Bo a yega di ser puntrá dikon bo ta warda Sabat? Kisas asta e versíkulo di memoria di e siman akí a ser usá komo “evidensia” kontra dje. Sinembargo, e versíkulo no a ser skirbí tokante e di kuater mandamentu, sino komo kontesta riba erornan siñá dor di algun maestro falsu den iglesia. Kiko e erornan akí tabata?
Di promé, e siñansa falsu ta ser deskribí komo “filosofia,” “tradishon di hende,” “e prinsipionan básiko di mundu,” i “no di akuerdo ku Kristu” (Kol. 2:8, NKJV ).
Tambe e tabata envolví sirkunsishon i selebrashon di fiestanan hudiu (Kol. 2:11,16), huntu ku ritonan i regulashonnan di puresa hudiu konektá ku kuminda (Kol. 2:16,21). E tabata envolví adorashon di òf ku angelnan òf un intento pa emulá adorashon angelikal (Kol. 2:18).
I, finalmente, e tabata basá riba “mandamentunan i doktrinanan di hende” i posiblemente tabata envolví práktikanan asétiko (Kol. 2:22-23).
E maestronan falsu akí tabata klaramente religioso i sinsero, pero nan a haña e evangelio robes tambe. E siman akí nos lo wak dikon. I nos lo mira dikon e versíkulo di memoria no tin nada di haber ku nos wardamentu di e Sabat di e di shete dia.
Job a puntra: "Unda sabiduria por ser hañá? I unda komprondementu ta?" (Job 28:12, NKJV). Pablo ta kontestá: den Kristu, "den ken tin skondí tur e tesoronan di sabiduria i konosementu " (Kol. 2:3, NKJV; kompará 1 Kor. 1:30) . Si nos tin Kristu, nos tin tur kos, asta e “siguridat kompletu di ta komprondé” e propósito di bida (Kol. 2:2, NKJV). Pa medio di djE e misterio di Dios, ku ta abarká henter e plan di salbashon, a ser revelá.
Lesa Kolosensenan 2:1-7. Kiko ta e propósito di Pablo pa skirbi e karta akí?
E palabra griego paraklēthōsin ta nifiká “enkurashá” òf “fortalesé” (Kol. 2:2). E deseo di Pablo no ta solamente pa yuda e kreyentenan na Kolosas rekonosé siñansanan falsu sino tambe “pa uni” (sumbibasthentes) nan den amor kristian. E tempu usá pa tur dos verbo, “enkurashá” i “uní”, ta indiká Pablo su konfiansa ku e epístola akí lo logra su propósito aspirá.
Sinembargo El a elogiá nan sí pa “boso bon órden, i e firmesa di boso fe den Kristu” (Kol. 2:5, NKJV).
E término griego taxis, tradusí komo “órden,” ta ser usá den Tèstamènt Nobo den referensia na e órden saserdotal di Aaron (Lukas 1:8, Hebr. 7:11) i Melchisedek (Hebr. 5:6,10, NKJV; Hebr. 6:20, NKJV; Hebr. 7:11,17, NKJV) , ma Pablo ta aplik’e na e órden den iglesia (1 Kor. 14:40), inkluyendo aki. Tin biaha tin un tendensia pa konsiderá órden i organisashon di iglesia komo djis un institushon eklesiástiko sin ningun nifikashon teológiko.
Pero dor di preskribí etiketa apropiá den adorashon (lesa, por ehèmpel, 1 Korintionan 11), i spesifiká kon ansianonan i diákononan mester ser selektá (1 Timoteo 3, Tito 1), Pablo tabata masha kuidadoso pa preservá órden den e iglesia. Mediante e medidanan akí, Dios su sabiduria i e siñansanan di Beibel ta ser preservá i promulgá.
Komo resultado di e siñansa korekto ku e kolosensenan a risibí for di e sosionan di Pablo, nan tabatin “firmesa” di fe. E no por ser sagudí pasobra e ta sosegá riba un fundeshi bíbliko sólido ku, si nan a atené na dje, lo a yuda protehá nan di e erornan ku ta ser promové dor di e maestronan falsu.
