Sabat
27 di desèmber
Lesa pa e Estudio di e Siman Akí:
Efe. 3:1; 2 Kor. 4:7–12; Echonan 9:16; Filemon 15,16; Kol. 4:9; Fil. 1:1–3; Kol. 1:1,2.
Versíkulo di Memoria:
“Regosihá den Señor semper. Atrobe lo mi bisa, regosihá!” (Filipensenan 4:4, NKJV).
Un pastor atventista, enkarselá riba akusashonnan falsu, a pasa kasi dos aña tras di trali. Aunke na promé instante e tabata hopi konfundí, el a realisá ku e prizòn tabata su kampo mishonero ku Dios a dun’e. Ora su kompañeronan prezu a haña sa ku e tabata un pastor, nan a pidié pa prediká. El a hasié, i el a parti literatura tambe. El a asta batisá prezunan i a kondusí sirbishinan di Komunion. “Tin biaha,” el a atmití, “tabata difísil pa ministrá den prizòn, pero tabatin goso tambe, spesialmente ora bo tabata mira orashonnan kontestá i bidanan kambiá.”
Pablo a skirbi Filipensenan i Kolosensenan for di prizòn (lesa Fil. 1:7, Kol. 4:3). De echo, na Filipos mes, despues ku Pablo i Silas a ser akusá inhustamente, e wardadó di prizòn a sera “nan pianan na sepa” (Echonan 16:24, NKJV). Meianochi, nan tabata “hasi orashon i kanta himnonan na Dios, i e prezunan tabata skucha nan” (Echonan 16:25, NKJV; énfasis suministrá). Di bèrdat nan tabata sa kon “regosihá semper.”
E siman akí nos lo wak e sirkunstansianan ku Pablo a enfrentá. El a mira un propósito mas grandi pa loke a pasa kuné, i kisas nos por siña for di dje ora nos, manera inevitablemente nos ta hasi, enfrentá nos propio pruebanan.
Djadumingu
28 di desèmber
Pablo, e Prezu di Hesu-Kristu
Filipensenan i Kolosensenan ta ser yamá Epístolanan di Prizòn pasobra nan a ser skirbí miéntras Pablo tabata den prizòn (e otronan ta Efesionan i Filemon). Mayoria komentarista ta kere ku nan a ser skirbí tempu ku Pablo tabata na Roma, masoménos A.D. 60–62 (lesa Echonan 28:16).
Lesa Efesionan 3:1 i Filemon 1. Kiko ta e nifikashon di kon Pablo ta karakterisá su enkarselashon?
Pablo a duna su bida den servisio na Hesu-Kristu. Si e servisio ei ta enserá ta un prezu, e ta prepará. Pablo ta deskribí su mes komo “un embahador na kadena” (Efe. 6:20, NKJV). E tabata riba biahenan mishonero, lantando iglesianan i entrenando obreronan pa Señor. E por a puntra: “Dikon mi ta aki ora mi por tabata hasiendo asina tantu mas sin e kadenanan akí?” Pablo tambe a ser enkarselá despues, ora el a skirbi 2 Timoteo, ku ta ser konsiderá un Epístola Pastoral. Pues por lo ménos sinku buki di Tèstamènt Nobo a ser skirbí miéntras e tabata den prizòn.
Den ningun di e epístolanan di prizòn Pablo ta menshoná eksaktamente unda e tabata enkarselá; pues, algun hende a sugerí sea Efeso òf Cesarea. Pero no tin evidensia bíbliko ku Pablo a yega di ser enkarselá na Efeso. Cesarea kisas por parse un posibilidat mas probabel, ku eksepshon ku no tin menasa aparente pa bida di Pablo den e stat akí. Definitivamente tin e menasa ei, sinembargo, pa e tempu ku Filipensenan a ser skirbí (lesa Fil. 1:20, Fil. 2:17).
E epístola akí ta duna nos algun otro pista tokante unda Pablo tabata na momentu di su enkarselashon. Di promé, tabatin un pretorio. Esaki por referí na e residensia ofisial di un gobernador provinsial, manera esun na Jerusalèm, kaminda Pilato a interogá Hesus (Mat. 27:27, Juan 18:33), i na Cesarea, kaminda Pablo a ser enkarselá (Echonan 23:35). Pero Pablo klaramente ta usa e término akí no di un lugá sino refiriendo na hende. E ta bisa ku “henter e guardia di e palasio” a sera konosí ku e evangelio (Fil. 1:13, NKJV). Na Roma, esakinan tabata sòldánan élite, masoménos dieskuater mil, ku tabata protehá e emperador i tabata warda su prezunan.
Di dos, Pablo ta manda saludo tambe di e kreyentenan den “e kas di Caesar” (Fil. 4:22). Esaki ta indiká ku Pablo tabata un prezu na Roma i den kontakto ku esnan ku tabata sirbi e kas imperial.
