E gran mishonero ingles William Carey tabatin kustumber di bisa ku e tabata traha sapatu pa paga su gastunan, pero su berdadero negoshi tabata gana alma.
Di mes manera, Pablo a traha komo trahadó di tènt pa biba (Echonan 18:1–3), pero su negoshi real tabata, naturalmente, gana hende pa Kristu.
E siman akí, nos lo haña un bista di e ministerio di Pablo na e iglesia den e stat di Korinto. E iglesia, manera nos lo mira, tabata yen di problema, hopi ku no tabata diferente for di loke nos iglesianan ta enfrentá awe, kasi dos mil aña despues. En bèrdat, kualke hende ku tabata den kristianismo pa kualke durashon di tempu, òf ku tabata envolví den trabou di iglesia, lo por hasi e pregunta: Bo a yega di haña un grupo kristian ku no tin ningun problema? E kontesta ta, naturalmente, opvio.
Pablo ta enfrentá desafionan na Korinto pero ta hasi esaki ku e mensahe di e Krus (1 Kor. 2:2). Fieldat na e mensahe akí tambe ta e manera pa enfrentá e desafionan ku nos tin awe. Manera nos lo mira e siman akí i durante henter e kuartal akí, e mensahe di 1 i 2 Korintionan ta apliká na nos bida, tambe.
Pablo ta kuminsá su karta na e Korintionan dor di identifiká su mes komo un apòstel di Hesus, yamá “pa medio di e boluntat di Dios” (1 Kor. 1:1; kompará ku 2 Kor. 1:1). Su konvikshon tokante ken e ta en relashon ku Hesus ta asina firme ku, ku algun eksepshon, esaki ta e manera ku e ta habri tur su kartanan.
Lesa 1 Korintionan 1:1 i Romanonan 1:1. Kua dos elemento di e ministerio di Pablo ta ser enfatisá den e pasashinan akí? (Lesa tambe Gal. 1:1.)
Pablo ta papia di su yamada i apostolado komo kumpliendo ku e boluntat di Dios. E ta konvensí ku su yamada no ta di hende sino di Dios (Gal. 1:1). Pablo a ser yamá pa Dios for di barika di su mama meskos ku Jeremias (Jer. 1:5) komo un akto di e grasia di Dios (Gal. 1:15), i esei a sosodé pa asina e por a proklamá e evangelio di Kristu meimei di e paganonan.
Den 1 Korintionan 15:8, Pablo ta inkluí su mes entre esnan na ken Kristu a aparesé despues di e Resurekshon (1 Kor. 15:5–7). Algun versíkulo despues, e ta impliká ku su yamada pa ta un apòstel a resultá di e enkuentro ei ku Hesus (1 Kor. 15:9–11).
E título “apòstel di Hesus” ta enserá un seri di konsepto. Na promé lugá, e ta transmiti e idea di un ku Hesus ta manda. No opstante, Pablo ta usa e frase akí tambe pa identifiká su mes komo un sirbidó di Kristu (Rom. 1:1, Tito 1:1, Gal. 1:10), i tambe komo un predikadó i un maestro (1 Tim. 2:7, 2 Tim. 1:11). Sea ku Pablo ta prediká òf ta siña, Kristu semper ta den evidensia. Den kòrtiku, Pablo ta un apòstel di Hesus.
Hesus no ta solamente e sentro di Pablo su apostolado; E ta e sentro di bida di Pablo. Pablo su pensamentunan i sintimentunan tabata yená ku e presensia di Hesus. Evidensia di e echo akí ta ku e ta referí na Hesus repetidamente den e apertura i den e sekshon di gradisimentu di 1 Korintionan (nuebe biaha den nuebe versíkulo). Pablo tabata stima Hesus asina tantu ku e no por a stòp di pensa i papia tokante djE. E ker a kompartí Hesus ku esnan bou di su kuido pa asina nan bida tambe por tabata sentrá riba Kristu. Miéntras ku e tabata yamá pa ta un apòstel, nan tabata yamá pa ta fiel siguidónan di Hesus den kualke kapasidat na kua Señor a yama nan.
Lesa Echonan 18:1–11. Kiko Pablo ta hasi ora e yega Korinto, i durante henter su estadia den e stat ei?
Pablo a bai Korinto durante su di dos biahe mishonero. Lukas ta informá nos ku Pablo a keda einan un aña i mei.
Manera kustumber, Pablo ta kuminsá su aktividat mishonero na e snoa (Echonan 18:4–6). Echonan 17:1,2 ta menshoná ku esaki tabata su kustumber. El a sigui e strategia di “pa-e-hudiu-promé” (Rom. 1:16, Echonan 13:46), meskos ku Hesus a ordená Su apòstelnan (lesa Echonan 1:8 ).