E tema di Kolosensenan ta un di e máksimonan di mas kla pa biba e bida kristian: “P’esei, meskos ku boso a risibí Kristu Hesus e Señor, asina, kana den djE” (Kol. 2:6, NKJV). Nos ta risibí salbashon dor di risibí un Persona, no djis un kurpa di siñansa. Pero risibí Hesus ta inkluí tambe aseptá tur Su siñansanan, manera duná pa medio di e apòstelnan i profetanan di Beibel (lesa Efe. 2:20).
Mas ku kualke otro kos, aseptá Kristu ta nifiká un morto na mes, un sumishon kompletu di e ami na e Kristu bibu.
E Palabra Bibu (Hesus) no por ser separá for di e Palabra Skirbí (Beibel). Nan ta dos banda di e mesun moneda. De echo, solamente pa medio di Skritura nos por konosé Hesus. Nos “ta kana” òf ta biba nos bida “den djE,” loke ta nifiká ku nos ta pèrmití Su Palabra i Su Spiritu guia nos den tur nos desishonnan i práktikanan.
Den Kolosensenan 2:7 Pablo ta usa un metáfora bíbliko komun ku ta kompará kristiannan ku mata. Nos ta bira ankrá den Kristu dor di asept’E komo nos Salbador i ordená nos bida di akuerdo ku Su Palabra. Ta asina nos ta bira “establesí den fe.”
Kon e siguiente pasashinan ta iluminá e metáfora di mata komo un símbolo di kreyentenan? (Lesa Isa. 61:3, Mat. 3:10, Lukas 8:11-15, 1 Kor. 3:6.)
Pablo ta delineá klaramente e dos alternativanan habrí pa kreyentenan. Un ta pa permanesé un "plantashon di SEÑOR" (Isa. 61:3) i sigui ta kompleto den Kristu dor di tene duru na djE i na Su siñansanan. E otro por ser kompará ku un mata artifisial ku por parse real ma en realidat no tin bida. Dor di adoptá filosofianan i tradishonnan humano, nos ta ser tumá “prezu” (Kol. 2:8, ESV). Aunke Kristu a hasi nos liber, ta posibel pa ta sklabisá atrobe ku un yugo di sklabitut (Gal. 5:1; kompará Echonan 15:10).
Den kòrtiku, aseptá siñansanan no-bíbliko ta nifiká rechasá Kristu pasobra esnan ku aseptá siñansanan falsu a, lamentablemente, adoptá un evangelio diferente i a aseptá outoridatnan humano riba e outoridat di Skritura (lesa Gal. 1:6-9). Esaki tabata un peliger den e iglesia primitivo i ta keda asina awe.
Lesa Kolosensenan 2:11-15. Ki asuntunan Pablo ta parse di ta bringando aki?
Kuantu biaha nos a mira e tekstonan akí, spesialmente Kolosensenan 2:14, mal usá komo un argumento kontra e lei i wardamentu di Sabat?
Pa yuda komprondé e tekstonan akí, dos interpretashon prinsipal a ser proponé dor di e Atventistanan di e di Shete Dia: di promé, e “skritura” klabá na e krus ta e lista di akusashonnan ekspresá “kontra nos,” similar na e eskrito ku Pilato a kologá na e krus di Hesus (Mat. 27:37; Huan 19:19-20). Òf, di dos, e lei seremonial skirbí dor di Moises (lesa Deut. 31:24-26) a ser klabá na krus.
Ora nos wak e versíkulo den su konteksto mas grandi, nos por mira ku e ta papia klaramente di e lei seremonial.
Pablo tambe ta referí na “sirkunsishon no hasí ku man” (Kol. 2:11), esta, “di kurason” (Rom. 2:28-29; kompará Deut. 30:16), den aparente kontraste ku sirkunsishon karnal, ku tabata un di e stipulashonnan di mas importante di e lei seremonial (Lev. 12:3; kompará Eks. 28).
Despues Pablo ta konektá e kambio interno akí ku “kita e kurpa di e pikánan di karni” i ku boutismo pa medio di imershon. Ku e boutismo akí, nos ta identifiká nos mes ku e morto i resurekshon di Kristu (Kol. 2:11-12).
E orei e eksperensia di kombershon akí ta kompará ku tabata “morto den transgreshonnan” i “hasí . . . bibu” ku Kristu, kende “a pordoná nos tur nos transgreshonnan” (Kol. 2:13, NRSV).