Kon nos ta siña saka lo mihó di kualke situashon difísil ku nos ta haña nos mes aden? Dikon esei no ta semper fásil pa hasi?
Djaluna
29 di desèmber
Pablo na Kadena
Miéntras e tabata na Masedonia, Pablo ta menshoná múltiple enkarselashon (2 Kor. 6:5, 2 Kor. 11:23, 2 Kor. 7:5). E promé kaso registrá tabata na Filipos (Echonan 16:16–24). Despues el a ser enkarselá na Jerusalèm brevemente promé di a ser transferí pa prizòn na Cesarea.
Na otro kaminda, Pablo ta menshoná di ta “den mi kadenanan” (Filemon 10, 13, NKJV). Aunke e tabata bou di aresto domisiliario na Roma, el a ser enkadená na un sòldá romano élite. Ignatuis, un kristian di prinsipio di siglo dos ku a ser enkadená asin’akí, a deskribí e soldánan komo komportando nan mes manera “bestianan salbahe … ku solamente ta bira pió ora nan ser tratá bon.”—Michael W. Holmes, ed., The Apostolic Fathers (Grand Rapids, MI: Baker Academic, 2007), p. 231.
Lesa 2 Korintionan 4:7–12. Den e pasashi akí, kiko ta revelá kon Pablo por a soportá e pruebanan ku el a enfrentá? Kiko ta parse di ta e enfoke di su bida?
No ta importá kon difísil bida a bira, Pablo por a mira un banda mas briante, i esei a dun’é kurashi pa soportá bou di strès. Apesar ku Satanas a move tur loke e tabata por, Pablo tabata sa ku e no tabata bandoná.
Lesa 2 Korintionan 6:3–7. Ki rekursonan spiritual Pablo tabatin disponibel pa yud’é enfrentá e difikultatnan akí?
Hopi biaha, nos por ser tentá pa wak nos sirkunstansianan, nos debilidatnan, òf nos frakasonan di pasado i bira desanimá. Ta na momentunan manera esakinan nos mester kòrda tur e provishonnan asombroso ku Dios a hasi pa nos éksito den e bataya kontra maldat. Un di esnan di mas importante ta Beibel mes, “e palabra di bèrdat,” pasobra nos por siña for di erornan di otronan i siña tambe kon e hendenan akí a logra. Tambe, Spiritu Santu “ta hasi efektivo loke a ser obrá dor di e Redentor di mundu. Ta dor di e Spiritu e kurason ta ser hasí puru. Pa medio di e Spiritu e kreyente ta bira un partísipe di e naturalesa divino. Kristu a duna Su Spiritu komo un poder divino pa vense tur tendensia hereditario i kultivá na maldat, i pa impreshoná Su mes karakter riba Su Iglesia.”—Ellen G. White, The Desire of Ages, p. 671.
Kon nos por, komo laiko òf komo klero, semper “rekomendá nos mes komo ministernan di Dios” (2 Kor. 6:4, NKJV)? Kiko esei ta nifiká?
Djamars
30 di desèmber
Pablo na Filipos
Durante e di dos biahe mishonero di Pablo, djis despues ku Timoteo a ser añadí na e tim, Spiritu Santu ta prohibí nan pa sigui atraves di Asia Menor (Echonan 16:6). Asina, durante un vishon di anochi, Pablo ta mira un hòmber ku ta rogu’é pa “bin Masedonia i yuda nos” (Echonan 16:9, NKJV). Asina, inmediatamente nan ta bai na e haf marítimo mas serka di Masedonia i ta nabegá for di Troas krusa Laman Egeo pa Neapolis, riba e kontinente Oropeo. Pero mas bien ku evangelisá einan, Pablo, Silas, Timoteo i Lukas, kendenan a uni ku nan na Troas (manera indiká dor di e uso di “nos” den Echonan 16:11), ta bai Filipos.
Den su aktividat evangelístiko, Pablo semper a pensa stratégikamente. Filipos tabata “e stat prinsipal di e parti ei di Masedonia” (Echonan 16:12). De echo, e tabata un di e statnan di mas onrá di e Imperio Romano, siendo duná e státus di Ius Italicum, e designashon di mas haltu posibel ku un stat por a haña. Su siudadanonan tabatin e mesun privilegionan ku si e stat tabata situá na Italia, inkluyendo eksonerashon di e impuesto di tereno i e impuesto di persona adulto, i kualke hende ku a nase den e stat outomátikamente a bira un siudadano romano. E tabata tambe un parada importante kantu di Via Egnatia, ku tabata e kaminda prinsipal riba tera ku tabata konektá Roma ku Ost. Establesé un presensia kristian importante einan a hasi ku nan a trese e evangelio na hopi otro stat den serkania, inkluyendo Amphipolis, Apollonia, Thessalonica, i Berea (lesa Echonan 17:1,10).