Ora ku finalmente Silas i Timoteo a uni kuné na Korinto, e “tabata okupá ku e palabra, dunando testimonio na e hudiunan ku e Kristu tabata Hesus” (Echonan 18:5, ESV). Durante su estadia na Korinto, e tabata okupá “siñando e palabra di Dios” (Echonan 18:11, NKJV). Tabata den e konteksto akí tambe, ku el a ekspresá e palabranan famoso ei ku e tabata “determiná pa no sa nada entre” e Korintionan “ku eksepshon di Hesu-Kristu i E krusifiká” (1 Kor. 2:2, NKJV).
Lesa Echonan 18:1–3, 1 Korintionan 5:9–11, i 1 Korintionan 8:4. Kiko nos por dedusí tokante e ekonomia, moralidat i bida religioso di Korinto?
Korinto tabata un sentro importante di e mundu antiguo, konosí pa su komersio próspero. E stat a ser destruí dor di Roma na 146 b.c. i rekonstruí dor di Julio Cesar komo un kolonia romano na 44 b.c. Ta e Korinto romano akí ta aparesé den Tèstamènt Nobo. Den tempu di Pablo, Korinto tabata un di e rivalnan di Atenas i a asta surpas’é den vários aspekto. Korinto tabatin dos haf importante ku a hasi e interkambio di merkansia i e desaroyo di su komersio fásil.
En bèrdat, Pablo a skohe Korinto pa motibu di su importansia i su lokalidat geográfiko bentahoso. “Un oportunidat a ser presentá asina pa e plamamentu di e evangelio. Unabes establesé na Korinto, e lo a ser komuniká fásilmente na tur parti di mundu.”—Ellen G. White, Sketches From the Life of Paul, p. 99.
Ademas, e komersio floresiente di Korinto lo a hasié mas fásil pa Pablo mantené su mes dor di produsí i bende tènt miéntras e tabata proklamá e evangelio den e stat ei (Echonan 18:2,3). Opviamente, obra mishonero den un stat grandi i riku no ta liber di desafio. Korinto tabata marká pa un pluralismo religioso flagrante (1 Kor. 8:5), manera ta evidente pa su numeroso santuarionan konstruí komo homenahe na deidatnan manera Apolo, Atena i Afrodita, entre otro, i asta e adorashon di diosnan egipsio manera Serapis i Isis.
Ademas di e konfushon religioso akí, Korinto tabata konosí tambe pa su libertinahe seksual. Strabo, un geógrafo i historiadó griego, ta menshoná ku tabatin 1.000 prostituta sagrado dediká na adorashon di Afrodita den su tèmpel na Korinto. Aunke hopi erudito ta mira esaki ku sospecho i ta konektá e pretenshon akí ku propaganda ateniense kontra Korinto, prostitushon ritual tabata komun den e mundu antiguo. Inmoralidat seksual tabata un problema na Korinto, meskos ku otro kaminda. Idolatria i inmoralidat tabata parti di bida diario, i e realidat tristu akí ta splika gran parti di e kontenido di 1 i 2 Korintionan.
Lesa Echonan 18:4–8. Kiko tabata e resultadonan di e predikashon di Pablo?
E trabou di Pablo meimei di e hudiunan na Korinto no tabata asina fruktífero manera e tabata ke. E mester a enfrentá algun hostilidat i odio. Beibel ta bisa ku “nan a opon’é i a blasfemá” (Echonan 18:6, NKJV). Ora e opheto di e verbo griego blasphēmeō (“blasfemá”) ta un ser humano, e ta nifiká “insultá” òf “difamá.” Ku otro palabra, nan tabatin intenshon di mancha Pablo su reputashon i strob’é di logra den su esfuersonan mishonero.
Afortunadamente, e trabou di Pablo den e snoa di Korinto no tabata enbano. Al fin i al kabo, Dios tabata na enkargo di e mishon akí. El a primintí: “[Mi palabra] lo no regresá serka mi bashí” (Isa. 55:11, ESV). Algun hudiu no a spera ku Crispo, e gobernante di snoa, i henter su kas lo a aseptá Hesus komo e Mesias i ser batisá (Echonan 18:8). Ademas, “hopi di e Korintionan, ora nan a tende, a kere i a ser batisá” (Echonan 18:8, NKJV), muy probablemente tambe pa motibu di e influensia di Crispo.
Lesa Echonan 18:9,10. Kiko nos por dedusí tokante Pablo su sintimentunan enfrente su difikultatnan na Korinto? Kon Dios a animá Su sirbidó?
Djis despues ku Pablo a bandoná snoa, e tabatin un eksperensia ku a dun’é ánimo. Kristu Mes a paresé na dje anochi den un vishon, ku palabranan ku ta rekordá Isaias 41:10: “No tene miedu, pasobra Mi ta ku bo” (NKJV). En bèrdat, Pablo ta atmití ku e tabata na Korinto “den debilidat, den miedu i den hopi temblamentu” (1 Kor. 2:3, NKJV). E mester a sali di Berea pa Atenas pa motibu di oposishon fuerte. Ta parse ku el a pensa ku lo e mester a bandoná Korinto pa e mesun motibu: gran oposishon. Pero esei lo no sosodé e biaha akí. Hesus a bis’é: “Mi tin hopi hende den e stat akí” (Echonan 18:10, NKJV). I Pablo tabata Su instrumento pa hiba e notisia di salbashon serka nan.
