no algu imponé dor di un lider, ni sikiera Josué.
  • Di tres, Israel mester realisá ku hende no por sirbi Dios riba nan mes forsa. Sirbi Dios no ta ser lográ dor di un adherensia mekániko na e stipulashonnan di e pakto sino atraves di un relashon personal ku e Señor salbador (kompará ku Eks. 20:1-2; Deut. 5:6-7).

Djárason

24 di desèmber

E Peligernan di Idolatria

Lesa Josué 24:22-24. Dikon Josué lo mester a ripití su apelashon na e israelitanan pa deshasí di nan ídolonan?

E menasa di idolatria no ta unu teóriko. Mas promé, riba e sabananan di Moab, den un konteksto similar, Moises a pidi pa e mesun desishon (Deut. 30:19-20). E diosnan ku ta den bista awor no ta esnan di Egipto òf esnan na otro banda di e riu, ma nan ta ser hañá “meimei di nan.” P’esei, Josué ta supliká su pueblo pa inkliná nan kurason na Señor. E término hebreo usá aki, natah, ta nifiká “rèk,” “inkliná.” E ta deskribí un Dios ku ta spera di bùig i skucha orashonnan (2 Reinan 19:16; Salmo 31:2-3; Dan. 9:18), i e ta tambe e aktitut rekerí di Israel mas despues dor di e profetanan (Isa. 55:3, Jer. 7:24). E ta ser usá pa indiká e apostasia di Salomon ora su kurason a inkliná pa ku diosnan strañero (1 Reinan 11:2-4,9). E kurason humano pekaminoso no tin e tendensia natural pa inkliná i skucha e bos di Dios. Ta tuma desishonnan konsiente di nos parti pa inklin’e pa kumpli ku e boluntat di Dios.

E kontesta di e israelitanan ta bisa literalmente: “Nos lo skucha Su bos.” E ekspreshon akí ta enfatisá e aspekto relashonal di obediensia. Israel no ta ser pidí pa rutinariamente sigui reglanan sin bida. E pakto ta tokante un relashon bibu ku Señor, ku no por ser ekspresá kompletamente dor di simpel regulashonnan. E religion di Israel nunka tabata destiná pa ta legalista; mas bien, e mester tabata un kòmbersashon konstante den fe i amor ku un Salbador santu i mizerikòrdioso.

Asta despues di e promesa tripel di e pueblo pa sirbi Señor, ku ta impliká, manera Josué a ordená, e kitamentu di diosnan strañero for di meimei di nan, no tin informe ku esei a sosodé realmente. Den henter e buki, a bira kustumber pa informá di e kumplimentu di e mandatonan di Josué (òf esnan di Moises) komo ehèmpelnan di obediensia. E falta di dje awor, na final di e buki, ta laga e súplika di Josué habrí. E apelashon sentral di e buki pa sirbi Señor no ta solamente pa e generashon di Josué sino tambe pa kada generashon nobo di e pueblo di Dios ku lo a lesa òf tende e mensahe akí.

Kuantu biaha bo a primintí Señor ku lo bo hasi algu pero despues bo no a hasié? Dikon bo no a hasié? Kiko bo kontesta ta bisabo tokante grasia?


Djaweps

25 di desèmber

Terminando Bon

Lesa e palabranan di konklushon di e buki di Josué skirbí dor di un editor inspirá (Jos. 24:29-33). Kon e palabranan akí no solamente ta wak bèk na e bida di Josué sino tambe ta wak padilanti na futuro?

Den e epílogo ku ta informá di e morto di Josué i Eleazar, e sumo saserdote ta trese e buki di Josué na un fin sobrio. Dor di konta huntu e entiero di Josué, e entiero di Eleazar, i e entiero di e wesunan di José, e outor ta krea un kontraste entre e bida pafó di e tera i e komienso di bida den e tera. No tin nodi di kana pariba pabou mas. E restunan terenal di e lidernan no mester ser hibá huntu ku nan. E patriarkanan a dera nan parientenan den un kueba (Gen. 23:13-19; Gen. 25:9-10), riba un tereno kumprá na Shechem (Gen. 33:19). Awor e nashon ta dera su lidernan den e teritorio di nan propio herensia, teniendo asina un sentido di permanensia. E promesanan duná na e patriarkanan a ser kumplí. E fieldat di Yahweh ta konstituí e hilu históriko ku ta konektá Israel su posteridat ku su presente i futuro.