E palabra “ordenansanan” (Kol. 2:14) ta referí na dekretonan legal, sea sekular (Lukas 2:1, Echonan 17:7) òf eklesiástiko (Echonan 16:4). Uniko otro okashon di e palabra griego akí ta solamente expresá otro eskritonan di Pablo i ta referí na e lei seremonial, ku a forma un muraya di separashon entre hudiunan i paganonan (Efe. 2:14-15).
Pasobra Pablo a referí kaba na e pordon di piká i e kambio interno simbolisá pa boutismo, ta improbabel ku e lo a bolbe na e tópiko ei atrobe ku un metáfora diferente no usá ningun otro kaminda den Skritura. Mas bien, Pablo ta parse di ta enfatisá un punto similar manera el a hasi den Efesionan: ku e kreyentenan pagano na Kolosas no mester preokupá tokante warda e lei seremonial, inkluyendo sirkunsishon, ni tokante e leinan di puresa ku tabata bai ku un kompromiso asina (kompará Echonan 10:28,34,35).
Klaramente, Pablo no tabata sugerí ku e Dies Mandamentunan a ser klabá na krus, no ora ku otro kaminda e ta definí piká komo violashon di e Dies Mandamentunan (Rom. 7:7).
Lesa Kolosensenan 2:16-19. Ki práktikanan hudiu-kristian ta ser destaká dor di Pablo aki?
Te dia di awe, eruditonan no ta di akuerdo riba eksaktamente kiko tabata e temanan ku Pablo tabata atendé aki. Loke nos por ta sigur di dje ta ku e epístola di Pablo mes ta proveé basta informashon riba loke ta parse di tabata un influensia divisivo hudiu-kristian riba e iglesia predominantemente pagano akí (Kol. 2:13). Es desir, e kreyentenan hudiu tabata pusha kosnan ku no tabata nesesario pa e miembronan sigui.
Klaramente, Kolosensenan 2:16 ta menshoná un kantidat di práktikanan hudiu regular ku aparentemente a sigui entre algun konverso hudiu na kristianismo. Pero asta e elementonan den Kolosensenan 2:18 ta kuadra ku e mesun konteksto. Hesus a kritiká pretenshonnan na humildat meimei di e lidernan religioso (por ehèmpel, Mat. 6:1,5,7,16). For di e ròlnan di Qumran, nos ta siña ku angelnan tabata hunga un ròl prominente den algun konsepto hudiu di adorashon. Asina, e problemanan ku Pablo tabata konfrontando na Kolosas tabata mas probablemente similar na esnan ku el a konfrontá otro kaminda.
Komo ku Kolosensenan 2:16 asina tantu biaha ta ser mal komprondé, ta importante pa konsider’e den mas detaye. Nota e puntonan akí:
Pablo su uso di “p’esei” (ESV) ta señalá ku esaki ta un konklushon saká for di loke el a bisa kaba. Anteriormente, e nesesidat pa sirkunsishon literal tabata ser deskartá pasobra ta e kambio interno di e kurason ta loke ta importá (Kol. 2:11-15).
“Kuminda i bebida” ta referí na e ofrendanan di kuminda i bebida ku e Israelitanan tabata trese na e tempel.
E spesifikashon di “un fiesta òf un luna nobo òf sabatnan” (Kol. 2:16, NKJV) aparentemente ta referí na Oseas 2:11, kaminda ta referí na e mesun sekuensia di dianan seremonial, ku ta inkluí sabatnan seremonial (lesa, por ehèmpel, Lev. 23:11,23,24).
Krusial pa nos komprondementu di e versíkulo akí ta Pablo su propio interpretashon: ku esakinan “ta un sombra di kosnan ku ta bini, ma e realidat ta di Kristu” (Kol. 2:17, NKJV). E dianan seremonial akí, meskos ku e sakrifisionan, tabata mustra riba e obra di Kristu (lesa 1 Kor. 5:7, 1 Kor. 15:23) . E Sabat di e di shete dia, al kontrario, a ser instituí den Eden, promé ku piká, i hopi tempu promé ku e sakrifisionan seremonial di e santuario a ser adoptá; p’esei, e no tabata un sombra pa ser eliminá despues di e krus.
Lesa Kolosensenan 2:20-23. Kon bo ta komprondé Pablo su amonestashonnan den lus di e otro elementonan diskutí den e kapítulo akí?