Lesa 1 Korintionan 1:11–13; 1 Korintionan 4:14; 1 Korintionan 5:11; 1 Korintionan 7:1; i 1 Korintionan 14:37,40. Lesa tambe 2 Korintionan 1:12, 2 Korintionan 2:9, 2 Korintionan 11:3 i 2 Korintionan 13:10. Kon e pasashinan akí ta yuda nos komprondé dikon Pablo a skirbi kartanan na e korintionan?
Pablo tabata na Efeso ora el a skirbi 1 Korintionan (1 Kor. 16:5–9). E famia di Chloe a bai serka dje ku e informe ku kosnan no tabata bai muchu bon aya na Korinto (1 Kor. 1:11) . Den 1 Korintionan 1–6, Pablo ta trata e asuntunan ku e kas di Chloe a trese. E problemanan ta inkluí fakshonalismo, inmoralidat seksual, demanda i prostitushon. Tambe Pablo a risibí un karta ku preguntanan spesífiko (1 Kor. 7:1). Su kontesta ta yena e espasio for di kapítulo 7 padilanti. E asuntonan tabata relashoná ku matrimonio, divorsio, selibato, kuminda sakrifiká na ídolonan, kondukta den adorashon, e uso di donnan spiritual, i komprondementu inkorekto di e resurekshon. E iglesia di Korinto tabata hopi problemátiko i inmaduro. Kisas bo iglesia lokal tin hopi problema. Tòg e iglesia na Korinto probablemente tabata pió.
E promé karta di Pablo na e Korintionan ta hopi relevante pa nos tempu tambe. Al fin i al kabo, nos no ta, te na sierto grado, enfrentá algun di e mesun problemanan den hopi di nos iglesianan awe? E karta akí tin hopi di bisa nos. E ta “un di esnan di mas riku, mas instruktivo i mas poderoso di tur su kartanan.”—Ellen G. White, The Acts of the Apostles, p. 301.
Pablo por a skirbi tres òf kuater karta na e Korintionan (kompará ku 2 Kor. 10:9). El a skirbi un karta inisial promé ku 1 Korintionan (1 Kor. 5:9), pero e ta pèrdí. Promé ku 2 Korintionan, el a skirbi un karta ku eruditonan ta referí na dje komo e “karta severo” (2 Kor. 2:3, 4, 9; 2 Kor. 7:8), pero e tambe ta pèrdí. Algun ta kere ku e ta referí na 1 Korintionan, òf ku e karta akí ta parsialmente konservá den 2 Korintionan.
For di 2 Korintionan, nos ta realisá ku e miembronan di Korinto tabata influensiá pa e kultura rònt di nan. Nan tabata balorá kosnan manera kompetensia, poder, i rikesa, tur kos ku por desafiá nos iglesia awe tambe. Al kontrario, Pablo a buska pa krea un kultura enfoká riba Kristu, un manera di mira mundu atraves di e lèns di e evangelio. Kon krusial ku nos, tambe, ta mira nos mundu presente dor di e lèns di e evangelio.
Lesa Ellen G. White, “Corinth,” p. 243–254, den The Acts of the Apostles.
“Dor di predilá e evangelio na Korinto, e apòstel a sigui un rumbo diferente for di esun ku a marka su trabounan na Atenas. . . El a determiná pa evitá argumentonan i diskushonnan elaborá, i ‘pa no sa nada’ meimei di e Korintionan ‘sino Hesu-Kristu, i E krusifiká.’ ”—Ellen G. White, The Acts of the Apostles, p. 244.
“Pablo tabatin un midí di éksito,” pero el “a duda den e sabiduria di edifiká un iglesia for di e material ku el a haña einan. El a konsiderá Korinto un tereno di trabou masha kuestionabel, i a determiná pa bandon’é. . . .
“Miéntras e tabata kontemplá di bandoná e stat pa bai un kampo mas prometedor, […] Señor a aparesé na dje den un vishon di anochi, i a bisa: ‘No tene miedu, ma papia, […] pasobra Mi tin hopi hende den e stat akí.’ Pablo a komprondé ku esaki tabata un mandato pa keda na Korinto, i un garantia ku Señor lo a duna kresementu na e simia sembrá. Un iglesia grandi tabata inskribí bou di e bandera di Hesu-Kristu.”—Ellen G. White, Sketches From the Life of Paul, p. 106,107.
“Ta registrá ku Pablo a traha un aña i seis luna na Korinto. Su esfuersonan, sinembargo, no tabata limitá eksklusivamente na e stat ei. . . . El a hasi Korinto su sede... Asina vários iglesia a ser lantá. . . . E ousensia di Pablo for di e iglesianan na su enkargo tabata parsialmente suministrá dor di komunikashon pisá i poderoso, ku a ser risibí generalmente komo e palabra di Dios. . . . E epístolanan akí tabata ser lesá den e iglesianan.”—Ellen G. White, Sketches From the Life of Paul, p. 109.