Ta interesante pa bisa ku e idioma ofisial na Filipos di promé siglo tabata latin, manera ta sali na kla dor di e predominio di inskripshonnan latin. Den Filipensenan 4:15, Pablo asta ta dirigí su mes na nan ku un nòmber ku ta zona latin, Philippēsioi, aparentemente komo rekonosementu di nan státus romano spesial. Sinembargo, griego tabata e idioma di e merkado i di e pueblonan i statnan rònt di dje i e medio via di kua e evangelio tabata ser plamá. Lukas ta deskribí kon Pablo i su tim a uni ku hende pa orashon kantu di riu, kaminda Lidia i su kas a kombertí (Echonan 16:13–15). Siendo un empresario (“un bendedó di tela di púrpura”), e lo tabata un di e sostenedónan finansiero prinsipal na Filipos di e ministerio di Pablo. E tempu ku Pablo i Sílas a pasa den prizòn einan a hiba na kombershon di henter un otro kas, esun di e wardadó di prizòn.
Spiritu Santu tabata sa ku Filipos lo tabata e playa ideal pa plamamentu di e evangelio atraves di Europa, aunke lo tabatin persekushon tambe. Maske kon malu e ta, persekushon por, den sierto sirkunstansianan, pone ku e evangelio ta yega na hende ku di otro manera kisas no por a ser alkansá.
Lesa Echonan 9:16. Kon esaki ta yuda nos komprondé algun di e pruebanan di Pablo? Kon esaki kisas por yuda nos komprondé algun di nos mes?
Djárason
31 di desèmber
Pablo i Kolosas
Nos no tin registro di ku Pablo a yega di bishitá Kolosas, loke atrobe ta bisa nos algu tokante e efektividat di su strategia evangelístiko. Promé, tabata Epaphras, un residente di Kolosas (Kol. 4:12 ), ku a trese e evangelio na e stat ei ( Kol. 1:7 ). Pero kon el a ser kombertí? Mas probablemente, tabata na mitar di añanan 50, ora Pablo tabata na Efeso den serkania i “tur esnan ku tabata biba na Asia a tende e palabra di Señor Hesus” (Echonan 19:10; kompará Echonan 20:31).
E buki di Revelashon ta testiguá di kon ampliamente e evangelio a plama den henter e área akí (Rev. 1:4). E splikashon mas plousibel pa e éksito akí, inkluyendo su plamamentu pa Kolosas, ta komo resultado di e trabou di e konversonan di Pablo, kendenan a tende e mensahe pa promé biaha na Efeso, e stat di mas importante na Asia Menor i un haf importante. Epaphras a tende e predikashon di Pablo na Efeso i, birando un di su koleganan di trabou, el a hiba e evangelio bèk na su puebel Kolosas.
E stat mes, masoménos nuebe mia (15 kilometer) zùitost di Laodicea, awor numa ta ser kobá, pues nos sa ménos di dje kompará ku statnan mas prominente di e region. Nos sa sí ku e tabatin un poblashon hudiu konsiderabel ku “te ku dies mil hudiu bibando den e área ei di Phrygia.”—Arthur G. Patzia, New International Biblical Commentary: Ephesians, Colossians, Philemon (Peabody, MA: Hendrickson Publishers Inc., 1990), tomo 10, p. 3. Monedanan batí na Kolosas ta indiká ku e hendenan einan, manera den hopi stat romano, tabata adorá un variedat di dios. E práktikanan pagano i influensianan kultural fuerte opviamente tabata presentá e kristiannan einan ku tremendo retonan, no solamente den evangelisá e stat sino tambe djis kedando fiel na e fe puru di e evangelio. Un otro kristian prominente na Kolosas tabata Philemon, ku kisas a kombertí masoménos e mesun tempu ku Epaphras.
Lesa Filemon 15,16. Lesa tambe Kolosensenan 4:9. Ki kurso Pablo a urgi Philemon suavemente pa sigui ku Onesimus?
Aunke lei romano tabata rekerí pa Pablo hiba Onesimus bèk pa Philemon, Pablo ta hasi un apelashon na Philemon su kurason i konsenshi komo un kompañero di fe i ta urgié pa no trata Onesimus komo un katibu sino komo un ruman (Filemon 16).
Maske kon nos ta odia e idea di sklabitut den kualke forma, i ta deseá ku Pablo lo a kondená e práktika, kon nos ta interpretá loke Pablo ta bisa aki? (Ki fasinante ku, durante sklabitut na Merka, Ellen G. White a bisa atventistanan spesífikamente pa desafiá e lei ku a ordená hende pa hiba katibunan ku a skapa bèk.)