Komo ku e paragrafnan final di e buki ta konektá henter e narativo ku un storia mas grandi den pasado, nan ta habri kaminda pa futuro tambe. Eksarsobispu di Canterbury, Lord George Cary, den un diskurso di apertura duná na Holy Trinity Church na Shrewsbury, a deklará ku Iglesia Anglikano tabata “un generashon leu for di ekstinshon.”

De echo, e iglesia semper ta un generashon leu for di ekstinshon, i asina tabata ku e pueblo di Dios di Tèstamènt Bieu. Un gran kapítulo den historia di Israel ta yega na un fin. Su futuro ta dependé di ki tipo di kontestanan e lo duna riba e hopi preguntanan ku ta konserní futuro. Israel lo ta leal na Señor? Nan lo por sigui ku e tarea no akabá di poseé henter e tera? Nan lo por pega na Yahweh i no keda enredá den adorashon di ídolo? Un generashon bou di Josué tabata fiel na Señor, ma e siguiente generashon lo mantené e mesun direkshon spiritual ku a ser trasá pa su gran lider? Kada generashon susesivo di e pueblo di Dios, lesando e buki di Josué, mester enfrentá e mesun preguntanan akí. Nan éksito ta dependé di e naturalesa di e kontestanan ku nan ta proveé den nan bida di tur dia i kon nan ta relashoná ku e bèrdatnan ku nan a heredá.

Josué, meskos ku Pablo, “a lucha e bon lucha” (2 Tim. 4:7, NKJV). Kiko tabata e klave pa e éksito di Josué? Ki desishonnan bo mester tuma awe pa por kaba ku e mesun siguransa di salbashon?


Djabièrnè

26 di desèmber

Lesa Ellen G. White, “The Last Words of Joshua,” p. 522-524, den Patriarchs and Prophets.

“Entre e multitutnan ku a sali for di Egipto tabatin hopi ku tabata adoradó di ídolonan, i e poder di kustumber ta asina grandi ku a sigui ku e práktika den sekreto, te na sierto grado, asta despues di e establesimentu na Canaan. Josué tabata konsiente di e maldat akí meimei di e israelitanan, i el a persibí klaramente e peligernan ku lo a resultá. Sinseramente e tabata deseá di mira un reforma profundo meimei di e ehérsito hebreo. E tabata sa ku a ménos ku e pueblo a tuma un posishon desididu pa sirbi Señor ku henter nan kurason, nan lo a sigui separá nan mes mas i mas leu for di djE. . . . Miéntras ku un porshon di e ehérsito hebreo tabata adoradónan spiritual, hopi tabata djis formalista; ningun zelo òf seriedat a karakterisá nan sirbishi. Algun tabata idólatranan di kurason, ku lo tabatin bèrgwensa di rekonosé nan mes komo tal.”—Ellen G. White, Signs of the Times, 19 di mei 1881.

“E aliansa solèm akí a ser registrá den e buki di lei, pa ser preservá sagradamente. E ora ei Josué a lanta un piedra grandi bou di un palu di eik ku tabata banda di e santuario di Señor. ‘I Josué a bisa henter e pueblo: Mira, e piedra akí lo ta un testimonio pa nos; pasobra el a tende tur e palabranan di Señor ku El a papia ku nos: p’esei e lo ta un testimonio pa boso, pa boso no nenga boso Dios.’ Aki Josué ta deklará klaramente ku su instrukshonnan i spièrtamentunan na e pueblo no tabata su mes palabranan, sino e palabranan di Dios. E piedra grandi akí lo a para pa duna testimonio na generashonnan siguiente di e evento ku el a ser lantá pa konmemorá, i lo tabata un testigu kontra e pueblo, si nan yega di bolbe degenerá den idolatria.”—Ellen G. White, Signs of the Times, 26 di mei 1881.

Preguntanan pa Diskushon:
Diskutí e nifikashon di e ekspreshon: “E [SEÑOR] ta un Dios santu. E ta un Dios yalurs” (Jos. 24:19, NKJV). Den ki sentido Dios ta un Dios yalurs?
Kon nos amor pa Dios ta konektá ku e libertat di eskoho ku E ta duna nos? Es desir, nos lo por a stima berdaderamente si nos no tabatin libertat berdaderamente? Amor berdadero por yega di ser fòrsá? Si no ta asina, dikon nò?
Kua ta algun manera práktiko ku lidernan di iglesia awendia por pasa e antorcha pa e siguiente generashon?
Pensa riba e bida di Josué i e konklushon ku den henter su bida e israelitanan a sirbi Señor. Ki konklushon lo bo ke pa hende saka tokante bo bida?