Manera den su epístola na e galationan, Pablo ta karakterisá e preokupashon pa mantené seremonianan hudiu komo “e prinsipionan básiko di mundu” (Kol. 2:8,20, NKJV; kompará Gal. 4:3,9). Ku otro palabra, meskos ku e tèmpel terenal, e kosnan akí ta pertenesé na tera, pero nos siudadania ta den shelu. Nos no mester ta kargá ku e lei seremonial pasobra e tabata simplemente prefigurá e realidat ku nos ta disfrutá di dje awor pa medio di Kristu. Es desir, aunke originalmente duná pa Dios, e ordenansanan akí, despues di a sirbi nan funshon, no ta nesesario mas.
Pasobra tur e regulashonnan akí a ser eliminá na e krus, manera indiká dor di e man divino ku a sker e kortina di tèmpel (Mat. 27:51; kompará Dan. 9:27), kristiannan (inkluyendo hudiu-kristiannan) no ta suheto na e regulashonnan akí. Dor di someté na nan, en realidat nos lo ta identifiando nos mes ku e mundu akí, ku ta pasando bai, kontrali na e mundu nobo primintí na nos den Kristu.
Despues di tur kos, nos ta antisipá “shelunan nobo i un tera nobo, den kua hustisia ta biba” (2 Pe. 3:13) i no solamente un renobashon di esun bieu akí.
Ademas di e echo ku fariseonan i eskribanan a agregá rekisitonan humano adishonal riba e regulashonnan mosaiko (lesa Marko 7:1-13), e perpetuashon di seremonianan di Tèstamènt Bieu, ku a ser kumplí dor di Kristu, no por a ser konsiderá divinamente rekerí mas, sino solamente komo debernan imponé humanamente. En bèrdat, ta parse ku nan tabata birando un karga pa fe, kontrali na algu ku lo a mehor’é. Ta asina fásil pa kuminsá wak pa hasi tur e kosnan akí komo no solamente hasi bo mes superior na esnan ku no ta hasié, loke ta sufisiente malu, sino tambe kisas asta sutilmente komo algu ku, di algun manera, ta meritorio pa salbashon, un trampa den kua nos no ke kai.
Durante henter historia kristian, ekspertonan di Beibel a sukumbí na e tentashon pa hasi pronunsiashonnan religioso, usurpando e ròl di Spiritu Santu den guia kreyentenan tokante kiko e teksto ta nifiká. Kristu Mes ta e fuente for di kua e bèrdat di e Skrituranan ta brota, manera Pablo i e otro eskritornan di Beibel ta siña.
“Manera den e dianan di e apòstelnan hende a purba, pa medio di tradishon i filosofia, destruí fe den e Skrituranan, asina awe, pa medio di e sintimentunan agradabel di krítika superior, evolushon, spiritualismo, teosofia i panteismo, e enemigu di hustisia ta tratando na hiba almanan den kamindanan prohibí.” Pa hopi hende Beibel ta manera un lampi sin zeta, pasobra nan a kombertí nan mente den kanalnan di kreensia spekulativo ku ta trese mal komprondementu i konfushon. E trabou di krítika haltu, dor di analisá, spekulá, rekonstruí, ta destruyendo fe den Beibel komo un revelashon divino. E ta hòrta Dios Su palabra di poder pa kontrolá, elevá, i inspirá bida humano. Pa medio di spiritualismo, multitutnan ta ser siñá pa kere ku deseo ta e lei di mas haltu, ku libertinahe ta libertat, i ku hende ta duna kuenta i rason solamente na su mes.
“E siguidó di Kristu lo topa ku e ‘palabranan seduktor’ kontra kua e apòstel a spièrta e kreyentenan di Kolosa. E lo topa ku interpretashonnan spiritualista di e Skrituranan, ma e no mester aseptá nan. Su bos mester ser tendé den afirmashon kla di e bèrdatnan eterno di e Skrituranan. Manteniendo su bista fihá riba Kristu, e mester move firmemente dilanti den e kaminda marká, deskartando tur idea ku no ta den harmonia ku Su siñansa. E bèrdat di Dios mester ta e tema pa su kontemplashon i meditashon. E mester konsiderá Beibel komo e bos di Dios ku ta papia direktamente kuné. Asina e lo haña e sabiduria ku ta divino."--Ellen G. White, The Acts of the Apostles , p. 474, 475.