Djaweps
1 di yanüari
E Iglesianan di Filipos i Kolosas
Lesa Filipensenan 1:1–3 i Kolosensenan 1:1,2. Kon e iglesianan na Filipos i Kolosas ta ser deskribí, i ki nifikashon e deskripshon tin?
E saludo típiko di Pablo den su epístolanan ta yama kristiannan den e lugánan ei “santunan”; esta, atraves di boutismo nan a ser apartá komo e pueblo spesial di Dios, meskos ku e pueblo di Israel, pa medio di e práktika di sirkunsishon (Eks. 19:5,6; kompará 1 Pe. 2:9,10), a ser apartá komo un “nashon santu.” (Esaki no tin nada di haber ku e práktika di iglesia romano di kanonisá hende komo “santu.”)
Tambe interesante ta e paralelo entre e saludonan di e dos epístolanan akí. Pablo ta referí na “supervisornan i diákononan” (Fil. 1:1, ESV) na Filipos i “rumannan fiel den Kristu” (Kol. 1:2, ESV) na Kolosas. Ora Tèstamènt Nobo ta papia di “rumannan fiel,” nan tin un ministerio spesífiko den iglesia (lesa Efe. 6:21, Kol. 4:7, 1 Pe. 5:12). Asina, ta parse ku Pablo ta dirigí su mes no solamente na e miembronan di iglesia sino tambe na e lidernan di iglesia den e statnan akí. E referensia na kargonan ku ta ser deskribí mas spesífikamente na otro lugánan (por ehèmpel, den 1 Tim. 3:1–12, Tito 1:5–9) ta testiguá di e eksistensia i importansia di organisashon for di e periodo mas trempan di e iglesia.
Entrená koleganan di trabou manera Timoteo i Epaphras i proveé pa e liderazgo di iglesianan lokal tabata un prioridat pa Pablo i a intensivá su esfuersonan evangelístiko. Ku otro palabra, tabatin un aserkamentu stratégiko pa tantu alkanse komo retenshon. Nos pioneronan atventista a sigui e modelo di organisashon di iglesia di Tèstamènt Nobo, manera hopi artíkulo di Advent Review and Sabbath Herald di añanan 50 di siglo 19 ta mustra. De echo, James White a bisa: “E òrdu divino di Tèstamènt Nobo ta sufisiente pa organisá e iglesia di Kristu. Si tabatin mester di mas, e lo a ser duná pa medio di inspirashon.”—“Gospel Order,” Advent Review and Sabbath Herald, 6 di desèmber 1853, p. 173. Hopi tempu promé ku Pablo a skirbi e iglesianan akí, e apòstelnan ya a kuminsá instalá ofisialnan pa e iglesia na Jerusalèm (lesa Echonan 6:1–6, Echonan 11:30), loke “mester a sirbi komo un modelo pa e organisashon di iglesianan den tur otro lugá kaminda mensaheronan di bèrdat mester a gana konversonan na e evangelio.”—Ellen G. White, The Acts of the Apostles, p. 91.
Ta bon konosí ku Pablo a usa asistentenan literario tin biaha den e komposishon di su epístolanan. Timoteo ta ser menshoná tambe komo un ko-remitente otro kaminda (lesa, por ehèmpel, 2 Kor. 1:1, Filemon 1). E echo ku Pablo ta sigui usa “mi” mas bien ku “nos” ta mustra ku su outoridat ta para tras di e epístolanan aki tambe.
Djabièrnè
2 di yanüari
“Dios a skohe bo pa salbashon pa medio di santifikashon di e spiritu i kreensia di e bèrdat. P’esei, para firme. . . . Si bo sirbi Dios fielmente, lo bo topa ku prehuisio i oposishon; ma no bira provoká ora bo sufri inhustamente. No tuma represaya. Tene firme na bo integridat den Hesu-Kristu. Pone bo kara manera un baranka den direkshon di shelu. Laga otronan papia nan mes palabranan, i sigui nan mes rumbo di akshon; ta keda na bo pa sigui padilanti den e mansedumbre i humildat di Kristu. Hasi bo trabou ku propósito firme, ku puresa di kurason, ku tur bo vigor i forsa, apoyando riba e brasa di Dios. E naturalesa berdadero i eksaltá di bo trabou kisas nunka lo bo konosé. E balor di bo ser abo por midi solamente pa medio di e bida duná pa salba bo. . . .
“Pa kada alma ku ta kresiendo den Kristu lo tin tempunan di lucha serio i duradero; pasobra e podernan di skuridat ta determiná pa oponé e kaminda di avanse. Pero ora nos wak na e krus di Kristu pa grasia, nos no por faya. E promesa di e Redentor ta: ‘Nunka lo Mi laga bo ni bandoná bo.' ‘Lo Mi ta ku bo semper, te na fin di mundu.’ ”—Ellen G. White, den The Youth’s Instructor, 9 di novèmber 1899.